Je nalatenschap regelen als alleenstaande begint met bepalen wie je wilt laten erven en wie na je overlijden de praktische zaken regelt. Wil je afwijken van de wettelijke erfgenamen, bijvoorbeeld omdat je een vriend of goed doel iets wilt nalaten? Dan leg je dat vast in een testament bij de notaris.
Ook als je de wettelijke verdeling passend vindt, kun je je nabestaanden helpen met een overzicht van je bezittingen, schulden en wensen.
Je nalatenschap regelen als alleenstaande met of zonder kinderen
Als je alleenstaand bent en kinderen hebt, erven zij volgens de wet je nalatenschap. Is een kind eerder overleden en heeft dat kind zelf kinderen? Dan erven die kleinkinderen in de plaats van hun ouder.
Heb je geen kinderen, dan komen volgens de wet eerst je ouders, broers en zussen in aanmerking. Zijn die er niet, dan kunnen andere familieleden erven. Een vriend, buur of goed doel erft niet automatisch.
De wettelijke uitkomst past niet altijd bij je persoonlijke situatie. Misschien heb je weinig contact met familie, maar wil je juist iets nalaten aan iemand die veel voor je heeft betekend. Of je wilt dat je kleinkinderen direct iets ontvangen. Zulke keuzes kun je in een testament vastleggen.
Wie wil je iets nalaten?
Maak een lijst van de mensen en organisaties die je wilt laten erven. Bedenk ook of je hen een deel van je hele nalatenschap wilt geven of juist een bepaald bedrag of voorwerp. Zo’n specifieke nalatenschap heet een legaat.
Je kunt bijvoorbeeld een vriend tot erfgenaam benoemen of een bedrag nalaten aan een goed doel. Ook kun je vastleggen wie een waardevol voorwerp krijgt. Laat je aan meerdere mensen iets na, dan is het verstandig om ook te bespreken wat er gebeurt als een van hen eerder overlijdt dan jij.
Heb je kinderen en wil je een kind onterven? Dat kan in een testament, maar een onterfd kind kan nog steeds aanspraak maken op de legitieme portie. Dat is een wettelijk recht op een geldbedrag, niet op bepaalde spullen.
Wie regelt je zaken na je overlijden?
Als alleenstaande is het prettig om vooraf iemand te kiezen die je vertrouwt en die bereid is om zaken op te pakken. In een testament kun je een executeur benoemen. Die persoon regelt de taken die je in het testament vastlegt, zoals het beheren van de nalatenschap en het betalen van schulden.
Een executeur hoeft niet zelf erfgenaam te zijn. Bespreek je keuze vooraf met die persoon: een benoeming betekent niet dat iemand de taak ook moet aannemen. Je kunt met de notaris ook bespreken wie de taak krijgt als je eerste keuze wegvalt.
Zonder executeur ligt het regelwerk meestal bij de erfgenamen samen. Dat kan lastig zijn als zij elkaar niet goed kennen of ver van elkaar wonen.
Maak een overzicht voor je nabestaanden
Een overzicht helpt degene die je nalatenschap afhandelt om documenten en bezittingen te vinden. Zet er bijvoorbeeld in:
- Bij welke banken je rekeningen of beleggingen hebt.
- Of je een woning bezit en of daarop een hypotheek rust.
- Welke leningen, verzekeringen en andere belangrijke contracten je hebt.
- Waar je belangrijke papieren en je testament te vinden zijn.
- Wie contactpersonen zijn voor je woning, huisdieren en uitvaart.
Bewaar het overzicht op een veilige plek en vertel een vertrouwd persoon waar het ligt. Je hoeft er geen saldi in te zetten die voortdurend veranderen. Pas het aan als je situatie verandert, bijvoorbeeld na een verhuizing.
Persoonlijke spullen en uitvaartwensen vastleggen
Voor bepaalde persoonlijke spullen kun je een codicil maken. Dat is een document dat je helemaal zelf met de hand schrijft, dateert en ondertekent. Je kunt daarin bijvoorbeeld bepaalde sieraden of kleding aan iemand nalaten. Geldbedragen of een erfgenaam aanwijzen kan niet met een codicil; daarvoor is een testament nodig.
Je uitvaartwensen kun je ook opschrijven en delen met iemand die ze na je overlijden kan uitvoeren. Denk aan de keuze tussen begraven en cremeren. Leg daarnaast vast wie tijdelijk voor een huisdier kan zorgen en bespreek dit met die persoon.
Erfbelasting en kosten van een testament
Wie van je erft, kan erfbelasting moeten betalen. De vrijstelling en het tarief hangen onder meer af van de relatie met jou en de waarde van wat iemand ontvangt. Een broer of zus betaalt daarom niet vanzelf hetzelfde als een kind. Een erkend goed doel kan onder voorwaarden zijn vrijgesteld van erfbelasting.
De kosten voor een testament verschillen per notariskantoor en hangen af van wat je wilt regelen. Een eenvoudig testament kost doorgaans minder dan een testament met uitgebreide bepalingen. Vergelijk offertes op wat bij de prijs is inbegrepen, zoals het gesprek, het opstellen en het ondertekenen van de akte.
Neem je wensenlijst en het overzicht van je bezittingen en schulden mee naar de notaris. Zo kun je gericht bespreken wie je als alleenstaande wilt laten erven en wie je nalatenschap kan afhandelen.
