Als je een erfenis uit Duitsland ontvangt, betaal je in de meeste gevallen gewoon erfbelasting in Nederland, niet in Duitsland. Of je ook in Duitsland belasting moet betalen, hangt af van waar de overledene woonde op het moment van overlijden. Woonde diegene in Duitsland? Dan kan Duitsland ook belasting heffen. In dat geval loop je het risico op dubbele belasting, maar daar zijn oplossingen voor.
Waar betaal je erfbelasting als je een erfenis uit Duitsland ontvangt?
Nederland heft erfbelasting als jij als erfgenaam in Nederland woont, ongeacht waar de nalatenschap vandaan komt. Dit staat los van het land waar het geld of de bezittingen zich bevinden. Je moet de erfenis dus aangeven bij de Nederlandse Belastingdienst.
Duitsland heeft een eigen erfbelasting (Erbschaftsteuer). Duitsland heft die belasting als de overledene in Duitsland woonde op het moment van overlijden, of als er Duits onroerend goed in de nalatenschap zit. Dat laatste geldt ook als de overledene al jaren buiten Duitsland woonde. Een huis of appartement in Duitsland dat onderdeel uitmaakt van de erfenis, kan dus gewoon onder de Duitse erfbelasting vallen, zelfs als jij in Nederland woont.
Tussen Nederland en Duitsland bestaat op dit moment geen belastingverdrag specifiek voor erfbelasting. Dat betekent dat beide landen in theorie belasting kunnen heffen over dezelfde erfenis. Dit klinkt oneerlijk, en dat is het ook. De Nederlandse Belastingdienst biedt hiervoor een tegemoetkoming: de in Duitsland betaalde erfbelasting mag je in bepaalde gevallen aftrekken van de in Nederland verschuldigde erfbelasting. Dit voorkomt dat je twee keer het volle tarief betaalt.
Nederlandse vrijstellingen en tarieven
In Nederland gelden vrijstellingen voor erfbelasting die afhangen van jouw relatie tot de overledene. De exacte bedragen worden jaarlijks geïndexeerd door de Belastingdienst. Als partner van de overledene heb je een aanzienlijk hogere vrijstelling dan als kind, en als kind weer meer dan als nicht, neef of vriend. Controleer de actuele vrijstellingsbedragen op belastingdienst.nl, want die worden elk jaar bijgesteld.
Blijft de waarde van jouw erfdeel onder de vrijstelling die bij jouw situatie hoort? Dan betaal je geen erfbelasting in Nederland, ook niet als de erfenis uit Duitsland komt. Komt de waarde boven de vrijstelling uit? Dan betaal je erfbelasting over het deel daarboven, tegen het tarief dat hoort bij jouw relatie tot de overledene en de hoogte van het bedrag.
Duits onroerend goed: extra aandachtspunt
Erft je een huis of een stuk grond in Duitsland, dan is de situatie iets ingewikkelder dan bij een geldbedrag of bankrekening. Duitsland heft sowieso erfbelasting over onroerend goed op Duits grondgebied, ook als de overledene al jaren in Nederland woonde. Je hebt dan in Duitsland te maken met de aangifte- en betaalplicht voor de Erbschaftsteuer.
Tegelijk moet je de waarde van dit onroerend goed ook opgeven in Nederland. Je gebruikt dan de in Duitsland betaalde belasting als aftrekpost op de Nederlandse aanslag. Het is verstandig om in dit geval een adviseur in te schakelen die zowel de Nederlandse als de Duitse regels kent, omdat de waarderingsregels voor onroerend goed in beide landen kunnen verschillen.
Aangifte doen: hoe werkt het in de praktijk?
In Nederland moet je erfbelasting aangeven als de nalatenschap de vrijstelling overstijgt. De Belastingdienst verstuurt normaal gesproken een aangifte-uitnodiging, maar als je die niet ontvangt, ben je zelf verantwoordelijk voor het tijdig indienen. De aangifte verloopt via belastingdienst.nl. Je geeft daarin de volledige waarde van de erfenis op, inclusief bezittingen in Duitsland.
In Duitsland geldt een aangiftetermijn van drie maanden na het overlijden voor de Erbschaftsteuer, als Duitsland heffingsrecht heeft. Houd die termijn scherp in de gaten, want overschrijding kan leiden tot boetes of rente. Je kunt uitstel aanvragen bij het bevoegde Duitse belastingkantoor (Finanzamt), maar doe dat tijdig.
Wat als de overledene lang in Duitsland woonde maar de Nederlandse nationaliteit had?
Duitsland hanteert een bijzondere regel: iemand die ooit in Duitsland woonde maar daar al meer dan vijf jaar geleden is vertrokken, valt normaal gesproken niet meer onder de onbeperkte Duitse erfbelastingplicht. Woonde de overledene korter dan vijf jaar buiten Duitsland? Dan kan Duitsland nog steeds volledig heffen over de gehele nalatenschap, ongeacht waar die zich bevindt. Dit is een punt waar veel mensen zich niet van bewust zijn.
Nederland kent een vergelijkbare regel: als een Nederlander emigreert en binnen tien jaar overlijdt, mag Nederland toch erfbelasting heffen alsof de overledene nog in Nederland woonde. Deze regels kunnen bij een erfenis over de grens tegelijk gelden, waardoor de belastingdruk hoger uitvalt dan verwacht.
Veelgestelde vragen
Moet ik de erfenis uit Duitsland melden bij de Nederlandse Belastingdienst?
Ja. Als de erfenis boven jouw persoonlijke vrijstelling uitkomt, ben je verplicht aangifte te doen. Zit je onder de vrijstelling, dan hoef je geen aangifte te doen, maar het is wel verstandig om dit te kunnen aantonen.
Kan ik de in Duitsland betaalde erfbelasting aftrekken in Nederland?
In de meeste gevallen wel. De Nederlandse Belastingdienst geeft een vermindering voor buitenlandse erfbelasting die over hetzelfde vermogen is geheven. Hoe hoog die vermindering precies is, hangt af van de specifieke situatie.
Wat als ik niets doe?
Niet aangeven terwijl je dat wel moet doen, kan leiden tot naheffingen, rente en boetes in zowel Nederland als Duitsland. De Belastingdiensten in beide landen wisselen steeds vaker automatisch gegevens uit over buitenlandse vermogens en nalatenschappen.
Ontvang je een erfenis uit Duitsland, schakel dan vroeg een belastingadviseur of notaris in met ervaring in grensoverschrijdende nalatenschappen. De regels van twee landen tegelijk toepassen is complex, en een fout in de aangifte kan achteraf duur uitpakken. De Belastingdienst (belastingdienst.nl) geeft ook uitleg over jouw situatie als startpunt.
