Een familiestichting oprichten doe je bij de notaris. Samen leg je in een notariële akte vast wat het doel van de stichting is, wie het bestuur vormt en hoe de stichting werkt. Daarna wordt de stichting ingeschreven bij de Kamer van Koophandel (KVK).
Een familiestichting is geen aparte rechtsvorm, maar een stichting die door een familie wordt opgezet. Het is belangrijk om vooraf te bepalen wat je ermee wilt bereiken: een gewone stichting mag niet zomaar geld uitkeren aan familieleden.
Een familiestichting oprichten in stappen
Met een goede voorbereiding kan de notaris beoordelen of een stichting past bij je plannen en welke bepalingen nodig zijn.
- Bepaal het doel. Beschrijf wat de stichting moet doen, bijvoorbeeld vermogen beheren voor een sociaal of ideëel doel. Wil je vooral vermogen binnen de familie overdragen? Bespreek dan eerst of een andere vorm beter past.
- Kies de bestuurders. Bepaal wie besluiten neemt en wie bestuurder kan worden als iemand stopt of overlijdt. Bestuurders kunnen familieleden zijn, maar dat hoeft niet.
- Maak afspraken over het vermogen. Zet op een rij welk geld of welke bezittingen je aan de stichting wilt overdragen. Bespreek ook hoe het bestuur die bezittingen mag gebruiken.
- Laat de akte opstellen. De notaris legt de afspraken vast in de oprichtingsakte. Daarin staan de statuten: de regels van de stichting.
- Regel de inschrijving. De stichting en haar bestuurders worden ingeschreven in het Handelsregister van de KVK. Ook moet worden bepaald wie als uiteindelijk belanghebbende, of UBO, wordt geregistreerd.
Wat zet je in de statuten?
De statuten bevatten onder meer de naam, de vestigingsplaats en het doel van de stichting. Ook staat erin hoe bestuurders worden benoemd en ontslagen en wat er met het overgebleven vermogen gebeurt als de stichting stopt.
Voor een familiestichting zijn de afspraken over zeggenschap vaak extra belangrijk. Denk aan de vraag of bestuurders zelfstandig mogen tekenen en hoe besluiten worden genomen als familieleden het niet eens zijn. Je kunt ook vastleggen hoe een nieuwe generatie bij het bestuur betrokken kan worden.
Bespreek met de notaris welke afspraken in de statuten horen. Als je de statuten later wilt wijzigen, is daarvoor opnieuw een notariële akte nodig.
Mag een familiestichting geld aan familieleden geven?
Een gewone stichting mag geen uitkeringen doen aan de oprichters, bestuurders of leden van haar organen. Uitkeringen aan anderen zijn alleen toegestaan als ze een sociaal of ideëel doel hebben. Een familiestichting is daarom niet bedoeld om naar eigen inzicht geld onder familieleden te verdelen.
Ook gaat vermogen dat je aan de stichting overdraagt in beginsel van jou naar de stichting. Het bestuur beheert het vermogen volgens het doel en de regels van de stichting. Je kunt het niet meer behandelen alsof het nog gewoon van jou persoonlijk is.
Er bestaan andere constructies voor families, zoals een stichting administratiekantoor (STAK). Die kan bijvoorbeeld aandelen houden en certificaten uitgeven. Dat is een andere opzet dan een gewone stichting die uitkeringen voor een sociaal doel doet. Laat de notaris beoordelen welke vorm bij jouw doel past.
Wanneer is een familiestichting minder geschikt?
Een stichting kan helpen om een doel en het beheer van vermogen voor langere tijd vast te leggen. Daar staat tegenover dat je de zeggenschap en het vermogen onderbrengt bij een zelfstandige rechtspersoon. Ook moet het bestuur de stichting blijven besturen en administreren.
Wil je vooral flexibel over je eigen geld blijven beschikken of familieleden vrij kunnen laten meedelen? Dan kan een gewone familiestichting juist te veel beperkingen hebben. De fiscale gevolgen hangen af van de gekozen opzet en van wat je overdraagt; een belastingvoordeel staat niet automatisch vast.
Neem je doel, de namen van mogelijke bestuurders en een overzicht van de bezittingen mee naar de notaris. Vraag een offerte voor de oprichting en bespreek of de voorgestelde familiestichting werkelijk kan doen wat je voor ogen hebt.
