Je kunt een erfenis aanvaarden zonder notaris. Zuiver aanvaarden kan door een verklaring bij de rechtbank of door je als eigenaar van de erfenis te gedragen. Beneficiair aanvaarden regel je zelf met een verklaring bij de rechtbank. Voor de aanvaarding is een notaris dus niet verplicht, al kun je later bij de afhandeling wel een notaris nodig hebben.
Een erfenis aanvaarden zonder notaris: je keuze
Als erfgenaam kun je de erfenis zuiver of beneficiair aanvaarden. Het verschil is van belang voor je eigen geld:
- Zuiver aanvaarden: je wordt ook aansprakelijk voor de schulden. Is er niet genoeg geld in de erfenis om die te betalen, dan kun je met je eigen geld moeten bijbetalen.
- Beneficiair aanvaarden: schulden worden in principe alleen betaald uit de erfenis. Je moet de nalatenschap dan wel volgens wettelijke regels afwikkelen.
Je kunt ook besluiten de erfenis niet te aanvaarden. Je keuze heeft gevolgen en is meestal niet eenvoudig terug te draaien. Maak daarom eerst een overzicht van de bezittingen en schulden, voor zover dat mogelijk is.
Zo regel je de aanvaarding zelf
Wil je zuiver aanvaarden, dan kun je een verklaring afleggen bij de rechtbank. Dat is niet altijd nodig: je kunt de erfenis ook zuiver aanvaarden door je zonder voorbehoud als erfgenaam te gedragen. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren als je spullen uit de erfenis verkoopt en daarmee schuldeisers benadeelt.
Voor beneficiaire aanvaarding is een verklaring bij de rechtbank wel nodig. Die dien je in bij de rechtbank van het gebied waar de overledene voor het laatst woonde. Gebruik hiervoor het formulier van de Rechtspraak en volg de aanwijzingen voor de stukken die je moet meesturen. Van de rechtbank ontvang je een akte als bewijs van je keuze.
Bij de rechtbank betaal je griffierecht. Als je een notaris inschakelt om de verklaring voor je te regelen, kunnen daar notariskosten bij komen. Door de aanvraag zelf te doen, bespaar je die notariskosten, maar niet het griffierecht.
Wat kun je doen voordat je een keuze maakt?
Je mag informatie verzamelen om te bepalen wat je wilt doen. Denk aan het bekijken van bankafschriften en post om bezittingen en schulden in kaart te brengen. Ook kun je bij het Centraal Testamentenregister nagaan of de overledene een Nederlands testament had en bij welke notaris dat ligt.
Neem nog geen spullen uit de nalatenschap voor jezelf mee en verkoop niets voordat je keuze duidelijk is. Met bepaald gedrag kun je namelijk onbedoeld zuiver aanvaarden. Dat kan ook gebeuren zonder handtekening bij een notaris.
Wanneer heb je later toch een notaris nodig?
Een bank kan om een verklaring van erfrecht vragen voordat zij toegang geeft tot een rekening van de overledene. Daarin staat onder meer wie de erfgenamen zijn. Alleen een notaris kan deze verklaring opstellen. Of de bank erom vraagt, hangt af van de situatie.
Ook als je de erfenis zelf hebt aanvaard, kan een notaris nodig zijn voor een latere handeling. Bijvoorbeeld wanneer een woning uit de erfenis via een notariële akte aan een erfgenaam wordt toebedeeld of aan iemand anders wordt verkocht. De aanvaarding zelf en de verdere afhandeling zijn dus twee verschillende stappen.
Is nog niet duidelijk of er schulden zijn? Neem dan geen spullen mee voor jezelf en dien, als je beneficiair wilt aanvaarden, zelf de verklaring in bij de rechtbank.
