Erft een minderjarig kind, dan kun je als ouder of voogd het erfdeel beheren, maar dat is niet altijd wat de erflater wil. Via een testament kun je een bewindvoerder aanstellen die het erfdeel van het minderjarige kind beheert in plaats van de ouder of voogd. Dat geeft de erflater meer grip op hoe het geld wordt gebruikt, en beschermt het kind totdat het oud genoeg is om zelf beslissingen te nemen.
Waarom een bewindvoerder voor de erfenis van een minderjarig kind?
Zonder testamentaire regeling geldt de wettelijke hoofdregel: de ouder met ouderlijk gezag (of de voogd) beheert automatisch het vermogen van een minderjarig kind. Dat klinkt logisch, maar het kan problemen geven. Stel dat de erflater vermogen nalaat aan een kleinkind, maar de relatie met de ouder van dat kind is slecht, of er zijn zorgen over hoe de ouder met geld omgaat. In dat geval is het beheer door diezelfde ouder precies wat de erflater wil voorkomen.
Een bewindvoerder die je in een testament aanwijst, neemt het beheer over van de ouder of voogd. De ouder heeft dan geen zeggenschap over dat deel van het vermogen. Het kind is de eigenaar van de erfenis, maar de bewindvoerder beslist hoe het geld wordt bewaard en besteed, binnen de grenzen die in het testament zijn omschreven.
Hoe stel je een bewindvoerder erfenis minderjarig kind in?
Dit regel je uitsluitend via een testament, opgesteld door een notaris. In het testament leg je vast:
- Wie de bewindvoerder is (een persoon of een professionele instelling).
- Tot welke leeftijd het bewind duurt, bijvoorbeeld tot het kind 21, 23 of 25 jaar is.
- Waarvoor de bewindvoerder het geld mag of moet gebruiken, zoals opleiding, woning of levensonderhoud.
- Of de bewindvoerder verantwoording moet afleggen, en aan wie.
Er is geen wettelijk maximum voor de leeftijdsgrens: je kunt het bewind laten doorlopen tot ver na de achttiende verjaardag van het kind. Veel erflaters kiezen een leeftijd tussen de 21 en 25 jaar, zodat het kind tijd heeft om te rijpen voordat het een groot bedrag zelf beheert.
Wie kun je aanwijzen als bewindvoerder?
Je kunt vrijwel iedereen aanwijzen: een familielid, een vriend, een accountant of een professionele bewindvoerder. Let wel op een paar praktische punten. Een familielid kan een goede keuze zijn vanwege de persoonlijke betrokkenheid, maar het kan ook spanningen geven binnen de familie. Een professionele bewindvoerder (zoals een notaris of een gespecialiseerde instelling) werkt zakelijker en heeft minder emotionele belangen, maar brengt doorgaans kosten met zich mee.
Wijs altijd ook een vervanger aan in het testament. Als de eerste bewindvoerder overlijdt, niet meer in staat is de taak uit te voeren, of er zelf mee stopt, heb je anders een probleem. De kantonrechter wijst dan een opvolger aan, wat je liever zelf in de hand houdt.
Wat mag de bewindvoerder wel en niet?
De bewindvoerder beheert het vermogen, maar is geen eigenaar. Hij of zij moet handelen in het belang van het kind. Grote beslissingen, zoals het verkopen van onroerend goed dat onder het bewind valt, vereisen in veel gevallen toestemming van de kantonrechter. De bewindvoerder legt periodiek rekening en verantwoording af, afhankelijk van wat je in het testament hebt vastgelegd of wat de wet voorschrijft.
De bewindvoerder mag geen persoonlijk voordeel halen uit het beheer. Dat is bij een professionele bewindvoerder goed afgebakend door hun beroepsregels. Bij een particuliere bewindvoerder, zoals een familielid, is het verstandig om in het testament duidelijke grenzen en controles op te nemen.
Wat is het verschil met een voogd?
Dit wordt regelmatig door elkaar gehaald. Een voogd neemt de opvoeding en verzorging van een minderjarig kind over als beide ouders zijn weggevallen. Een bewindvoerder gaat alleen over het vermogen, niet over de persoon van het kind. Je kunt in een testament dus zowel een voogd als een bewindvoerder aanwijzen, en dat kunnen verschillende mensen zijn. Iemand die goed is in opvoeden, hoeft niet per se goed te zijn in vermogensbeheer, en andersom.
Veelgestelde vragen
Kan ik als ouder het bewind tegenhouden?
Nee. Als de erflater in een geldig testament bewind heeft ingesteld, heeft de ouder geen zeggenschap over dat deel van de erfenis. De ouder kan het bewind niet zomaar opheffen.
Wat als er geen bewindvoerder is aangewezen?
Dan beheert de ouder met gezag het erfdeel, of bij ontbreken daarvan de voogd. Wil je dat niet, dan moet je het regelen in een testament, anders is er geen alternatief.
Moet het bewind eindigen als het kind 18 wordt?
Nee. Het bewind kan doorlopen tot elke leeftijd die je in het testament opneemt. Zolang het bewind geldig is, blijft de bewindvoerder beheren, ook al is het kind meerderjarig.
Kost een bewindvoerder geld?
Een professionele bewindvoerder rekent een vergoeding, die ten laste komt van het beheerde vermogen. Een particuliere bewindvoerder (familielid of vriend) kan afzien van een vergoeding, maar mag er in het testament ook voor worden beloond. Spreek dit vooraf duidelijk af en leg het vast.
Wil je de erfenis van een minderjarig kind goed beschermen, dan is een testament met een testamentair bewind de enige manier om dat zelf te regelen. Zonder testament beslist de wet wie het geld beheert, en dat is lang niet altijd de persoon die jij zou kiezen. Laat je adviseren door een notaris zodat de regeling aansluit op jouw specifieke situatie en wensen.
