Een onbeheerde nalatenschap is een erfenis waarvoor niemand het beheer op zich neemt. Dat kan gebeuren als erfgenamen onbekend zijn, maar ook als bekende erfgenamen niets met de nalatenschap doen. Een vermoedelijk onbeheerde erfenis kan worden aangemeld bij het Rijksvastgoedbedrijf. Soms kan de rechtbank een vereffenaar benoemen om de nalatenschap te beheren en af te wikkelen.
Wanneer is een nalatenschap onbeheerd?
Een nalatenschap is onbeheerd als er bezittingen of schulden zijn, maar niemand daarvoor zorgt. Denk aan een woning die na een overlijden leegstaat, terwijl rekeningen blijven binnenkomen en er geen erfgenamen bekend zijn.
Ook als erfgenamen wel bekend zijn, kan een nalatenschap geheel of gedeeltelijk onbeheerd blijven. Bijvoorbeeld wanneer niemand het beheer voert en er ook geen executeur is die dat doet. Een executeur is iemand die in een testament is aangewezen om taken bij de afwikkeling uit te voeren.
Zijn erfgenamen nog niet gevonden? Dan betekent dat niet automatisch dat ze er niet zijn. Een notaris kan onderzoeken wie de erfgenamen zijn. Ook het Rijksvastgoedbedrijf doet onderzoek als een vermoedelijk onbeheerde nalatenschap bij die organisatie wordt aangemeld.
Een onbeheerde nalatenschap aanmelden
Een gemeente, bewindvoerder of andere betrokkene kan een vermoedelijk onbeheerde nalatenschap aanmelden bij het Rijksvastgoedbedrijf. Dat gebeurt met een formulier. Het Rijksvastgoedbedrijf onderzoekt vervolgens of er erfgenamen te vinden zijn en of het de nalatenschap kan afwikkelen.
Bij een melding zijn gegevens over de overledene en de nalatenschap nuttig. Denk aan de naam, de overlijdensdatum, het laatste adres en informatie over bekende bezittingen, schulden en mogelijke familieleden. Geef ook door als je weet dat een notaris of een andere persoon al bij de nalatenschap betrokken is.
Een melding betekent niet dat het Rijksvastgoedbedrijf elke nalatenschap overneemt. De organisatie beoordeelt de situatie. Kosten voor de afwikkeling worden uit de nalatenschap betaald.
Wie beheert de erfenis tijdens het onderzoek?
Zolang niet duidelijk is wie bevoegd is, kunnen praktische problemen ontstaan. Een verhuurder wil bijvoorbeeld weten wat er met een woning en de spullen van de overledene gebeurt. Een melding bij het Rijksvastgoedbedrijf geeft de melder niet automatisch het recht om spullen mee te nemen, te verkopen of de woning leeg te halen.
Is er een direct probleem, zoals een woning die niet veilig is afgesloten? Geef dat dan door bij de melding en bespreek met de betrokken instanties welke maatregelen nodig zijn. Bewaar documenten en correspondentie over de nalatenschap, zodat ze beschikbaar zijn voor degene die het beheer op zich neemt.
Een vereffenaar bij een onbeheerde nalatenschap
Een belanghebbende kan de rechtbank in bepaalde situaties vragen om een vereffenaar te benoemen. Dat kan bijvoorbeeld wanneer geen executeur de nalatenschap beheert en de bekende erfgenamen haar geheel of gedeeltelijk onbeheerd laten.
Een vereffenaar beheert de nalatenschap en zorgt dat schulden worden afgehandeld. Daarvoor kan het nodig zijn bezittingen te verkopen. De vereffenaar onderzoekt ook wie de erfgenamen zijn. Wat na betaling van de schulden overblijft, is bestemd voor de erfgenamen.
Wat gebeurt er als geen erfgenamen worden gevonden?
Het Rijksvastgoedbedrijf onderzoekt of er alsnog rechtmatige erfgenamen zijn. Blijft na afwikkeling een positief bedrag over, dan kan dat in de consignatiekas worden gestort. Die kas bewaart geld waarop iemand mogelijk nog recht heeft.
Denk je erfgenaam te zijn van een bedrag in de consignatiekas? Dan kun je een verzoek tot uitbetaling indienen en onderbouwen waarom je er recht op hebt. Volgens de regels voor de consignatiekas verjaart de aanspraak na 20 jaar. Die termijn gaat over het geld in de consignatiekas en is dus niet zonder meer hetzelfde als 20 jaar na het overlijden.
Zijn er geen erfgenamen, dan kan de nalatenschap uiteindelijk aan de Staat toekomen. Ook kan de Staat in een testament als erfgenaam zijn aangewezen.
Ken je iemand die een nalatenschap onbeheerd lijkt te hebben achtergelaten? Verzamel dan de gegevens die je hebt en meld de situatie bij het Rijksvastgoedbedrijf. Zo kan worden onderzocht wie recht heeft op de erfenis en wie het beheer kan voeren.
