Als je een erfenis ontvangt, moet je in de meeste gevallen aangifte erfbelasting doen bij de Belastingdienst. Dit doe je via een speciaal aangifteformulier dat je indient na het overlijden van de erflater. Of je ook daadwerkelijk belasting betaalt, hangt af van de waarde van de erfenis en jouw relatie tot de overledene.
Het proces kan wat overweldigend voelen, zeker als je het nog nooit eerder hebt gedaan. Hieronder vind je een duidelijk overzicht van wanneer je aangifte moet doen, hoe dat werkt en waar je op moet letten.
Wanneer ben je verplicht aangifte te doen?
Je bent verplicht aangifte erfbelasting te doen als de waarde van jouw erfenis boven de vrijstelling uitkomt. De hoogte van die vrijstelling verschilt per erfgenaam. Een partner heeft een veel hogere vrijstelling dan een kind, en een kind heeft weer een hogere vrijstelling dan een nicht of een vriend. De exacte bedragen worden jaarlijks aangepast; voor de actuele vrijstellingen kijk je het beste op de website van de Belastingdienst.
Ontvang je minder dan de vrijstelling die voor jou geldt? Dan hoef je in principe geen aangifte te doen en betaal je ook geen erfbelasting. Twijfel je of je boven de vrijstelling uitkomt? Dan is het verstandig toch aangifte te doen om zeker te zijn.
De aangifte erfbelasting: stap voor stap
Het indienen van de aangifte gaat via de Belastingdienst. Hieronder zie je hoe het proces er in de praktijk uitziet.
- Stap 1: Ontvang het aangifteformulier. De Belastingdienst stuurt uit eigen beweging een aangifteformulier erfbelasting naar de erfgenamen. Dit gebeurt doorgaans een paar maanden na het overlijden. Heb je na enkele maanden nog niets ontvangen? Neem dan zelf contact op met de Belastingdienst om te voorkomen dat je de deadline mist.
- Stap 2: Verzamel de benodigde informatie. Je hebt onder andere nodig: de overlijdensdatum, een overzicht van alle bezittingen en schulden van de overledene op de overlijdensdatum, de waarde van een eventuele woning (WOZ-waarde), banktegoeden, beleggingen, levensverzekeringen en eventuele legaten of schenkingen.
- Stap 3: Vul de aangifte in. Het formulier kan zowel digitaal (via Mijn Belastingdienst) als op papier worden ingevuld. Bij een nalatenschap met meerdere erfgenamen hoeft er vaak maar één aangifte te worden ingediend namens iedereen, maar dit kan ook per erfgenaam apart.
- Stap 4: Dien de aangifte op tijd in. De uiterste indieningsdatum staat op het aangifteformulier. Dit is vaak acht maanden na het overlijden, maar dat kan per situatie verschillen.
- Stap 5: Ontvang de aanslag. Na indiening berekent de Belastingdienst hoeveel erfbelasting je moet betalen, als dat van toepassing is. Je ontvangt vervolgens een aanslag met een betalingstermijn.
Uitstel aanvragen voor de aangifte erfbelasting
Lukt het niet om de aangifte op tijd in te dienen? Dan kun je uitstel aanvragen bij de Belastingdienst. Dit is mogelijk via een brief of via Mijn Belastingdienst. Vraag uitstel altijd aan vóórdat de deadline verstrijkt. Als je zonder uitstel te laat indient, riskeer je een boete.
In complexe situaties, zoals een grote nalatenschap met veel verschillende bezittingen of schulden, wordt uitstel vrij gebruikelijk aangevraagd. Een notaris of belastingadviseur kan dit ook voor jou regelen.
Wat telt mee als onderdeel van de erfenis?
Bij het invullen van de aangifte moet je de volledige nalatenschap opgeven. Daartoe behoren alle bezittingen van de overledene: de woning, spaargeld, beleggingen, auto’s, sieraden en andere waardevolle spullen. Hier worden de schulden van afgetrokken, zoals een hypotheek, creditcardschulden en uitvaartkosten. Wat overblijft, is de belastbare nalatenschap.
Let op: ook schenkingen die de overledene in de laatste 180 dagen voor het overlijden heeft gedaan, worden in bepaalde gevallen bij de nalatenschap opgeteld. Dit is een punt dat mensen regelmatig vergeten bij de aangifte.
Moet je altijd een notaris inschakelen?
Een notaris is niet altijd verplicht bij de aangifte erfbelasting, maar wel bij de afwikkeling van een nalatenschap als er een woning of onderneming in zit. De notaris regelt dan de eigendomsoverdracht en kan ook de aangifte verzorgen. Veel families kiezen voor een notaris of belastingadviseur om fouten te voorkomen, zeker bij grotere of complexere nalatenschappen.
Is de nalatenschap eenvoudig, met alleen een bankrekening en wat inboedel? Dan kun je de aangifte in veel gevallen zelf invullen via Mijn Belastingdienst. De Belastingdienst geeft uitleg bij elk onderdeel van het formulier.
Heb je de aangifte erfbelasting eenmaal ingediend, dan is het wachten op de aanslag. Klopt die aanslag niet in jouw ogen? Dan heb je het recht om bezwaar te maken. Doe dat wel binnen zes weken na de dagtekening van de aanslag, want daarna vervalt die mogelijkheid. Twijfel je over de juistheid van de aanslag, raadpleeg dan een belastingadviseur.
