Een stichting oprichten zonder notaris kan niet in Nederland. Voor de oprichting is een notariële akte verplicht. Zelf statuten schrijven of je organisatie inschrijven bij de Kamer van Koophandel (KVK) is daarvoor niet genoeg.
Je kunt wel veel voorbereiden zonder notaris. Ook kun je samen aan een doel werken zonder meteen een stichting op te richten. Dat heeft alleen andere juridische gevolgen.
Waarom kun je geen stichting oprichten zonder notaris?
Een stichting is een rechtspersoon. Dat betekent dat de stichting zelf bijvoorbeeld overeenkomsten kan sluiten en bezittingen kan hebben. De wet bepaalt dat een stichting wordt opgericht met een notariële akte. In die akte staan ook de statuten: de regels van de stichting.
De notaris stelt de akte op en controleert onder meer de identiteit van de betrokkenen. Je kunt zelf een voorstel voor de statuten maken, maar daarmee ontstaat nog geen stichting. Ook een document dat alle oprichters ondertekenen, vervangt de notariële akte niet.
Een stichting kan ook via een testament worden opgericht. Ook daarvoor is een notaris nodig. Er is dus geen manier om een Nederlandse stichting geldig op te richten zonder notaris.
Wat kun je zelf regelen voor de oprichting?
Je hoeft niet voor elke stap naar de notaris. Je kunt vooraf zelf de keuzes voorbereiden die nodig zijn voor de akte. Denk aan:
- Een naam kiezen waarin het woord ‘stichting’ voorkomt.
- Het doel van de stichting zo duidelijk mogelijk omschrijven.
- Bepalen wie bestuurder wordt en hoe bestuurders worden benoemd en ontslagen.
- Afspreken in welke Nederlandse gemeente de stichting haar zetel krijgt.
- Nadenken over de bestemming van geld en goederen als de stichting stopt.
Met deze voorbereiding kan de notaris de akte opstellen. Je kunt een stichting alleen oprichten of samen met anderen. Een stichting met één bestuurder is mogelijk.
Kun je zonder notaris alvast beginnen?
Je kunt alvast met anderen plannen maken, activiteiten organiseren en afspraken vastleggen. Noem het initiatief dan bijvoorbeeld een werkgroep. Zolang er geen notariële oprichtingsakte is, bestaat er alleen nog geen stichting als rechtspersoon.
Dat verschil is belangrijk als je verplichtingen aangaat. Huur je bijvoorbeeld zelf een ruimte voor een activiteit, dan ben je zelf partij bij die huurovereenkomst. Ga er niet van uit dat een later opgerichte stichting die verplichting automatisch overneemt.
Ook na de oprichting is de inschrijving bij KVK van belang. Zolang de stichting nog niet is ingeschreven, kunnen bestuurders naast de stichting persoonlijk aansprakelijk zijn voor rechtshandelingen waarmee zij de stichting verbinden.
Is een vereniging zonder notaris een alternatief?
Wil je vooral samen met anderen activiteiten organiseren, dan kan een informele vereniging een alternatief zijn. Die kun je zonder notariële akte oprichten. Een vereniging heeft leden; een stichting niet. De regels en aansprakelijkheid zijn ook anders. Bestuurders van een informele vereniging kunnen naast de vereniging persoonlijk aansprakelijk zijn voor schulden.
Een informele vereniging is daarom geen manier om toch een stichting zonder notaris te krijgen. Wil je echt de rechtsvorm stichting gebruiken, bereid dan de gegevens voor en laat de oprichtingsakte door een notaris opstellen.
