Bij een erfenis uit het buitenland gelden nieuwe regels die bepalen in welk land je erfbelasting betaalt en of je dubbele belasting kunt voorkomen. De hoofdregel in Nederland is dat je als erfgenaam erfbelasting betaalt als de overledene in Nederland woonde, ongeacht waar het geërfde vermogen zich bevindt. Maar woonde de erflater in het buitenland, of woon jij zelf in het buitenland? Dan wordt het een stuk ingewikkelder.
Wanneer betaal je in Nederland erfbelasting over een buitenlandse erfenis?
Nederland heft erfbelasting op basis van de woonplaats van de overledene, niet van de erfgenaam. Woonde de persoon die overleed in Nederland, dan betaal je in Nederland erfbelasting over de volledige erfenis, ook als een deel van het vermogen in het buitenland zit (zoals een vakantiewoning in Spanje of een bankrekening in Duitsland). Woonde de overledene in het buitenland, dan ben je in principe geen Nederlandse erfbelasting verschuldigd. Maar let op: je kunt dan wel belasting verschuldigd zijn in het land waar de overledene woonde of waar het vermogen zich bevindt.
Er is één belangrijke uitzondering. Iemand die vanuit Nederland emigreerde, wordt door de Belastingdienst gedurende tien jaar na zijn vertrek nog steeds als inwoner van Nederland beschouwd voor de erfbelasting. Overleed je vader bijvoorbeeld zeven jaar na zijn verhuizing naar Portugal, dan kan Nederland toch nog erfbelasting heffen over de nalatenschap.
Nieuwe regels voor erfenis uit het buitenland: voorkoming van dubbele belasting
Het risico op dubbele belasting is het grootste knelpunt bij een grensoverschrijdende erfenis. Twee landen kunnen allebei menen het recht te hebben om belasting te heffen over dezelfde erfenis. Nederland heeft met een beperkt aantal landen een belastingverdrag gesloten dat dit voorkomt. Denk aan Finland, Oostenrijk en enkele andere landen. In die gevallen regelt het verdrag welk land de heffingsbevoegdheid heeft.
Heeft Nederland geen verdrag met het betreffende land (wat bij de meeste landen het geval is), dan kun je de in het buitenland betaalde erfbelasting soms aftrekken van de in Nederland verschuldigde belasting. Dit is geregeld in het Besluit voorkoming dubbele belasting. Je trekt de buitenlandse belasting dan af van het Nederlandse belastingbedrag, maar alleen voor zover het gaat om vermogen dat in het buitenland ligt, zoals vastgoed of een buitenlandse bankrekening. Je krijgt dus geen teruggave als de buitenlandse belasting hoger was dan de Nederlandse.
Erfenis van een buitenlands vastgoed: aparte regels
Erft je een huis of appartement in het buitenland, dan heft het land waar het vastgoed ligt bijna altijd erfbelasting over die woning. Dat geldt zelfs als jij en de overledene allebei in Nederland woonden. Landen als Spanje, Frankrijk en Italië heffen erfbelasting op onroerend goed dat op hun grondgebied staat. Je betaalt dus mogelijk in twee landen: eenmaal in Nederland over de totale nalatenschap en eenmaal in het betreffende land over de woning. Via het Besluit voorkoming dubbele belasting kun je de buitenlandse belasting op dat vastgoed aftrekken van je Nederlandse aanslag.
Wat als je zelf in het buitenland woont?
Woon jij als erfgenaam in het buitenland, maar woonde de overledene in Nederland? Dan betaal je gewoon in Nederland erfbelasting. De woonplaats van de erfgenaam maakt voor de Nederlandse heffing in principe niet uit. Je ontvangt dan een aanslag van de Nederlandse Belastingdienst en moet die betalen, ook vanuit het buitenland.
Woon jij zelf ook in het buitenland en woonde de overledene eveneens in het buitenland, dan heeft Nederland in de meeste gevallen geen recht om erfbelasting te heffen. Tenzij de tienjaarsregel van toepassing is, of het gaat om Nederlands vastgoed. Bij erfenis van een huis in Nederland geldt namelijk ook vanuit het buitenland de Nederlandse erfbelasting.
Stapsgewijs: wat doe je bij een erfenis uit het buitenland?
- Stel vast waar de overledene op het moment van overlijden woonde en of de tienjaarsregel speelt.
- Breng in kaart in welke landen er vermogen is, zoals vastgoed, bankrekeningen of beleggingen.
- Controleer of Nederland een belastingverdrag heeft met het betrokken land.
- Vraag na of je de buitenlandse erfbelasting kunt aftrekken via het Besluit voorkoming dubbele belasting.
- Geef de erfenis tijdig aan bij de Nederlandse Belastingdienst als dat verplicht is (normaal binnen acht maanden na overlijden).
- Schakel bij twijfel een belastingadviseur in met kennis van internationaal erfrecht.
Veelgestelde vragen
Moet ik aangifte doen als de overledene in het buitenland woonde?
In de meeste gevallen niet, tenzij de tienjaarsregel geldt of je Nederlands vastgoed erft. Bij twijfel kun je dit controleren via de Belastingdienst.
Wat als ik niet weet hoeveel erfbelasting ik in het buitenland heb betaald?
Verzamel de belastingaanslagen en betalingsbewijzen uit het betreffende land. Die heb je nodig om de aftrek in Nederland te kunnen claimen.
Geldt de tienjaarsregel ook voor mensen die de Nederlandse nationaliteit niet hebben?
De tienjaarsregel geldt voor iedereen die in Nederland woonde en daarna emigreerde, ongeacht de nationaliteit.
Een erfenis uit het buitenland vraagt om zorgvuldigheid: de regels wisselen per land en per situatie. Controleer altijd of er een belastingverdrag van toepassing is, en claim actief de aftrek als je in twee landen belasting betaalt. De Belastingdienst geeft hierover informatie op zijn website, maar een gespecialiseerde belastingadviseur is bij een complexe internationale nalatenschap bijna altijd zijn geld waard.
