De erfbelasting vrijstelling bepaalt hoeveel je belastingvrij kunt erven. Alles boven die grens wordt belast, en het tarief hangt af van wie je bent ten opzichte van de overledene. De vrijstellingen verschillen sterk per groep: een kind erft met een veel hogere vrijstelling dan een vriend of kennis.
Overzicht van de vrijstellingen erfbelasting (2026)
De Belastingdienst hanteert vaste vrijstellingsbedragen per erfgenaamgroep. Hieronder staan de bedragen zoals die naar schatting gelden rond 2026. Controleer altijd de actuele bedragen op belastingdienst.nl, want de bedragen worden jaarlijks geïndexeerd.
| Wie erft? | Vrijstelling (ca. 2026) |
|---|---|
| Partner (echtgenoot, geregistreerd partner, samenwonend) | Naar schatting rond €800.000 in 2026 |
| Kind, pleegkind of stiefkind | Naar schatting rond €25.000 in 2026 |
| Kind met een beperking (arbeidsongeschikt) | Naar schatting rond €75.000 in 2026 |
| Kleinkind | Naar schatting rond €25.000 in 2026 |
| Ouder | Naar schatting rond €59.000 in 2026 |
| Overige erfgenamen (broer, zus, vriend, etc.) | Naar schatting rond €2.600 in 2026 |
De partner heeft verreweg de hoogste vrijstelling bij erfbelasting. Dat komt doordat de wetgever wil voorkomen dat een langstlevende partner gedwongen wordt het huis of spaargeld te verkopen om erfbelasting te betalen. Voor kinderen ligt de grens veel lager, en voor mensen buiten de directe familie is de vrijstelling minimaal.
Hoe werkt de erfbelasting vrijstelling precies?
De vrijstelling geldt per erfgenaam, niet voor de hele erfenis in totaal. Stel dat je samen met je broer erft van een ouder, en jullie allebei €40.000 ontvangen. Dan geldt voor elk van jullie de vrijstelling voor kinderen apart. Jij betaalt dus alleen erfbelasting over het bedrag boven jouw persoonlijke vrijstelling.
Een eenvoudig rekenvoorbeeld: je erft als kind €60.000. De vrijstelling is (naar schatting rond 2026) circa €25.000. Je betaalt dan erfbelasting over €35.000. Het tarief voor kinderen begint op 10% voor de eerste schijf en loopt op naar 20% boven een bepaald bedrag. Dat maakt de uiteindelijke belasting over dit voorbeeld ruwweg €3.500 tot €7.000, afhankelijk van de exacte schijfgrenzen.
Bijzondere situaties die je vrijstelling beïnvloeden
Samenwonenden hebben niet automatisch recht op de partnervrijstelling. Je moet dan wel aan een aantal voorwaarden voldoen, zoals minstens zes maanden samen op hetzelfde adres ingeschreven staan en een samenlevingscontract hebben. Voldoe je daar niet aan, dan val je terug op de vrijstelling voor “overige erfgenamen”, wat dus een enorm verschil maakt.
Een kind met een erkende beperking of arbeidsongeschiktheid krijgt een hogere vrijstelling. Dit is bedoeld als compensatie, omdat zo iemand minder in staat is zelf inkomen op te bouwen. De Belastingdienst stelt hier wel eisen aan: de beperking moet al bestaan bij het overlijden van de ouder.
Stiefkinderen en pleegkinderen vallen onder dezelfde vrijstelling als biologische kinderen, mits zij voldoen aan de wettelijke definitie. Bij pleegkinderen speelt ook een aantoonbare opvoedingsrelatie een rol.
Vrijstelling en eerder ontvangen schenkingen
Heb je tijdens het leven van de overledene al schenkingen ontvangen? Dan kan dat de hoogte van je vrijstelling bij erfbelasting beïnvloeden. Sommige schenkingen worden namelijk verrekend met de erfbelastingvrijstelling. Dit heet “inkorting van de vrijstelling”. Heb je bijvoorbeeld al een schenking ontvangen waarover je geen schenkbelasting hebt betaald dankzij een vrijstelling, dan wordt dat bedrag soms afgetrokken van je erfbelastingvrijstelling later. Dit is een punt waar veel mensen zich niet van bewust zijn, en het kan oplopen.
Wat als de erfenis onder de vrijstelling blijft?
Is de waarde van je erfenis lager dan of gelijk aan jouw vrijstelling? Dan betaal je geen erfbelasting en hoef je in principe geen aangifte in te dienen. Je ontvangt de erfenis belastingvrij. Toch kan de Belastingdienst je verzoeken om aangifte te doen, bijvoorbeeld als er onduidelijkheid is over de waarde van bezittingen zoals een woning of onderneming.
De waarde van een geërfd huis wordt bepaald op basis van de WOZ-waarde of een taxatie. Dat is belangrijk om goed in de gaten te houden: een woning kan de vrijstelling snel overschrijden, terwijl je als erfgenaam niet direct over liquide middelen beschikt om belasting te betalen.
Controleer je exacte vrijstelling altijd via de officiële pagina van de Belastingdienst (belastingdienst.nl), want de bedragen worden elk jaar aangepast aan de inflatie. Een klein verschil in indexering kan al invloed hebben op of je wel of niet belasting verschuldigd bent.
