Is een levenstestament nodig? Nee, het is niet verplicht. Het kan wel verstandig zijn als je zelf wilt bepalen wie je zaken regelt wanneer je dat niet meer kunt. Zonder levenstestament kan het voor naasten lastiger zijn om namens jou financiële beslissingen te nemen.
In een levenstestament leg je tijdens je leven vast wie je mag vertegenwoordigen en welke wensen je hebt. Je maakt het op een moment dat je zelf nog begrijpt wat je vastlegt en wat de gevolgen zijn.
Wanneer is een levenstestament nodig?
Je weet niet of je ooit een levenstestament nodig zult hebben. Door ziekte of een ongeval kun je onverwacht hulp nodig krijgen bij beslissingen. Een levenstestament is vooral zinvol als je vooraf zelf wilt kiezen wie je belangen behartigt.
Denk bijvoorbeeld aan deze situaties:
- Je wilt dat iemand rekeningen kan betalen en je administratie kan regelen als je dat zelf niet meer kunt.
- Je hebt een koopwoning en wilt dat iemand namens jou kan handelen als een verkoop nodig is.
- Je wilt vastleggen wie je medische belangen behartigt en wat je wensen voor zorg zijn.
- Je wilt voorkomen dat je naasten eerst een procedure bij de rechter moeten starten om je financiële zaken te kunnen regelen.
Een levenstestament kan ook direct na ondertekening gelden. Je kunt afspreken dat de bevoegdheid pas ingaat als je zelf niet meer kunt beslissen. Zolang je zelf beslissingen kunt nemen, blijf je daartoe bevoegd.
Is een levenstestament nodig als je getrouwd bent?
Ook als je getrouwd bent, kan een levenstestament nuttig zijn. Je partner mag niet automatisch al je financiële zaken namens jou regelen. Dat geldt ook als je in gemeenschap van goederen bent getrouwd.
Stel dat jullie samen een huis hebben en jij niet meer kunt beslissen over de verkoop. Je partner kan dan niet zomaar namens jou toestemming geven. Een passende volmacht in een levenstestament kan dit vooraf regelen. Zonder die bevoegdheid kan een procedure bij de rechter nodig zijn.
Voor medische beslissingen ligt dat anders. Als je zelf niet meer over een behandeling kunt beslissen, kan je partner onder omstandigheden volgens de wet als vertegenwoordiger optreden. Wil je iemand anders aanwijzen of je wensen vastleggen, dan kun je dat vooraf regelen.
Wat gebeurt er zonder levenstestament?
Heb je niets geregeld en kun je je financiële zaken niet meer zelf behartigen? Dan kan de rechter een bewindvoerder benoemen. Die beheert de goederen die onder het bewind vallen. Voor persoonlijke en medische beslissingen kan de rechter een mentor benoemen.
Een naaste kan zo’n maatregel aanvragen, maar de rechter beslist wie wordt benoemd. Je hebt dan niet dezelfde mogelijkheid om vooraf zelf een persoon aan te wijzen en instructies mee te geven. Ook gelden er regels voor toezicht en kan voor bepaalde handelingen toestemming van de rechter nodig zijn.
Niet iedere hulpvraag vraagt om een levenstestament. Kun je zelf nog beslissen, dan kun je bijvoorbeeld iemand toestemming geven voor een bepaalde taak. Of die toestemming voldoende is, hangt af van de situatie en de organisatie waarmee je te maken hebt.
Wanneer past een levenstestament minder goed?
Een levenstestament is geen garantie dat alles goed gaat. Je geeft iemand bevoegdheden die grote gevolgen kunnen hebben. Vertrouw je niemand voldoende, geef dan niet zomaar een ruime volmacht. Bespreek met de notaris hoe je bevoegdheden, aanwijzingen en eventueel toezicht kunt vastleggen.
Ook de kosten en de moeite van het regelen tellen mee in je afweging. Vind je het vooral belangrijk om zelf iemand te kiezen voor financiële of medische beslissingen als je dat later niet meer kunt? Dan is het verstandig die keuze te maken zolang je de gevolgen zelf nog kunt overzien.
