Een erfenis opstellen doe je via een notaris. Die legt jouw wensen vast in een testament, het officiële document waarin staat wie wat van jou erft als je overlijdt. Zonder testament verdeelt de wet de erfenis automatisch, en dat wijkt vaak af van wat je zelf zou willen.
Waarom een testament opstellen?
Zonder testament geldt het wettelijk erfrecht. Dat betekent dat je partner en kinderen erven op een vaste manier die de wet bepaalt. Ben je niet getrouwd maar wel samenwonend, dan erft je partner helemaal niets tenzij je dit zelf regelt. Ook als je een goed doel wilt ondersteunen, een stiefkind wilt bedenken of juist iemand wilt uitsluiten van de erfenis, heb je een testament nodig.
Een testament geeft je de regie. Je bepaalt zelf wie wat krijgt, wie de afwikkeling regelt (de executeur) en hoe je begrafenis of crematie eruitziet. Veel mensen stellen dit uit, maar het opstellen hoeft niet ingewikkeld te zijn.
Erfenis opstellen: dit zijn de stappen
Het traject van idee tot geldig testament ziet er in de praktijk zo uit:
- Bedenk wat je wilt regelen. Denk na over wie je wat wilt nalaten, of je iemand wilt aanwijzen als executeur, en of je specifieke wensen hebt over spullen, schulden of de uitvaart.
- Maak een afspraak bij een notaris. Alleen een notaris kan een rechtsgeldig testament opstellen. Je kunt terecht bij elke notaris in Nederland, ook als je niet in dezelfde regio woont.
- Bespreek je wensen. Tijdens het gesprek legt de notaris uit wat juridisch mogelijk is en wat de gevolgen zijn van je keuzes. Denk hierbij aan de legitieme portie: kinderen kunnen altijd aanspraak maken op de helft van hun wettelijk erfdeel, ook als jij hen minder of niets wilt nalaten.
- Onderteken het testament. De notaris stelt het testament op en je ondertekent het ten overstaan van de notaris. Het document is daarna direct rechtsgeldig.
- Registratie in het CTR. De notaris registreert het testament automatisch in het Centraal Testamentenregister (CTR). Zo kunnen erfgenamen na jouw overlijden controleren of er een testament bestaat.
Wat kun je vastleggen in een testament?
Een testament is meer dan alleen “wie krijgt hoeveel geld”. Je kunt er veel meer in opnemen:
- Verdeling van vermogen, bezittingen of specifieke spullen
- Een voogd voor minderjarige kinderen
- Een executeur die de erfenis afwikkelt
- Een legaat: een specifiek bedrag of voorwerp voor een bepaald persoon of goed doel
- Een uitsluitingsclausule, zodat een erfenis bij echtscheiding niet met de ex-partner gedeeld hoeft te worden
- Wensen over je uitvaart
Houd er rekening mee dat je kinderen altijd recht hebben op hun legitieme portie. Dat is wettelijk vastgelegd en kun je niet volledig omzeilen, ook niet via een testament.
Wat kost een testament laten opstellen?
De kosten voor een testament bij de notaris lopen uiteen. Voor een eenvoudig testament betaal je naar schatting rond de 200 tot 500 euro in 2026, afhankelijk van de notaris en de complexiteit. Stel je een gezamenlijk testament op met je partner, dan is dat vaak goedkoper dan twee losse testamenten. Vraag altijd vooraf een offerte op, want notarissen mogen hun tarieven zelf bepalen.
Kan ik een testament zelf opstellen?
Nee, een eigenhandig geschreven testament is in Nederland niet rechtsgeldig. In sommige andere landen bestaat die mogelijkheid wel, maar in Nederland moet een testament altijd opgesteld worden door een notaris. Een brief of verklaring die je thuis schrijft heeft geen juridische waarde als erfenis-document.
Testament wijzigen of intrekken
Zolang je leeft en wilsbekwaam bent, kun je je testament altijd laten wijzigen of intrekken. Dat doe je opnieuw via de notaris. Het is verstandig om je testament te herzien bij grote levensveranderingen zoals een huwelijk, scheiding, de geboorte van een kind of een grote aankoop zoals een huis.
Wil je een erfenis goed regelen, ga dan tijdig naar de notaris, ook als je nog jong en gezond bent. Een testament hoeft niet ingewikkeld of duur te zijn, maar geeft jou en je naasten wel duidelijkheid op een emotioneel moment.
