Wil je een erfenis verwerpen en vraag je je af tot welke graad familieleden daarna kunnen erven? Zonder testament kunnen bloedverwanten tot en met de zesde graad erfgenaam zijn. Dat betekent niet dat iedereen tot die graad moet verwerpen: alleen iemand die daadwerkelijk erfgenaam wordt en de erfenis niet wil, moet zelf verwerpen.
Een testament kan andere erfgenamen aanwijzen. De grens van de zesde graad geldt dan niet op dezelfde manier.
Tot welke graad kun je een erfenis verwerpen?
Je kunt een erfenis alleen verwerpen als je volgens de wet of een testament erfgenaam bent. Hoe ver je familieband met de overledene is, bepaalt dus niet op zichzelf of je iets moet doen.
Als je verwerpt, kan iemand anders in jouw plaats erfgenaam worden. Die persoon maakt vervolgens zelf een keuze. Verwerpt ook diegene, dan kan de erfenis opnieuw doorschuiven. Dit gebeurt niet automatisch bij alle familieleden tegelijk.
Een verwerping namens een minderjarig kind vraagt toestemming van de kantonrechter.
Hoe tel je de graad van verwantschap?
De graad geeft aan hoe nauw iemand als bloedverwant met de overledene verbonden is. Je telt het aantal stappen via de ouder-kindband. Bij familieleden in een andere tak tel je via de gezamenlijke voorouder.
- Eerste graad: een kind of ouder van de overledene.
- Tweede graad: een kleinkind, grootouder, broer of zus.
- Derde graad: een achterkleinkind, oom, tante of een kind van een broer of zus.
- Vierde graad: bijvoorbeeld een neef of nicht die een kind is van een oom of tante.
Bij een neef of nicht in de vierde graad tel je dus van de overledene naar de gezamenlijke grootouder en daarna naar het familielid. Dat zijn samen vier stappen. De echtgenoot of geregistreerde partner is geen bloedverwant, maar kan wel op grond van de wet erven.
Wie erft na een verwerping?
Bij plaatsvervulling nemen afstammelingen de plaats in van een familielid dat verwerpt. Verwerp je bijvoorbeeld de erfenis van je vader, dan kunnen jouw kinderen in jouw plaats erfgenaam worden. Verwerpt een van hen ook, dan kunnen diens kinderen aan de beurt komen, zolang zij volgens de wettelijke regels kunnen erven.
Zijn er geen erfgenamen meer in een groep, dan kan de volgende groep aan bod komen. Zonder testament kijkt de wet achtereenvolgens naar de partner en kinderen, de ouders en broers en zussen, de grootouders en de overgrootouders. Ook afstammelingen van deze familieleden kunnen door plaatsvervulling erven, tot en met de zesde graad.
De naaste graad krijgt niet altijd simpelweg voorrang op alle verdere graden. Plaatsvervulling kan ervoor zorgen dat iemand een plek inneemt binnen de familietak van degene die heeft verworpen.
Een testament kan de volgorde veranderen
In een testament kan de overledene andere personen als erfgenaam aanwijzen, ook iemand die geen familie is. Het testament kan bepalen wat er met een erfdeel gebeurt na verwerping. Dat deel gaat dus niet altijd naar de kinderen van degene die verwerpt.
Breng bij een verwerping daarom in kaart wie volgens de wet of het testament daarna aan de beurt komt. Zo wordt duidelijk welke familieleden zelf een keuze moeten maken en voorkom je dat je onnodig iedereen tot en met de zesde graad laat verwerpen.
