Bij schenken bij leven geef je tijdens je leven geld of bezittingen aan iemand anders, zonder dat je daar iets voor terugvraagt. Je kunt zo bijvoorbeeld je kind of kleinkind helpen op een moment dat diegene het geld nodig heeft. Een voordeel is dat je zelf ziet wat de schenking oplevert. Een nadeel is dat je het geschonken vermogen meestal niet meer voor jezelf kunt gebruiken.
Een schenking kan gevolgen hebben voor de belasting van de ontvanger en voor jouw financiële ruimte. Daarom is het verstandig om eerst te bepalen hoeveel je kunt missen en welke afspraken je wilt maken.
Waarom kiezen voor schenken bij leven?
Een schenking kan iemand helpen op een moment waarop diegene daar veel aan heeft. Denk aan een bijdrage aan een opleiding, een verhuizing of het opbouwen van een financiële buffer. Je bepaalt zelf aan wie je geeft en kunt de ontvanger daar tijdens je leven van zien profiteren.
Door vermogen tijdens je leven weg te geven, kan er bij je overlijden minder vermogen overblijven. Dat kan gevolgen hebben voor de erfbelasting. Een belastingvoordeel is alleen niet vanzelfsprekend: het hangt onder meer af van de schenking en de situatie van de ontvanger.
Hoeveel kun je zelf missen?
Geld dat je eenmaal hebt geschonken, kun je meestal niet zomaar terugvragen. Bepaal daarom eerst welk bedrag je nodig hebt voor je vaste lasten, onverwachte uitgaven en toekomstige wensen. Denk ook aan mogelijke zorgkosten of een verhuizing.
Je hoeft niet alles in één keer te geven. Als je twijfelt over je financiële ruimte, kun je beginnen met een bedrag dat je nu kunt missen. Op een later moment kun je opnieuw bekijken of er ruimte is om te schenken.
Een schenking kan ook gevolgen hebben voor vermogensafhankelijke regelingen. Bij de ontvanger groeit het vermogen mogelijk, terwijl dat van jou afneemt. Het effect verschilt per regeling en persoonlijke situatie.
Wat spreek je af met de ontvanger?
Bespreek vooraf of de ontvanger de schenking vrij mag besteden of dat je er een bedoeling mee hebt. Wil je daar voorwaarden aan verbinden, leg die dan duidelijk vast. Zo weten jullie allebei waar jullie aan toe zijn.
Een schriftelijke vastlegging is vooral nuttig bij een groot bedrag of bijzondere afspraken. Daarin kun je bijvoorbeeld opnemen wie schenkt, wie de schenking ontvangt, wat je geeft en op welke datum dat gebeurt. Bewaar ook een bewijs van de betaling.
Een notaris kan helpen om afspraken duidelijk vast te leggen. Voor sommige schenkingen is een notariële akte nodig, bijvoorbeeld bij de overdracht van een huis. Voor een gewone schenking van geld is een notaris meestal niet verplicht.
Maak keuzes binnen je familie bespreekbaar
Heb je meerdere kinderen of andere naasten, dan kun je zelf kiezen aan wie en hoeveel je schenkt. Misschien wil je iedereen hetzelfde geven. Het kan ook zijn dat je één persoon eerder helpt, omdat die op dat moment geld nodig heeft.
Vertel zo nodig waarom je die keuze maakt en leg je afspraken vast. Dat kan misverstanden voorkomen over de vraag of iemand een gift heeft gekregen of geld moet terugbetalen. Ook kan vastlegging duidelijkheid geven over je bedoelingen na je overlijden.
Belasting en het moment van schenken
De ontvanger betaalt mogelijk schenkbelasting over het deel van een schenking boven de vrijstelling. In 2026 mogen ouders hun kind € 6.908 belastingvrij schenken. Voor onder anderen kleinkinderen geldt in dat jaar een vrijstelling van € 2.769. Voor sommige schenkingen van ouders aan kinderen bestaat een eenmalig verhoogde vrijstelling met aanvullende voorwaarden.
Het moment van schenken kan ook gevolgen hebben. Bij een schenking kort voor overlijden kan onder voorwaarden alsnog erfbelasting een rol spelen. Daardoor levert een schenking op een laat moment niet altijd het verwachte belastingvoordeel op.
Veelgestelde vragen over schenken bij leven
Mag je zelf bepalen aan wie je schenkt?
Ja, je kunt bijvoorbeeld schenken aan een familielid, een vriend of een goed doel. Ben je getrouwd of heb je een geregistreerd partner, dan kan voor een schenking toestemming van je partner nodig zijn. Er zijn uitzonderingen voor gebruikelijke, niet bovenmatige giften.
Kun je een schenking later terugdraaien?
Meestal niet zomaar. Wil je de mogelijkheid hebben om een schenking terug te draaien, dan moet je daar vooraf passende afspraken over maken. Laat je over de juridische en fiscale gevolgen informeren voordat je de schenking doet.
Mag je zelf weten wanneer je schenkt?
Ja. Je kunt geven wanneer dat bij jouw situatie en die van de ontvanger past. Het belastingjaar waarin de schenking plaatsvindt, bepaalt welke vrijstelling van toepassing is.
Begin met een bedrag dat je zelf kunt missen en bespreek wat je met de schenking wilt bereiken. Zo help je iemand tijdens je leven, terwijl je ook ruimte houdt voor je eigen toekomst.
