Erfbelasting over een huis voorkomen kan soms, als wat je erft binnen jouw vrijstelling valt. Is de erfenis hoger, dan kun je de belasting vaak wel beperken, maar niet zomaar helemaal vermijden. Schenken tijdens leven, afspraken in een testament en de keuze voor de juiste WOZ-waarde kunnen verschil maken.
Ook bij een afbetaald huis kan erfbelasting verschuldigd zijn. Er is dan geen hypotheekschuld meer die de waarde van de nalatenschap verlaagt.
Erfbelasting over een huis voorkomen door te schenken
Een woningeigenaar kan tijdens zijn leven geld schenken aan toekomstige erfgenamen. Daardoor wordt de nalatenschap kleiner en kan er later minder erfbelasting verschuldigd zijn. Voor schenkingen gelden eigen vrijstellingen. Komt een schenking daarboven, dan kan schenkbelasting verschuldigd zijn.
Het huis blijft bij een geldschenking gewoon eigendom van de ouder. Het belastingvoordeel ontstaat doordat er minder ander vermogen overblijft om te erven. Dit werkt dus alleen als er geld beschikbaar is dat de ouder zelf niet meer nodig heeft. Zit vrijwel al het vermogen in de woning, dan is schenken uit spaargeld misschien geen haalbare keuze.
De timing telt ook mee. Overlijdt de schenker binnen 180 dagen na een schenking, dan telt die schenking voor de erfbelasting meestal alsnog mee bij de erfenis. Er gelden uitzonderingen en eventueel betaalde schenkbelasting wordt verrekend.
Op papier schenken als het geld in de woning zit
Bij een schenking op papier geef je geen geld direct uit handen. In plaats daarvan ontstaat een schuld aan degene die de schenking ontvangt. Onder voorwaarden kan die schuld later de belastbare nalatenschap verlagen.
Daarvoor is onder meer een notariële akte nodig en moet de schenker ieder jaar de wettelijk vereiste rente daadwerkelijk betalen. Dat vraagt dus wel om voldoende geld voor de rentebetalingen. Worden de regels niet gevolgd, dan kan het beoogde voordeel bij overlijden verloren gaan.
Met een testament de belasting over de woning beperken
In een testament kun je vastleggen wie welk deel van je nalatenschap krijgt. Die verdeling kan invloed hebben op de erfbelasting, omdat vrijstellingen verschillen per erfgenaam. Een notaris kan laten berekenen wat een gewenste verdeling betekent voor de belasting en voor het geld dat beschikbaar blijft voor nabestaanden.
Een keuze die bij het eerste overlijden belasting uitspaart, hoeft over beide overlijdens samen niet de voordeligste te zijn. Laat daarom niet alleen naar de eerste aanslag kijken, maar ook naar de gevolgen voor de nalatenschap van de langstlevende.
Het huis al tijdens leven aan een kind overdragen is niet automatisch voordeliger. Daarbij kunnen andere belastingen en kosten spelen. Blijft de ouder er wonen, dan gelden ook fiscale regels voor het gebruik van de woning.
Na overlijden: kies de gunstigste WOZ-waarde
Voor de aangifte erfbelasting mag je bij een geërfde woning kiezen tussen de WOZ-waarde van het jaar van overlijden en die van het volgende kalenderjaar. Is de tweede waarde lager, dan kan die keuze de erfbelasting verminderen. Je kiest niet zelf een lagere verkoopprijs als waarde voor de aangifte.
Lijkt de WOZ-waarde te hoog, dan kun je als nieuwe eigenaar een WOZ-beschikking bij de gemeente aanvragen en zo nodig bezwaar maken. Een lagere vastgestelde waarde kan leiden tot minder erfbelasting, al is er pas een belastingvoordeel als jouw verkrijging boven de vrijstelling uitkomt.
Begin bij voorkeur met een overzicht van de woningwaarde, de eventuele hypotheekschuld en het beschikbare spaargeld. Daarmee kan een notaris beoordelen welke maatregelen voor jouw woning en erfgenamen werkelijk verschil maken.
