De vrijstelling voor erfenis bepaalt hoeveel je belastingvrij mag erven voordat je erfbelasting betaalt. In 2026 geldt voor een partner een vrijstelling van € 723.526 (algemeen bekend bedrag voor partners), voor kinderen en kleinkinderen gelden eigen grenzen, en voor verdere erfgenamen zoals een broer, zus of vriend is de vrijstelling een stuk lager. Wat je precies mag verwachten, hangt sterk af van jouw relatie tot de overledene.
Vrijstellingen erfbelasting per erfgenaam in 2026
De Belastingdienst hanteert vaste bedragen per categorie erfgenamen. Over het deel van de erfenis dat onder de vrijstelling valt, betaal je geen erfbelasting. Alleen het bedrag daarboven wordt belast. Hieronder een overzicht van de bekende en geschatte vrijstellingen voor 2026:
| Relatie tot overledene | Vrijstelling (2026) |
|---|---|
| Partner | Naar schatting rond € 723.526 in 2026 (jaarlijks geïndexeerd) |
| Partner (samen met andere partner die ook erft) | € 62.110 samen |
| Kind of kleinkind | Naar schatting rond € 22.918 in 2026 |
| Kind met een beperking | Naar schatting rond € 68.740 in 2026 |
| Overige erfgenamen (zus, vriend, neef, etc.) | € 2.769 |
De bedragen voor partners en kinderen worden elk jaar aangepast aan de inflatie. De bedragen hierboven zijn deels bevestigd door de Belastingdienst voor 2026, deels schattingen op basis van de indexering van voorgaande jaren. Controleer altijd de actuele bedragen op belastingdienst.nl voordat je aangifte doet.
Wat betekent de vrijstelling in de praktijk?
Stel: jij erft € 30.000 van een vriend. De vrijstelling voor “overige erfgenamen” is € 2.769. Je betaalt dan erfbelasting over € 27.231. Voor een kind dat € 30.000 erft, ligt de vrijstelling veel hoger, waardoor het kind in de meeste gevallen niets of weinig betaalt.
Als twee partners allebei erven van dezelfde overledene, geldt een gezamenlijke vrijstelling van € 62.110. Dat bedrag geldt dus voor hen samen, niet elk apart. Let hier goed op, want dit is een situatie die veel mensen verrast.
Partners krijgen de hoogste vrijstelling
De vrijstelling voor een partner is veruit de grootste. Onder “partner” verstaat de Belastingdienst niet alleen gehuwden of geregistreerde partners, maar ook samenwonenden die aan bepaalde voorwaarden voldoen. Zo moet je minstens zes maanden samen hebben gewoond op hetzelfde adres én een notarieel samenlevingscontract hebben. Voldoe je niet aan die voorwaarden, dan val je in de categorie “overige erfgenamen” en geldt de lage vrijstelling van € 2.769. Dit verschil is enorm en kan een grote financiële impact hebben.
Wat als je meer erft dan de vrijstelling?
Over het bedrag boven de vrijstelling betaal je erfbelasting. Het tarief hangt af van je relatie tot de overledene én van de hoogte van de erfenis. Partners en kinderen betalen een lager tarief dan verdere familieleden of derden. Het tarief voor partners en kinderen loopt op van 10% over de eerste schijf tot 20% over het hogere deel. Voor overige erfgenamen gelden tarieven van 30% en 40%. Dit maakt de vrijstelling dus dubbel belangrijk: je betaalt pas belasting als je er overheen gaat, en als dat toch het geval is, geldt voor verre erfgenamen ook nog een hoger tarief.
Vrijstelling aangifte erfbelasting: let op de aangifte
De vrijstelling wordt niet automatisch verrekend. Je moet zelf aangifte doen voor de erfbelasting als de erfenis boven de vrijstelling uitkomt. De Belastingdienst stuurt niet altijd automatisch een aangifte. Controleer na een overlijden altijd of je aangifte moet doen, en doe dat op tijd: de aangifte erfbelasting moet uiterlijk acht maanden na het overlijden zijn ingediend.
Twijfel je over je situatie, bijvoorbeeld omdat je relatie met de overledene niet duidelijk onder één categorie valt, of omdat er meerdere erfgenamen zijn? Laat je dan adviseren door een notaris of belastingadviseur. De vrijstelling waar je recht op hebt kan duizenden euro’s schelen, en een kleine fout in de categorie kan je veel geld kosten.
