Een huwelijkscontract klinkt voor veel mensen als iets voor de rijken of voor koppels die elkaar al wantrouwen. Dat klopt niet. Een huwelijksovereenkomst is gewoon een officieel document waarin jij en je partner afspreken hoe jullie omgaan met geld en bezittingen. Trouwen zonder zo’n document kan vervelende gevolgen hebben, zeker als er later een scheiding of overlijden is. Het is dus zinvol om hier vooraf goed over na te denken.
Pagina inhoud
Wat er gebeurt als je geen huwelijksovereenkomst hebt
Wie trouwt zonder notariële afspraken, valt automatisch onder het wettelijk stelsel. Dat betekent dat alle bezittingen en schulden die je tijdens het huwelijk opbouwt, van jullie beiden zijn. Wat je al had voor het huwelijk, zoals een appartement of spaargeld, blijft in principe van jou alleen. Klinkt eenvoudig, maar in de praktijk geeft dit snel onduidelijkheid. Stel dat jij een bedrijf start tijdens het huwelijk. Als dat later failliet gaat, kunnen schuldeisers ook bij het gemeenschappelijke vermogen. Dat raakt dan ook je partner. Wie zelfstandige is of verwacht iets te erven, heeft goede redenen om de vermogensregeling zorgvuldig te bespreken met een notaris.
De drie stelsels die je kunt kiezen
Bij een huwelijksovereenkomst kies je meestal tussen drie basisvormen. De eerste is het wettelijk stelsel, dat ook geldt als je niets regelt. Daarbij zijn aanwinsten tijdens het huwelijk gemeenschappelijk. De tweede optie is scheiding van goederen. In dat geval blijft alles strikt gescheiden: wat jij verdient of bezit, is van jou en andersom. Dat geeft duidelijkheid, maar kan oneerlijk uitpakken als één partner minder werkt of voor de kinderen zorgt. De derde keuze is de algehele gemeenschap, waarbij alles samen is, ook wat je voor het huwelijk had. Naast deze drie zijn er ook tussenvormen mogelijk. Zo bestaat het verrekeningsbeding, waarbij je in principe gescheiden bezit hebt, maar waarbij de aanwinsten aan het einde van het huwelijk verrekend worden. Welk stelsel het beste past, hangt af van je persoonlijke situatie en wensen.
Hoe en wanneer je een huwelijksovereenkomst opstelt
Een huwelijksovereenkomst wordt opgesteld door een notaris. Dat is verplicht: zonder notaris heeft het document geen rechtskracht. Je kunt de overeenkomst voor het huwelijk opstellen, maar ook tijdens het huwelijk kun je de afspraken nog aanpassen. Dat heet een wijziging van het huwelijksstelsel. Hiervoor ga je terug naar de notaris. Die bekijkt dan ook of de wijziging eerlijk is voor beide partners en legt het vast. De kosten voor een notarisakte variëren, maar reken op een paar honderd euro. Dat is weinig vergeleken met de financiële problemen die een slecht geregelde situatie later kan veroorzaken. Ga samen naar de notaris en bespreek open wat jullie allebei willen. Een notaris helpt jullie begrijpen welke keuzes welke gevolgen hebben.
Wat je extra kunt regelen in een huwelijksovereenkomst
Naast het vermogensstelsel kun je in een huwelijksakte ook andere afspraken opnemen. Denk aan wie welk deel van de kosten van het gezin betaalt, of hoe er omgegaan wordt met een erfenis. Ook is het mogelijk om een beding op te nemen over wat er bij overlijden met het vermogen gebeurt. Dat heet een verblijvingsbeding of een langstlevende beding. Daarmee zorg je dat de partner die achterblijft goed beschermd is. Wie een eigen zaak heeft, kan afspraken maken zodat de onderneming niet automatisch gemeenschappelijk eigendom wordt. Zo bescherm je niet alleen jezelf, maar ook je partner en je bedrijf. Een huwelijksovereenkomst is dus veel meer dan alleen een verdeling bij scheiding. Het is een manier om samen duidelijkheid te scheppen over jullie financiële toekomst.
Veelgestelde vragen
Moet je een huwelijkscontract laten opstellen voor je trouwt?
Je bent niet verplicht om een huwelijksovereenkomst op te stellen voor je trouwt. Als je dat niet doet, geldt automatisch het wettelijk stelsel. Daarin zijn bezittingen die je samen opbouwt tijdens het huwelijk van jullie beiden. Je kunt ook na het huwelijk nog afspraken laten vastleggen door een notaris.
Wat kost een huwelijksovereenkomst bij de notaris?
De kosten voor een huwelijksovereenkomst bij de notaris liggen gemiddeld tussen de 500 en 1.000 euro in België. De exacte prijs hangt af van hoe ingewikkeld de situatie is en welke afspraken jullie willen vastleggen. Vraag altijd vooraf om een duidelijke prijsopgave.
Kan je een huwelijksstelsel later nog veranderen?
Ja, ook tijdens het huwelijk kun je het gekozen stelsel laten wijzigen. Daarvoor ga je samen naar een notaris. Die stelt een nieuwe akte op en zorgt dat alles officieel wordt vastgelegd. Er zijn wel kosten aan verbonden en soms is er een wachttijd van toepassing.
Wat is het verschil tussen scheiding van goederen en het wettelijk stelsel?
Bij scheiding van goederen blijft alles wat je verdient of bezit strikt van jouzelf. Je partner heeft daar geen recht op en andersom. Bij het wettelijk stelsel zijn de bezittingen die jullie samen opbouwen tijdens het huwelijk gemeenschappelijk, ook al heeft maar één van jullie dat geld verdiend.
