Trouwen zonder huwelijkscontract betekent dat je automatisch onder het wettelijk stelsel valt. Dat is niet altijd wat je wilt, zeker niet als je een eigen zaak hebt of een huis bezit. Een huwelijkscontract opstellen geeft je de vrijheid om zelf te bepalen hoe jullie vermogen verdeeld is, zowel tijdens het huwelijk als daarna.
Pagina inhoud
Wat is een huwelijkscontract precies?
Een huwelijkscontract, officieel een huwelijksovereenkomst genoemd, is een notariële akte waarin je als koppel afspraken maakt over jullie vermogen. Je legt daarin vast wat van jou is, wat van je partner is en wat jullie samen bezitten. De notaris stelt deze akte op en zorgt ervoor dat alles juridisch correct is.
Zonder contract geldt het wettelijk stelsel. Daarin is er een gemeenschappelijk vermogen van aanwinsten tijdens het huwelijk, maar blijven persoonlijke bezittingen van vóór het huwelijk van jou alleen. Kies je voor een contract, dan kun je dit aanpassen of vervangen door een ander stelsel.
Welke stelsels kun je kiezen?
Bij het opstellen van een huwelijkscontract kies je uit drie grote opties:
- Het wettelijk stelsel: Dit is de standaard als je geen contract opstelt. Aanwinsten tijdens het huwelijk zijn gemeenschappelijk. Wat je daarvoor had, blijft van jou alleen.
- Scheiding van goederen: Alles blijft strikt gescheiden. Jouw bezittingen zijn van jou, die van je partner zijn van je partner. Dit wordt vaak gekozen door zelfstandigen of ondernemers, omdat schulden van de zaak dan niet automatisch de andere partner raken.
- Algehele gemeenschap: Alles is van jullie samen, ook wat je al had voor het huwelijk. Dit stelsel wordt minder vaak gekozen, maar kan interessant zijn in specifieke situaties.
Binnen elk stelsel zijn aanpassingen mogelijk via extra bedingen. Zo is er het verrekeningsbeding: een afspraak waarbij de aanwinsten van één partner verrekend worden met de andere. Dat kan handig zijn als één van jullie minder verdient maar thuis meer bijdraagt.
Wanneer stel je een huwelijkscontract op?
Idealiter doe je dit vóór het huwelijk. De notaris moet de akte opmaken voordat jullie trouwen, zodat het contract van kracht is vanaf de huwelijksdatum. Wacht je te lang, dan trouw je automatisch onder het wettelijk stelsel en moet je achteraf een wijziging aanvragen, wat meer stappen met zich meebrengt.
Toch is het ook na het huwelijk mogelijk om een huwelijkscontract op te stellen of te wijzigen. Dat heet een wijziging van het huwelijksvermogensstelsel. Ook daarvoor ga je naar de notaris.
Hoe verloopt het opstellen stap voor stap?
- Stap 1: Overleg met je partner. Bespreek samen wat jullie willen regelen. Hebben jullie eigendommen, een eigen bedrijf of schulden? Dat zijn goede vertrekpunten.
- Stap 2: Maak een afspraak bij de notaris. Je kunt bij elke notaris terecht voor een huwelijkscontract. De notaris luistert naar jullie situatie en legt uit welke opties er zijn.
- Stap 3: Bespreek jullie vermogenssituatie. De notaris heeft een goed beeld nodig van wat jullie bezitten, verdienen en eventueel schuldig zijn. Breng relevante documenten mee.
- Stap 4: Kies het stelsel en de extra bedingen. Op basis van het gesprek adviseer de notaris welk stelsel het beste past. Jullie beslissen samen wat er in het contract komt.
- Stap 5: De akte wordt opgesteld en ondertekend. De notaris maakt de officiële akte op. Jullie lezen die door en ondertekenen ze. Daarna is het contract geldig.
- Stap 6: Het contract wordt geregistreerd. De notaris zorgt voor de registratie en bewaring van de akte. Zo is alles officieel vastgelegd.
Voor wie is een huwelijkscontract het meest nuttig?
Een huwelijkscontract opstellen is niet verplicht. Veel koppels trouwen zonder en dat gaat prima. Toch zijn er situaties waarin een contract echt de moeite waard is. Denk aan zelfstandigen of bedrijfsleiders die hun partner willen beschermen tegen beroepsschulden. Of aan koppels waarbij één partner een erfenis verwacht of al bezittingen heeft. Ook als er kinderen zijn uit een vorige relatie, kan een contract helpen om de verdeling later duidelijk te houden.
Een contract is ook geen teken van wantrouwen. Het is gewoon een praktische manier om samen goede afspraken te maken, zodat je later niet voor verrassingen staat.
Goed om te weten voor je naar de notaris gaat
De notaris is verplicht om jullie beiden neutraal te adviseren. Hij of zij kiest geen kant maar zoekt naar wat het beste past bij jullie situatie samen. Jullie mogen ook elk een eigen notaris raadplegen als je dat liever hebt, maar in de praktijk werken de meeste koppels samen met één notaris.
Neem de tijd voor het gesprek. Een huwelijkscontract is iets wat je hopelijk maar één keer opstelt, dus het loont om alle vragen te stellen die je hebt. Vraag ook naar de gevolgen bij overlijden of scheiding, want een goed contract houdt rekening met beide scenario’s.
Veelgestelde vragen
Is het opstellen van een huwelijkscontract verplicht in België?
Nee, een huwelijkscontract opstellen is niet verplicht. Als je trouwt zonder contract, val je automatisch onder het wettelijk stelsel van gemeenschap van aanwinsten. Dat werkt voor veel koppels prima, maar het is goed om bewust die keuze te maken.
Kan ik na mijn huwelijk nog een huwelijkscontract laten opstellen?
Ja, ook na het huwelijk kun je een huwelijkscontract laten opstellen of je bestaande stelsel laten wijzigen. Je gaat daarvoor naar de notaris. Dit heet een wijziging van het huwelijksvermogensstelsel en is iets complexer dan een contract vóór het huwelijk, maar zeker mogelijk.
Wat is een verrekeningsbeding in een huwelijkscontract?
Een verrekeningsbeding is een extra afspraak die je in een huwelijkscontract kunt opnemen. Het houdt in dat de aanwinsten van één partner aan het einde van het huwelijk worden verrekend met die van de andere. Dat kan nuttig zijn als jullie inkomensverschil groot is, zodat de partner die minder verdiende maar meer thuis deed toch eerlijk vergoed wordt.
Wat kost het opstellen van een huwelijkscontract?
De kosten voor het opstellen van een huwelijkscontract variëren en hangen af van de complexiteit van jullie situatie en het tarief van de notaris. Vraag altijd vooraf naar een schatting van de kosten bij je notaris, zodat je niet voor verrassingen staat.
Kunnen we als koppel elk een andere notaris kiezen?
Ja, elk van jullie mag een eigen notaris raadplegen. In de praktijk werken de meeste koppels echter samen met één notaris, die verplicht is jullie beiden neutraal te adviseren. Als jullie situaties erg uiteenlopen, kan het nuttig zijn om apart advies te vragen.
