Een erfenis zonder kinderen gaat volgens de Nederlandse wet meestal naar de echtgenoot of geregistreerd partner. Is die er niet, dan komen de ouders, broers en zussen in beeld. Heeft de overledene een testament gemaakt, dan kan daarin een andere verdeling staan.
Deze uitleg gaat ervan uit dat de overledene ook geen kleinkinderen of andere afstammelingen achterlaat. Een kleinkind kan namelijk in de plaats van een eerder overleden kind erven.
Erfenis zonder kinderen met een echtgenoot of geregistreerd partner
Ben je getrouwd of heb je een geregistreerd partnerschap en laat je geen kinderen of andere afstammelingen achter? Dan is je partner zonder testament je enige erfgenaam. Je ouders, broers en zussen erven dan niet van jou.
Wat precies tot de erfenis behoort, hangt ook af van jullie afspraken over bezittingen en schulden. Hebben jullie bijvoorbeeld samen een huis, dan valt niet automatisch de hele woning in de nalatenschap.
Bij een echtscheiding kan de situatie anders zijn. Zolang het huwelijk nog niet officieel is beëindigd, kan de echtgenoot nog erfgenaam zijn. Een testament en de omstandigheden van de scheiding kunnen daarbij verschil maken.
Wat gebeurt er als de langstlevende partner overlijdt?
Als de eerste partner zonder kinderen overlijdt en de ander alles erft, wordt die erfenis onderdeel van het vermogen van de langstlevende. Overlijdt ook de langstlevende zonder testament en zonder afstammelingen, dan gaat het overgebleven vermogen volgens de wet naar diens familie.
Daardoor kan ook vermogen dat oorspronkelijk van de eerst overleden partner kwam, bij de familie van de langstlevende terechtkomen. Wil je dat een deel later naar je eigen familie of iemand anders gaat? Bespreek dan met een notaris welke afspraken je daarover in een testament kunt opnemen.
Wie erft als er geen partner en geen kinderen zijn?
Laat de overledene geen echtgenoot, geregistreerd partner of afstammelingen achter en is er geen testament? Dan erven de ouders, broers en zussen. Iedere nog levende ouder krijgt minimaal een kwart van de erfenis. De rest wordt verdeeld onder de andere erfgenamen uit deze groep.
Een voorbeeld: iemand laat twee ouders, een broer en een zus achter. Zij erven ieder een kwart. Zijn er meer broers en zussen, dan behouden de ouders ieder minimaal hun kwart en delen de broers en zussen wat overblijft.
Halfbroers en halfzussen erven in verhouding de helft van wat een volle broer of zus erft. Is een broer of zus eerder overleden, dan kunnen diens kinderen onder voorwaarden in zijn of haar plaats erven.
Zijn er geen erfgenamen in deze groep, dan komen eerst de grootouders en hun afstammelingen in beeld. Daarna volgen de overgrootouders en hun afstammelingen. Het wettelijk erfrecht kent hierbij grenzen. Zijn er uiteindelijk geen erfgenamen, dan vervalt de nalatenschap aan de Nederlandse Staat.
Zelf bepalen wie erft
Wil je dat een vriend, familielid of goed doel een erfenis krijgt terwijl die volgens de wet niet zou erven? Dan kun je dit in een testament regelen. Je kunt daarin ook vastleggen wie de nalatenschap afhandelt. Een testament laat je bij een notaris maken.
Voor een samenwonende partner is dit extra relevant: samenwonen maakt iemand niet automatisch tot erfgenaam. Ook een samenlevingscontract maakt je partner niet vanzelf erfgenaam, al kan daarin wel staan wat er met bepaalde gezamenlijke bezittingen gebeurt.
Ontvang je zelf een nalatenschap, dan kun je erfbelasting moeten betalen. Hoeveel dat is, hangt onder meer af van je relatie met de overledene en de waarde van je erfdeel. Voor partners gelden doorgaans andere vrijstellingen en tarieven dan voor broers, zussen of vrienden.
De wettelijke regels sluiten niet altijd aan bij je wensen. Vooral als je zonder kinderen samenwoont of vermogen voor je eigen familie wilt bewaren, maakt een passend testament duidelijk wie later wat krijgt.
