Er zijn verschillende soorten testament, zoals een langstlevende testament, een flexibel testament en een tweetrapstestament. Deze namen beschrijven vooral wat je met het testament wilt regelen. Ze sluiten elkaar niet altijd uit: je kunt vaak meerdere regelingen in één testament combineren.
Een testament is persoonlijk maatwerk. De keuze hangt onder meer af van wie je wilt laten erven en hoeveel vrijheid je wilt geven bij de verdeling.
De belangrijkste soorten testament op een rij
Een gewoon testament is geen vast model. Het is een testament waarin je jouw eigen keuzes vastlegt. Voor specifieke wensen kom je vaak de volgende benamingen tegen:
| Soort | Wat is kenmerkend? | Kan passen bij |
|---|---|---|
| Langstlevende testament | Bevat regelingen om de achterblijvende partner te beschermen. | Partners die willen dat de langstlevende verzorgd achterblijft. |
| Flexibel testament | Biedt binnen de vastgelegde grenzen ruimte om later keuzes te maken over de afwikkeling. | Wie niet alles vooraf tot in detail wil vastleggen. |
| Tweetrapstestament | Bepaalt wie eerst erft en naar wie wat daarna overblijft onder bepaalde voorwaarden gaat. | Wie wil bepalen waar vermogen uiteindelijk terechtkomt. |
| Testament met vruchtgebruik | Geeft iemand het recht om bepaalde bezittingen te gebruiken of de opbrengsten ervan te ontvangen. | Wie het gebruik van bezit en de uiteindelijke verkrijging wil scheiden. |
| Testament met een goed doel | Benoemt een goed doel als erfgenaam of laat er een geldbedrag of bezit aan na. | Wie een deel of de hele nalatenschap aan een organisatie wil geven. |
De namen zeggen niet precies welke bepalingen in de akte staan. Zo kan een testament voor een partner ook flexibele keuzes of een tweetrapsregeling bevatten. Wat die combinatie in jouw situatie doet, hangt af van de tekst van de akte.
Een testament kiezen bij je gezinssituatie
Bij de keuze tussen de soorten testament is je gezinssituatie een praktisch vertrekpunt. Denk na over wie je wilt beschermen en wie je uiteindelijk iets wilt nalaten.
- Je hebt een partner: je kunt wensen opnemen voor de achterblijvende partner en andere betrokkenen, zoals kinderen. Een regeling die voor gehuwde partners past, is niet automatisch geschikt voor samenwoners.
- Je hebt een samengesteld gezin: je kunt afspraken maken over de positie van je partner en van kinderen uit een eerdere relatie.
- Je bent alleenstaand: je kunt zelf personen of organisaties aanwijzen aan wie je wilt nalaten, en bedenken wie iets krijgt als een gekozen erfgenaam eerder overlijdt.
Heb je een partner die ook een testament wil? Dan maakt ieder een eigen testament. Jullie kunnen de keuzes op elkaar afstemmen, maar ze hoeven niet gelijk te zijn.
Vastleggen of juist ruimte laten
Sommige testamenten leggen vooraf veel vast. Dat kan prettig zijn als je duidelijk wilt bepalen wie wat krijgt. Het nadeel is dat er na je overlijden minder ruimte kan zijn om rekening te houden met omstandigheden die dan anders zijn dan je verwachtte.
Andere testamenten geven de achterblijvers meer keuzemogelijkheden. Dat kan handig zijn als je nog niet weet welke verdeling later het beste past. Daar staat tegenover dat iemand die keuzes moet maken. Die persoon heeft daarvoor mogelijk advies nodig.
Ook kan het uitmaken of je iemand direct iets wilt nalaten, of wilt regelen wie later krijgt wat daarvan overblijft. Dat zijn verschillende wensen en ze vragen dus om andere bepalingen in het testament.
Veelgestelde vragen over soorten testament
Zijn er vaste wettelijke soorten testament?
De bekende namen zijn vooral praktische benamingen voor regelingen en doelen. Een testament wordt op jouw wensen afgestemd en kan bepalingen uit verschillende varianten bevatten.
Kun je meerdere regelingen combineren?
Ja. Je kunt bijvoorbeeld een regeling voor je partner combineren met een bepaling voor een goed doel. De notaris kan deze wensen samen in één persoonlijk testament verwerken.
Moet je hetzelfde soort testament kiezen als je partner?
Nee. Ieder maakt een eigen testament en kan daarin eigen keuzes maken. Het is wel verstandig om te bespreken hoe die keuzes op elkaar aansluiten.
Welk testament past als je nog niet alles wilt vastleggen?
Een flexibel testament kan ruimte bieden voor keuzes na je overlijden. Die ruimte is niet onbeperkt: in het testament staat wie welke keuze mag maken en onder welke voorwaarden.
Maak voor jezelf een lijst van de mensen en doelen die je wilt opnemen en bedenk hoeveel ruimte je achterblijvers wilt geven. Daarmee kan de notaris bepalen welke combinatie van regelingen bij jouw wensen past.
