Een testament opstellen is iets wat veel mensen uitstellen, terwijl het juist zo belangrijk is om op tijd te regelen. Zonder een testament bepaalt de wet wie jouw bezittingen krijgt na jouw overlijden. Dat betekent dat jouw wensen er misschien niet toe doen. Gelukkig is het vastleggen van je laatste wil geen ingewikkeld proces als je weet waar je op moet letten.
Pagina inhoud
Wat er gebeurt als je niets vastlegt
In Nederland geldt het wettelijk erfrecht als iemand overlijdt zonder een laatste wilsbeschikking. Dit houdt in dat de wet bepaalt wie wat erft. Dat zijn meestal de partner en kinderen, of als die er niet zijn, andere familieleden. Dit klinkt misschien logisch, maar het kan anders uitpakken dan je hoopt. Stel dat je een goede vriend iets wilt nalaten, of dat je wilt dat een goed doel jouw nalatenschap ontvangt. Zonder notarieel document is dat niet mogelijk. Ook de verdeling tussen kinderen en een nieuwe partner kan anders verlopen dan jij in gedachten had.
Wat je kunt regelen in een testament
Bij het opstellen van je uiterste wil kun je veel meer regelen dan alleen wie wat krijgt. Je kunt een executeur benoemen: iemand die na jouw overlijden de nalatenschap afwikkelt en ervoor zorgt dat alles eerlijk verloopt. Dat is een grote verantwoordelijkheid, dus kies iemand die je vertrouwt en die de taak aankan. Daarnaast kun je een voogd aanwijzen voor minderjarige kinderen, zodat jij bepaalt bij wie zij terechtkomen. Je kunt ook legaten opnemen, waarmee je specifieke bezittingen of geldbedragen aan bepaalde personen of organisaties geeft. Zelfs praktische zaken zoals begrafeniswensen kunnen worden opgenomen, al is het verstandig die ook op een andere plek te bewaren zodat ze snel gevonden worden.
Hoe het vastleggen in zijn werk gaat
Een geldig testament in Nederland moet altijd worden opgesteld door een notaris. Je kunt niet zomaar iets opschrijven en dat thuis bewaren: dat heeft geen juridische waarde. De notaris luistert naar jouw wensen, legt ze vast in een officieel document en bewaart het in het Centraal Testamentenregister. Dat register zorgt ervoor dat jouw testament na overlijden teruggevonden kan worden. Voordat je naar de notaris gaat, is het slim om alvast na te denken over wie je erfgenamen worden, of je een executeur wilt aanwijzen en welke specifieke wensen je hebt. De kosten voor het laten opmaken van een testament liggen gemiddeld tussen de 200 en 500 euro, afhankelijk van de notaris en hoe ingewikkeld jouw situatie is.
Je testament aanpassen als je leven verandert
Omstandigheden in je leven kunnen veranderen: je trouwt, krijgt kinderen, gaat scheiden of je relatie met bepaalde mensen verandert. Het is daarom verstandig om jouw vastgelegde wensen regelmatig te bekijken en zo nodig aan te passen. Een oud document kan namelijk gevolgen hebben die je niet meer wilt. Trouwen of een geregistreerd partnerschap aangaan maakt een bestaand testament niet automatisch ongeldig, maar het kan wel invloed hebben op de verdeling van de nalatenschap. Scheiden heeft dat soms juist wel. Een notaris kan je precies vertellen wat jouw specifieke situatie betekent voor de inhoud van je document. Aanpassen is altijd mogelijk zolang je wilsbekwaam bent, en de kosten daarvoor zijn meestal lager dan het opstellen van een geheel nieuw stuk.
Veelgestelde vragen
Wat is een executeur en waarom is die belangrijk?
Een executeur is de persoon die jij aanwijst om jouw nalatenschap af te handelen na jouw overlijden. Deze persoon zorgt voor de betaling van schulden, regelt de verdeling van bezittingen en houdt toezicht op het hele proces. Zonder aangewezen executeur moeten erfgenamen dit samen uitzoeken, wat tot conflicten kan leiden.
Kan ik mijn kind onterven?
Je kunt een kind onterven in je testament, maar kinderen hebben in Nederland altijd recht op een minimaal deel van de nalatenschap. Dit heet de legitieme portie. Dat betekent dat een onterfd kind later alsnog aanspraak kan maken op een deel van wat jij nalaat. De notaris kan je precies vertellen hoe hoog dat deel is.
Wat gebeurt er met mijn testament als ik ga scheiden?
Scheiden heeft in sommige gevallen gevolgen voor een bestaand testament. In een aantal situaties vervallen bepaalde bepalingen ten gunste van de ex-partner automatisch na echtscheiding, maar dat geldt niet altijd. Het is daarom verstandig om na een scheiding direct een notaris te raadplegen en je document opnieuw te laten bekijken.
Kan ik een goed doel opnemen als erfgenaam?
Ja, dat is zeker mogelijk. Je kunt een goed doel als erfgenaam of als legataris opnemen in je uiterste wil. Als legataris krijgt het goede doel een specifiek bedrag of bezitting, terwijl een erfgenaam een deel van de totale nalatenschap ontvangt. Veel goede doelen zijn bekend met dit soort schenkingen en kunnen je er meer over vertellen.
