Krijg je een WIA-uitkering en ontvang je een erfenis? Dan moet je die erfenis in de meeste gevallen melden bij het UWV. Een erfenis telt namelijk als inkomen of vermogen dat je moet doorgeven, net zoals loterij- en prijzengeld, giften en lijfrente-uitkeringen. Maar wat betekent dat precies voor je uitkering, en wat kun je verwachten?
Het UWV vraagt uitkeringsgerechtigden om alle inkomsten en financiële veranderingen door te geven. Een erfenis valt daar expliciet onder. Of en hoe sterk dit je WIA-uitkering beïnvloedt, hangt af van de soort WIA-uitkering die je ontvangt en de aard van de erfenis.
WIA-uitkering en erfenis: waarom je het moet doorgeven
Het UWV verplicht iedereen met een WIA-, WAO-, WAZ-, Wajong- of Ziektewet-uitkering om inkomsten door te geven. Een erfenis staat expliciet op de lijst van te melden financiële situaties, samen met giften, prijzengeld en lijfrente-uitkeringen. Het gaat er bij het UWV om dat zij een volledig en actueel beeld hebben van je financiële situatie.
Doe je dit niet, dan riskeer je een terugvordering of zelfs een boete. Het UWV kan achteraf controleren of je aan je meldplicht hebt voldaan. Melden is dus altijd verstandig, ook als je twijfelt of het relevant is.
Beïnvloedt een erfenis je WIA-uitkering?
Dit is het punt waar veel mensen verwarring over hebben. De WIA is namelijk een arbeidsongeschiktheidsverzekering, geen inkomensafhankelijke uitkering zoals de bijstand. Dat verschil is belangrijk.
De WIA bestaat uit twee regelingen:
- WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten): voor mensen die gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn. Je uitkering is gebaseerd op het verschil tussen wat je kunt verdienen en wat je eerder verdiende.
- IVA (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten): voor mensen die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn.
Bij de IVA is de uitkering niet inkomensafhankelijk op basis van vermogen. Een erfenis leidt hier in de meeste gevallen niet tot een lagere uitkering. Bij de WGA kan het ingewikkelder liggen als de erfenis leidt tot feitelijk inkomen, bijvoorbeeld als je geërfd vastgoed verhuurt en daarmee huurinkomsten ontvangt. Die huurinkomsten tellen wél als inkomsten die invloed kunnen hebben op je uitkering.
Kortom: een erfenis als eenmalige vermogensoverdracht heeft bij de WIA doorgaans geen directe invloed op de hoogte van je uitkering. Inkomen dat je uit de erfenis genereert, zoals rente, huur of dividend, kan dat wel hebben. Geef ook dat door.
Wat precies melden, en hoe?
Je meldt een erfenis via Mijn UWV, het online portaal van het UWV. Doe dit zo snel mogelijk nadat je weet dat je iets erft. Het UWV beoordeelt daarna of de erfenis gevolgen heeft voor jouw specifieke situatie.
Wat je doorgeeft bij een erfenis:
- De omvang van de erfenis (geld, bezittingen, onroerend goed).
- Of de erfenis leidt tot lopend inkomen, zoals huur of rente.
- De datum waarop je de erfenis hebt ontvangen of aanvaard.
Heb je twijfels over wat je precies moet opgeven of hoe het zit in jouw situatie? Neem dan contact op met het UWV of vraag advies bij een onafhankelijk juridisch adviseur of sociaal raadsman. Gemeenten bieden vaak gratis spreekuren aan voor dit soort vragen.
Erfenis en bijstand: het verschil met de WIA
Het is goed om te weten dat de regels bij bijstand (Participatiewet) veel strenger zijn dan bij de WIA. Bij bijstand telt vermogen boven een bepaalde grens direct mee, en kan een erfenis leiden tot een tijdelijke stopzetting van de uitkering. Dat geldt bij de WIA niet automatisch. De WIA kijkt in de eerste plaats naar arbeidsongeschiktheid en loonverlies, niet naar vermogen op zich.
Dit maakt de WIA fundamenteel anders dan een vangnetuitkering. Toch blijft de meldplicht gelden, ook al heeft een erfenis bij de WIA minder snel directe financiële gevolgen dan bij de bijstand.
Ontvang je naast je WIA ook een aanvullende bijstandsuitkering? Dan kunnen de bijstandsregels wél van toepassing zijn op de erfenis. In dat geval is het extra belangrijk om beide instanties te informeren: zowel het UWV als je gemeente.
Veelgestelde vragen
Moet ik een kleine erfenis ook melden?
Ja. Het UWV maakt geen onderscheid naar de grootte van de erfenis in de meldplicht. Elke erfenis moet je doorgeven, hoe klein ook. Het UWV bepaalt daarna of er gevolgen zijn.
Wat als ik de erfenis weiger?
Je hebt het wettelijke recht om een erfenis te verwerpen. Als je dat officieel doet via de notaris, dan ontvang je de erfenis niet en zijn er ook geen meldingsconsequenties. Bedenk wel dat je dit dan volledig en formeel moet regelen.
Moet ik ook rente op een geërfd spaarbedrag melden?
Rente is in de meeste gevallen een minimaal bedrag en heeft bij de WIA doorgaans geen invloed op de uitkering. Toch is het verstandig om bij het UWV te vragen hoe dit in jouw situatie zit, zeker als het om hogere bedragen gaat.
Hoe snel moet ik een erfenis melden?
Zo snel mogelijk, zodra je weet dat je erft of de erfenis aanvaardt. Wacht hier niet mee tot aan het einde van het jaar of tot een reguliere controle.
Het veiligste wat je kunt doen bij een erfenis tijdens een WIA-uitkering: meld het altijd, op tijd en volledig via Mijn UWV. De kans dat je uitkering daadwerkelijk verandert, is bij de WIA kleiner dan veel mensen denken. Maar de verplichting om te melden bestaat altijd, en het niet nakomen daarvan kan wel degelijk gevolgen hebben.
