Een echtscheiding procedure starten is een grote stap. Je huwelijk eindigt niet zomaar met een gesprek of een handtekening. In Nederland gaat dit via de rechter, en daar zijn vaste regels voor. Weten wat je te wachten staat, maakt het hele traject een stuk minder zwaar. Deze blog legt uit hoe het werkt, wat je moet regelen en waar je op moet letten.
Pagina inhoud
Een advocaat is altijd verplicht bij scheiden
Veel mensen denken dat je zelf een scheiding kunt aanvragen, maar dat is in Nederland niet mogelijk. Je hebt altijd een advocaat nodig om het verzoekschrift in te dienen bij de rechtbank. Dit geldt ook als je het samen eens bent over alles. Jullie kunnen wel kiezen voor één gezamenlijke advocaat, die dan voor beiden optreedt. Dat scheelt kosten en is fijner als de verhouding goed is. Zijn er grote meningsverschillen, dan is het verstandig dat ieder een eigen advocaat inschakelt. De advocaat dient het verzoekschrift in bij de rechtbank in de regio waar jullie wonen of woonden.
Samen scheiden of eenzijdig: wat is het verschil
Er zijn twee manieren om een scheiding aan te vragen. De eerste is het gezamenlijk verzoek. Jullie zijn het allebei eens over de scheiding en dienen samen een verzoekschrift in. Dit wordt ook wel een gemeenschappelijk verzoek genoemd. De tweede manier is het eenzijdige verzoek. Dat doe je als jouw partner niet mee wil werken of het niet eens is met de scheiding. Je partner ontvangt dan een kopie van het verzoekschrift en krijgt de kans om te reageren via een zogenaamde referteverklaring. Daarin geeft jouw partner aan of hij of zij akkoord gaat of bezwaar maakt. Een eenzijdig traject duurt in de meeste gevallen langer, zeker als er veel punten zijn waar jullie het niet over eens zijn.
Kinderen, bezittingen en alimentatie regelen
Als er kinderen zijn, wordt de scheiding ingewikkelder. De rechter kijkt dan altijd naar het belang van de kinderen. Jullie moeten een ouderschapsplan opstellen. Daarin staat waar de kinderen wonen, hoe het contact met de andere ouder eruitziet en hoe jullie de kosten verdelen. Zonder dit plan accepteert de rechtbank het verzoekschrift niet. Naast de kinderen zijn er ook andere zaken die geregeld moeten worden, zoals de verdeling van bezittingen, schulden en de eigen woning. Wie blijft er in het huis wonen, of wordt het verkocht? Heeft een van jullie recht op partneralimentatie? Dit zijn vragen die tijdens het traject beantwoord moeten worden, bij voorkeur voordat de rechter erover beslist. Hoe meer jullie zelf regelen, hoe soepeler het verloopt.
De uitspraak van de rechter en wat daarna komt
Als alle stukken compleet zijn, neemt de rechter een beslissing. In eenvoudige gevallen, waarbij alles goed is geregeld en er geen bezwaren zijn, gaat dit soms zonder een zitting. De rechter spreekt dan de scheiding uit. Dit heet de echtscheidingsbeschikking. Maar daarmee ben je nog niet officieel gescheiden. De uitspraak moet namelijk worden ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Dit doet jouw advocaat. Pas na die inschrijving is het huwelijk officieel ontbonden. Vergeet je deze stap, dan blijf je juridisch gezien getrouwd. Hoelang het hele traject duurt, hangt af van de situatie. Een eenvoudige scheiding waarbij jullie het over alles eens zijn, kan binnen een paar maanden afgerond zijn. Een traject waarbij veel punten spelen en de communicatie moeizaam verloopt, kan jaren duren.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een scheiding gemiddeld?
Een scheiding waarbij beide partners het over alles eens zijn, duurt gemiddeld twee tot vier maanden. Als er meningsverschillen zijn over kinderen, bezittingen of alimentatie, kan het traject veel langer duren, soms wel een jaar of meer.
Wat is een ouderschapsplan en wanneer is het verplicht?
Een ouderschapsplan is een document waarin gescheiden ouders afspraken vastleggen over de opvoeding van hun kinderen. Daarin staat onder andere waar de kinderen wonen, hoe de omgang is geregeld en hoe de kosten worden verdeeld. Het opstellen van een ouderschapsplan is verplicht als er minderjarige kinderen zijn. Zonder dit plan neemt de rechtbank het verzoekschrift niet in behandeling.
Wat kost een scheiding via de rechter?
De kosten bestaan uit griffierechten voor de rechtbank en de kosten van de advocaat. Griffierechten liggen rond de 300 euro per persoon. Advocaatkosten verschillen sterk per situatie en per advocaat. Bij een ingewikkelde scheiding kunnen de totale kosten hoog oplopen. Als je een laag inkomen hebt, kun je in aanmerking komen voor gesubsidieerde rechtsbijstand, ook wel toevoeging genoemd. Je betaalt dan een lager eigen bijdrage.
Kan ik ook scheiden als mijn partner er niet mee instemt?
Ja, dat is mogelijk. Als jouw partner niet wil scheiden of niet meewerkt, kun je een eenzijdig verzoekschrift indienen via jouw advocaat. De rechter beslist dan uiteindelijk over de scheiding. Jouw partner krijgt de kans om te reageren, maar kan de scheiding niet tegenhouden als jij kunt aantonen dat het huwelijk duurzaam ontwricht is.
