Als je geen contact hebt met een familielid en diegene overlijdt, ben je toch mogelijk erfgenaam. Geen contact met familie sluit een erfenis niet automatisch uit. Of je iets erft, hangt af van je wettelijke positie als erfgenaam en van wat er in een eventueel testament staat. Je hebt in alle gevallen een keuze: aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen.
Dit is een situatie die meer mensen meemaken dan je denkt. Een familieruzie, een verbroken band, jaren geen contact, en dan staat er ineens een brief van een notaris op de mat. Of je hoort het via via. Wat nu?
Ben je erfgenaam als je geen contact hebt?
Ja, je kunt gewoon erfgenaam zijn ook al heb je al jaren geen contact. De wet bepaalt wie erfgenaam is op basis van familierelaties, niet op basis van de kwaliteit van die relatie. Kinderen, partners en ouders staan bovenaan de wettelijke erfopvolging. Heb je geen testament ontvangen, dan geldt de wettelijke verdeling.
Een overledene kan je in een testament volledig onterven, maar alleen kinderen hebben recht op een legitieme portie. Dat is een minimaal deel van de nalatenschap waarop een kind altijd aanspraak kan maken, ook als het testament iets anders zegt. Andere familieleden (broers, zussen, neven, nichten) hebben dat recht niet en kunnen volledig worden buitengesloten.
Hoe weet je of er een testament is?
Of een overledene een testament heeft, vraag je gratis op bij het Centraal Testamentenregister (CTR). Online krijg je binnen een minuut antwoord als de overledene in Nederland woonde en daar is overleden; je hebt de volledige naam, geboortedatum, geboorteplaats en overlijdensdatum nodig, die meestal in de akte van overlijden staan (Centraal Testamentenregister).
Het CTR vertelt alleen dat er een testament is. Wat erin staat, kan alleen de notaris vertellen.
Onterfd als kind: zo eis je je legitieme portie op
Ben je als kind onterfd, dan heb je recht op de legitieme portie: de helft van wat je volgens de wet zou erven. Die moet je binnen 5 jaar na het overlijden opeisen bij de erfgenamen, of bij de executeur als die er is (notaris.nl over onterven).
Laat de overledene een partner achter en geldt de wettelijke verdeling, dan krijg je je legitieme portie pas na het overlijden van die partner.
Geen contact met familie: de erfenis aanvaarden of verwerpen?
Als je erfgenaam bent, heb je drie opties. Je hoeft niet zomaar akkoord te gaan met wat er op je afkomt.
- Zuiver aanvaarden: je accepteert de erfenis volledig, inclusief eventuele schulden. Als de schulden groter zijn dan het vermogen, betaal je die schulden zelf bij.
- Beneficiair aanvaarden: je aanvaardt de erfenis, maar alleen als er na betaling van alle schulden nog iets overblijft. Je bent dan niet persoonlijk aansprakelijk voor schulden die groter zijn dan de nalatenschap.
- Verwerpen: je wijst de erfenis volledig af. Je ontvangt niets, maar bent ook nergens voor aansprakelijk.
Verwerpen doe je via de griffie van de rechtbank. Daar zijn kosten aan verbonden, maar die zijn doorgaans een stuk lager dan wanneer je een erfenis vol schulden zou aanvaarden. Dit is precies de situatie die op Reddit werd beschreven: verwerpen via de rechtbank kostte geld (voor griffie en eventueel een notaris), maar was voordeliger dan een nalatenschap aanvaarden die uitsluitend uit schulden bestond.
Wat als je niet weet of er schulden zijn?
Als je geen contact had, weet je waarschijnlijk ook niet hoe de financiële situatie van de overledene eruitzag. In dat geval is beneficiair aanvaarden bijna altijd de verstandigste keuze. Je geeft jezelf de tijd om de nalatenschap te laten onderzoeken zonder het risico dat je persoonlijk opdraait voor schulden die je niet kende.
Je hebt als erfgenaam een beraadtermijn. Die is in Nederland standaard drie maanden, maar je kunt de rechter vragen om verlenging. Gebruik die tijd om via de notaris of een erfrecht advocaat te achterhalen wat de nalatenschap precies inhoudt.
Wat kost verwerpen of beneficiair aanvaarden?
Verwerpen gaat via de griffie van de rechtbank. Het griffierecht voor de akte nalatenschap is in 2026 165 euro (in 2025 was dat 160 euro). Schakel je een notaris in voor advies of hulp bij de afwikkeling, dan komen daar notariskosten bij. Die variëren sterk per situatie, maar reken op minimaal een paar honderd euro voor eenvoudig advies.
Beneficiair aanvaarden gaat ook via de griffie en kost vergelijkbaar. De afwikkeling van de boedel daarna kan meer werk en dus meer kosten met zich meebrengen, zeker als er schuldeisers in het spel zijn.
Kun je een erfenis ook gewoon negeren?
Nee, dat is een gevaarlijke misvatting. Als je niks doet na een overlijden waarbij je erfgenaam bent, wordt dat na verloop van tijd in sommige gevallen gezien als zuivere aanvaarding. Zeker als je handelingen verricht die duiden op aanvaarding, zoals spullen meenemen of rekeningen betalen van de overledene. Doe je niets en wacht je te lang, dan loop je het risico dat je keuzerecht vervalt of dat er aansprakelijkheid ontstaat. Neem contact op met een notaris of de rechtbank zodra je weet dat je erfgenaam bent, ook als je liever niks met de situatie te maken hebt.
Geen contact met je familie maakt een erfenissituatie emotioneel en praktisch ingewikkeld. De wet wacht daar niet op. Handel op tijd, kies bewust voor verwerpen of beneficiair aanvaarden als je twijfelt, en laat je zo nodig bijstaan door een notaris of erfrecht advocaat.
