Over een legaat betaal je erfbelasting als de waarde van wat je van de overledene krijgt hoger is dan jouw vrijstelling. Meestal betaal je die belasting zelf. Staat in het testament dat het legaat vrij van recht is, dan komt de erfbelasting voor rekening van de nalatenschap.
Een legaat is een specifiek bedrag, voorwerp of ander bezit dat iemand aan je nalaat. De ontvanger wordt de legataris genoemd.
Hoe wordt erfbelasting over een legaat berekend?
Voor de erfbelasting telt de waarde van het legaat mee. Bij geld is dat het bedrag dat je krijgt. Bij een voorwerp, zoals een schilderij of sieraad, gaat het om de waarde in het economisch verkeer: de prijs die het voorwerp bij verkoop zou kunnen opleveren.
Krijg je naast een legaat ook een erfdeel van dezelfde overledene? Dan tellen die verkrijgingen voor de erfbelasting samen. Je kunt de vrijstelling dus niet afzonderlijk voor het legaat en het erfdeel gebruiken.
De hoogte van de vrijstelling en het belastingtarief hangen onder meer af van je relatie met de overledene. Een kind heeft bijvoorbeeld meestal een hogere vrijstelling en een lager tarief dan een vriend of buur. De bedragen die gelden, zijn afhankelijk van het jaar van overlijden.
Een legaat vrij van recht
Bij een legaat vrij van recht krijgt de legataris het legaat zonder zelf de erfbelasting daarover te betalen. Die belasting komt ten laste van de nalatenschap. Dat betekent niet dat er geen erfbelasting verschuldigd is: de last verschuift naar de erfgenamen.
De berekening is daarbij anders dan bij een gewoon legaat. Het voordeel dat iemand krijgt doordat de nalatenschap de belasting betaalt, telt namelijk ook mee voor de erfbelasting. Daardoor kan de belasting hoger uitvallen dan wanneer de ontvanger zelf de aanslag betaalt.
Voor de erfgenamen blijft hierdoor minder over. Wie een legaat vrij van recht in een testament wil opnemen, kan de notaris laten berekenen wat dit betekent voor de ontvanger en voor de rest van de nalatenschap.
Wie betaalt de kosten bij een legaat?
Erfbelasting en kosten zijn niet hetzelfde. Bij een gelegateerd voorwerp kunnen bijvoorbeeld transport- of verhuiskosten ontstaan. Staat alleen in het testament dat het legaat vrij van recht is, dan betekent dat niet automatisch dat ook alle andere kosten voor rekening van de nalatenschap komen.
Met een legaat vrij van rechten en kosten kan de overledene regelen dat zowel de erfbelasting als de betreffende kosten uit de nalatenschap worden betaald. De precieze tekst van het testament bepaalt wat daaronder valt.
Wanneer is een legaat belastingvrij?
Je betaalt geen erfbelasting als de totale waarde van wat je van de overledene krijgt binnen jouw vrijstelling blijft. Dat geldt ook als je meerdere verkrijgingen hebt, zolang die samen niet boven de vrijstelling uitkomen.
Een goed doel met een ANBI-status is vrijgesteld van erfbelasting over een legaat. Het goede doel hoeft dan geen erfbelasting te betalen over wat het ontvangt.
Wat als je het legaat niet wilt ontvangen?
Je kunt een legaat verwerpen, bijvoorbeeld als de belasting of een verplichting bij het legaat voor jou te zwaar weegt. Leg die keuze bij voorkeur schriftelijk vast. Ben je een kind van de overledene en onterfd, laat je dan eerst adviseren: de waarde van een legaat kan invloed hebben op je legitieme portie, ook als je het verwerpt.
Lees bij een ontvangen legaat vooral de bepaling over belasting en kosten. Zo weet je of je het genoemde bedrag of voorwerp netto krijgt, of dat je daarover zelf nog erfbelasting moet betalen.
