Een testament bij leven, meestal een levenstestament genoemd, legt vast wie jouw zaken mag regelen tijdens je leven en welke wensen je daarbij hebt. Dat is vooral nuttig als je door ziekte of een ongeluk zelf geen beslissingen meer kunt nemen.
Je kunt bijvoorbeeld vastleggen wie je betalingen doet, wie namens jou met een arts spreekt en wat je wensen zijn voor je verzorging. Een levenstestament werkt tijdens je leven; een gewoon testament regelt je nalatenschap na je overlijden.
Wat staat er in een testament bij leven?
In een levenstestament wijs je een of meer mensen aan die namens jou mogen handelen. Ook kun je aanwijzingen geven over de keuzes die zij daarbij maken. Wat je vastlegt, hangt af van jouw situatie en wensen.
- Geldzaken: wie rekeningen mag betalen, je administratie verzorgt en contact met de bank onderhoudt.
- Je woning: wie zaken rond je huis mag regelen en onder welke voorwaarden verkoop mogelijk is.
- Schenkingen: of je wilt dat iemand namens jou schenkingen doet en welke grenzen daarvoor gelden.
- Medische zaken: wie namens jou met zorgverleners spreekt als je dat zelf niet meer kunt en welke behandelingen je wel of niet wilt.
- Persoonlijke wensen: wat je voorkeuren zijn voor verzorging, wonen of de zorg voor je huisdier.
Je kunt ook opschrijven waar iemand belangrijke documenten kan vinden. Bewaar wachtwoorden en toegangscodes liever op een veilige plek en bespreek met de notaris hoe je de juiste persoon toegang geeft.
Wie kies je om je zaken te regelen?
De persoon die namens jou mag handelen heet een gevolmachtigde. Kies iemand die je vertrouwt, die de taak aankan en die bereid is om jouw wensen te volgen. Dat kan je partner, een familielid of iemand anders zijn.
Je kunt verschillende mensen aanwijzen voor verschillende taken. Bijvoorbeeld iemand voor je administratie en een ander voor contact met zorgverleners. Leg dan duidelijk vast wie waarvoor verantwoordelijk is. Je kunt ook een vervanger aanwijzen voor het geval de eerste persoon de taak niet kan of wil uitvoeren.
Bespreek je keuze met de betrokkenen. Zo weten zij wat je van hen verwacht en waar zij het levenstestament kunnen vinden als het nodig is.
Wanneer gaat een testament bij leven in?
Je kunt bij het opstellen afspraken maken over het moment waarop iemand namens jou mag handelen. Een bevoegdheid kan meteen ingaan, maar je kunt ook laten vastleggen dat die pas geldt wanneer je zelf niet meer goed kunt beslissen. Bespreek met de notaris hoe wordt vastgesteld of aan die voorwaarde is voldaan.
Zolang je zelf beslissingen kunt nemen, houd je zelf de regie. Wordt een bevoegdheid direct van kracht, dan kan de aangewezen persoon binnen de afgesproken grenzen ook handelen terwijl jij dat zelf nog kunt. Denk daarom goed na over het moment van ingang.
Medische wensen vastleggen
Je kunt in een levenstestament opnemen welke medische behandelingen je wel of niet wilt en wie voor jou mag spreken als je dat zelf niet meer kunt. Bespreek deze wensen ook met je huisarts en geef aan waar ze zijn vastgelegd. Zo kan je arts er rekening mee houden wanneer dat nodig is.
Een medische wens geeft niet automatisch recht op iedere gevraagde behandeling. Voor euthanasie gelden wettelijke voorwaarden en de arts maakt daarin een eigen afweging.
Is een notaris nodig voor een levenstestament?
Je kunt sommige wensen en afspraken zelf op papier zetten. Een levenstestament wordt meestal bij de notaris vastgelegd. De notaris bespreekt je keuzes, stelt de akte op en gaat na of je begrijpt wat je vastlegt en wat de gevolgen zijn.
Een notariële akte is voor bepaalde handelingen nodig, zoals het afsluiten van een hypotheek namens iemand anders. Ook kunnen banken en andere organisaties om een notariële akte vragen voordat zij iemand namens jou laten handelen.
De notaris bewaart de originele akte. Het levenstestament kan worden aangemeld bij het Centraal Levenstestamentenregister. Daarin staat dát er een levenstestament is en bij welke notaris, maar niet wat erin staat. Notarissen kunnen het register raadplegen.
Wat kost een testament bij leven?
De kosten verschillen per notariskantoor en hangen onder meer af van je wensen en de hoeveelheid advies die je nodig hebt. Soms gelden extra kosten voor registratie of voor aanvullende werkzaamheden. Als je ook andere aktes laat opstellen, kan een kantoor een gecombineerd tarief aanbieden.
Vergelijk offertes op meer dan alleen de prijs. Let ook op wat bij het tarief hoort, zoals het gesprek, het opstellen van de akte, de registratie en eventuele aanpassingen vóór het ondertekenen. De kosten van een levenstestament zijn doorgaans niet aftrekbaar, omdat het om privé-uitgaven gaat.
Veelgestelde vragen over een testament bij leven
Wat is een nadeel van een levenstestament?
Het opstellen bij de notaris kost geld. Daarnaast geef je iemand mogelijk ruime bevoegdheden. Als die persoon daar verkeerd mee omgaat, kan dat problemen opleveren. Je kunt grenzen vastleggen en afspreken dat iemand toezicht houdt of uitleg krijgt over de gemaakte keuzes.
Kun je een voorbeeld gebruiken?
Een voorbeeld kan helpen om je wensen op een rij te zetten. Neem het niet zonder meer over: het past mogelijk niet bij jouw gezin, vermogen of medische wensen. Een notaris kan je helpen om de afspraken op jouw situatie af te stemmen.
Kun je een levenstestament later aanpassen?
Ja, zolang je begrijpt wat je verandert en wat de gevolgen zijn. Heb je het bij de notaris vastgelegd, bespreek een wijziging of herroeping dan ook met de notaris. Geef betrokkenen door dat de afspraken zijn veranderd, zodat zij niet op een oud afschrift vertrouwen.
Begin met een lijst van de zaken die voor jou geregeld moeten worden en de mensen die je daarvoor vertrouwt. Neem die lijst mee naar de notaris en bespreek ook wie kan overnemen als jouw eerste keuze uitvalt.
