Een gevolmachtigde in een levenstestament is iemand die namens jou zaken mag regelen, zoals je administratie of contact met zorgverleners. Jij bepaalt welke bevoegdheden die persoon krijgt en wanneer de volmacht ingaat. De gevolmachtigde moet daarbij jouw belangen en wensen vooropstellen.
Wat mag een gevolmachtigde in een levenstestament doen?
Dat hangt af van de afspraken in het levenstestament. Je kunt iemand een ruime volmacht geven of de taken beperken tot bepaalde zaken. Denk aan:
- Geldzaken: rekeningen betalen, belastingaangifte doen en contact houden met de bank.
- Wonen en administratie: post behandelen, contact opnemen met instanties en zaken rond je woning regelen.
- Zorg: met zorgverleners overleggen en je vertegenwoordigen bij medische beslissingen als je die zelf niet meer kunt nemen.
- Persoonlijke wensen: praktische zaken regelen, zoals de verzorging van je huisdier.
De bevoegdheid om een woning te verkopen of schenkingen te doen volgt niet zomaar uit elke volmacht. Wil je dat de gevolmachtigde dit mag, bespreek dan met de notaris hoe je die bevoegdheid en eventuele grenzen vastlegt. Banken en andere instanties kunnen vragen om de volmacht te zien voordat ze iemand namens jou laten handelen.
Bij medische beslissingen blijft jouw eigen stem vooropstaan zolang je zelf over de betreffende behandeling kunt beslissen. Een zorgverlener heeft ook een eigen verantwoordelijkheid en hoeft niet ieder verzoek van een gevolmachtigde op te volgen.
Wanneer mag de gevolmachtigde handelen?
In het levenstestament staat wanneer de volmacht ingaat. Dat kan direct zijn, maar je kunt ook bepalen dat de gevolmachtigde pas mag handelen als je zelf niet meer in staat bent je belangen te behartigen.
Leg in dat laatste geval vast hoe wordt vastgesteld dat dit moment is aangebroken, bijvoorbeeld met een verklaring van een arts. Zo is voor de gevolmachtigde en voor andere betrokkenen duidelijk wanneer de bevoegdheid kan worden gebruikt.
Een volmacht die direct ingaat, kan handig zijn als je hulp wilt bij je administratie. Je geeft de gevolmachtigde dan wel al toegang tot de zaken waarvoor de volmacht geldt. Bespreek daarom vooraf wat die persoon wel en niet zelfstandig mag doen.
Wie kun je aanwijzen als gevolmachtigde?
Je kunt bijvoorbeeld je partner, kind, een ander familielid of een bekende aanwijzen. Kies iemand die je vertrouwt en die de tijd en vaardigheden heeft om de taak uit te voeren. Vraag ook of diegene de verantwoordelijkheid wil dragen.
Je kunt de taken verdelen over meerdere personen. Zo kan de ene persoon je financiën regelen en een ander je bij zorgbeslissingen vertegenwoordigen. Je kunt ook vastleggen of gevolmachtigden samen moeten beslissen of ieder apart mogen handelen. Samen beslissen biedt extra controle, maar kan het regelen van zaken lastiger maken.
Wijs bij voorkeur ook een opvolger aan. Die kan het overnemen als de eerste gevolmachtigde de taak niet meer wil of kan uitvoeren. Zonder bruikbare opvolgingsregeling kan een regeling via de rechter nodig zijn.
Verantwoording, toezicht en vergoeding
Een gevolmachtigde moet jou kunnen uitleggen wat er namens jou is gedaan. Bij geldzaken betekent dit bijvoorbeeld dat rekeningen, afschriften en andere bewijsstukken worden bewaard.
Kun je de administratie zelf niet meer beoordelen, dan kan een toezichthouder meekijken als je die hebt aangewezen. In het levenstestament kun je opnemen aan wie de gevolmachtigde verantwoording aflegt en hoe dat gebeurt. Dat kan misverstanden of misbruik helpen voorkomen, al neemt toezicht die kans niet helemaal weg.
Een vergoeding voor werkzaamheden of gemaakte kosten is mogelijk als je daar afspraken over maakt. Leg bijvoorbeeld vast welke kosten de gevolmachtigde mag declareren.
Bespreek je wensen met de beoogde gevolmachtigde voordat je de afspraken vastlegt. Geef ook aan waar de volmacht te vinden is, zodat diegene op het juiste moment namens jou kan optreden.
