Krijg je een erfenis terwijl je een bijstandsuitkering ontvangt? Dan moet je dat melden bij de gemeente, en de erfenis wordt gezien als vermogen dat invloed heeft op je recht op bijstand. In de meeste gevallen wordt je uitkering tijdelijk stopgezet totdat je het geërfde bedrag hebt “verbruikt” tot onder de vermogensgrens.
Hieronder lees je precies hoe dat werkt, wat de regels zijn en wat je het beste kunt doen als je in deze situatie zit.
Waarom een erfenis invloed heeft op je bijstandsuitkering
Bijstand is bedoeld voor mensen die geen andere middelen hebben om in hun levensonderhoud te voorzien. De uitkering is dus inkomens- en vermogensafhankelijk. Zodra je vermogen hebt boven een bepaalde grens, heb je geen recht meer op bijstand. Een erfenis valt daar gewoon onder, of het nu gaat om geld, een woning of andere bezittingen.
De gemeente kijkt naar je totale vermogen op het moment dat je de erfenis ontvangt. Kom je daarmee boven de vrijgestelde vermogensgrens, dan stopt de bijstand. Pas als je vermogen weer onder die grens zakt, heb je opnieuw recht op een uitkering.
Wat zijn de vermogensgrenzen bij bijstand?
De overheid stelt elk jaar de vermogensgrenzen voor de bijstand vast. De exacte bedragen kunnen per jaar iets wijzigen. Naar schatting lagen de vrijgestelde grenzen in 2026 rond de volgende bedragen:
- Alleenstaande: circa 7.000 tot 8.000 euro aan vrij vermogen
- Gezin of samenwonenden: circa 14.000 tot 16.000 euro aan vrij vermogen
Heb je meer vermogen dan de grens die voor jou geldt, dan stop je uitkering. Je kunt pas opnieuw bijstand aanvragen als je vermogen weer onder de grens is gezakt. Controleer de actuele bedragen altijd via de officiële website van de rijksoverheid of het Juridisch Loket, want deze bedragen worden regelmatig aangepast.
Meldingsplicht: je moet de erfenis altijd opgeven
Je bent verplicht om elke erfenis te melden bij de gemeente, ook als het om een klein bedrag gaat. Dit geldt zodra je weet dat je iets erft, dus niet pas als het geld op je rekening staat. Doe je dit niet, dan riskeer je een boete of terugvordering van al ontvangen bijstand. De gemeente kan dit achteraf controleren via belastinggegevens en notarisregistraties.
Meld de erfenis zo snel mogelijk, bij voorkeur binnen een paar dagen nadat je ervan op de hoogte bent. Vraag bij twijfel advies via het Juridisch Loket of bij de gemeente zelf.
Erfenis en uitkering: wat gebeurt er in de praktijk?
Stel je erft 20.000 euro en je bent alleenstaand. De vrijgestelde grens ligt (naar schatting in 2026) rond de 7.500 euro. Je hebt dan een “overschot” van circa 12.500 euro. De gemeente zet je uitkering stop totdat dit bedrag is opgebruikt. Daarna kun je opnieuw bijstand aanvragen, als je dan nog steeds voldoet aan de overige voorwaarden.
Erfenis in de vorm van een woning werkt iets anders. Als je een huis erft, telt de overwaarde mee als vermogen. Je kunt niet zomaar een woning weggeven om toch bijstand te houden; de gemeente beoordeelt of er sprake is van het bewust afstoten van vermogen om bijstand te krijgen.
Mag je de erfenis weigeren?
Technisch gezien mag je een erfenis weigeren, maar de gemeente houdt hier rekening mee. Als je een erfenis weigert puur om je bijstand te behouden, kan de gemeente dit zien als het bewust afstand doen van vermogen. In dat geval kunnen ze de erfenis toch meetellen bij je vermogen, of de uitkering (tijdelijk) weigeren. Weigeren is dus zelden een slimme oplossing als je in de bijstand zit.
Schulden in de nalatenschap
Erft je niet alleen bezittingen, maar ook schulden? Dan is het verstandig om de erfenis beneficiair te aanvaarden of zelfs te verwerpen. Beneficiair aanvaarden betekent dat je de erfenis alleen aanvaardt als er na aftrek van alle schulden nog iets overblijft. Alleen het netto bedrag telt dan mee als vermogen voor de bijstand. Laat je altijd adviseren door een notaris of het Juridisch Loket voordat je een erfenis met schulden accepteert.
Wat kun je het beste doen?
Zit je in de bijstand en verwacht je een erfenis? Dit zijn de stappen die je het beste kunt zetten:
- Meld de erfenis direct bij de gemeente, zodra je ervan weet.
- Vraag na hoeveel vermogen jij mag hebben voordat je uitkering stopt.
- Overleg met een notaris als er ook schulden in de nalatenschap zitten.
- Weiger de erfenis nooit zomaar zonder eerst advies te vragen.
- Houd bij wat er met het geërfde bedrag gebeurt, zodat je kunt aantonen wanneer je vermogen weer onder de grens zakt.
Een erfenis ontvangen terwijl je bijstand krijgt, is ingewikkelder dan het lijkt. De regels zijn strikt en de gemeente heeft vergaande bevoegdheden om dit te controleren. Zorg dat je op tijd meldt wat je erft en vraag bij twijfel gratis advies via het Juridisch Loket. Dat voorkomt onaangename verrassingen achteraf.
