Een erfenis kan direct gevolgen hebben voor je toeslagen, zelfs als het geld nog niet verdeeld is. Je aandeel in een nalatenschap telt namelijk meteen mee als vermogen, en dat vermogen bepaalt of je recht hebt op zorgtoeslag, huurtoeslag of andere toeslagen. Stijgt je vermogen boven de grens? Dan kun je (een deel van) je toeslag kwijtraken.
Hoe telt een erfenis mee als vermogen voor toeslagen?
Toeslagen zijn inkomens- en vermogensafhankelijk. De Belastingdienst kijkt elk jaar naar je vermogen op 1 januari. Krijg je een erfenis tijdens het toeslagjaar, dan telt die mee voor het jaar daarna. Maar er is een belangrijk punt: ook als de nalatenschap nog niet verdeeld is onder de erfgenamen, telt jouw deel al mee. Je hoeft het geld dus niet op je rekening te hebben staan om toch over de vermogensgrens te gaan.
Stel dat je samen met twee broers een nalatenschap erft van 90.000 euro. Jouw aandeel is dan 30.000 euro. Die 30.000 euro telt voor de Belastingdienst mee als jouw vermogen, ook als de boedel nog in behandeling is bij een notaris.
Welke vermogensgrenzen gelden bij toeslagen?
De vermogensgrenzen voor toeslagen worden elk jaar aangepast. Hieronder staan de grenzen die gelden voor het toeslagjaar 2025 (gepubliceerd door de Belastingdienst):
| Situatie | Vermogensgrens 2025 |
|---|---|
| Alleenstaande | Circa 140.000 euro |
| Toeslagpartners samen | Circa 177.000 euro |
Let op: dit is het vermogen in box 3, dus na aftrek van de heffingsvrije voetels zoals die gelden voor de inkomstenbelasting. Controleer altijd de actuele grens op de website van de Belastingdienst of Toeslagen, want deze bedragen kunnen jaarlijks wijzigen.
Wat moet je doen als je een erfenis ontvangt?
Je bent zelf verantwoordelijk voor het doorgeven van wijzigingen aan de Belastingdienst Toeslagen. Dat geldt ook als je vermogen stijgt door een erfenis. Doe je dat niet, dan loop je het risico dat je toeslagen terugbetaald moet worden, met mogelijk een boete erboven op. Dit zijn de stappen die je moet zetten:
- Schat zo snel mogelijk in hoe groot jouw aandeel in de nalatenschap is.
- Controleer of dit aandeel jouw totale vermogen boven de geldende grens brengt.
- Geef een wijziging door via Mijn Toeslagen op belastingdienst.nl.
- Doe dit tijdig, zodat je toeslag wordt bijgesteld en je geen te hoog bedrag ontvangt.
Heb je twijfel over de hoogte van je aandeel, bijvoorbeeld omdat er ook schulden in de nalatenschap zitten? Dan is het verstandig om een notaris of belastingadviseur te raadplegen voordat je een bedrag doorgeeft.
Erfenis en toeslagen: wat als je ook zorgtoeslag of huurtoeslag ontvangt?
Voor zorgtoeslag en huurtoeslag gelden dezelfde vermogensgrenzen. Zit je net onder de grens en krijg je een erfenis waarmee je er net overheen gaat? Dan verlies je het recht op toeslag voor dat hele toeslagjaar. Er is geen geleidelijke afbouw als je boven de grens uitkomt: de toeslag stopt volledig zodra je vermogen de grens overschrijdt.
Een erfenis hoeft niet alleen uit geld te bestaan. Ook een geërfd huis, beleggingen of spaargeld van de overledene tellen mee. De waarde van een woning in de nalatenschap wordt bepaald op basis van de WOZ-waarde. Zit je al dicht bij de vermogensgrens, dan kan een gedeeld aandeel in een huis al genoeg zijn om over de grens te gaan.
Onverdeelde boedel: toch al tellen
Veel mensen denken dat ze pas vermogen hebben als de erfenis officieel verdeeld is. Dat is een veelgemaakte misvatting. De Belastingdienst rekent jouw aandeel in een onverdeelde boedel al mee als vermogen. Zelfs als er nog discussie is over de verdeling, of als de nalatenschap nog bij de notaris ligt, geldt jouw theoretische deel als jouw bezit. Dit kan betekenen dat je al vóór je het geld of goed daadwerkelijk hebt ontvangen, je toeslag kwijtraakt of moet terugbetalen.
Controleer na een overlijden zo snel mogelijk wat de erfenis voor jouw vermogenspositie betekent. Hoe sneller je dit in kaart brengt, hoe minder kans op een onverwachte terugvordering van de Belastingdienst later in het jaar.
