Voor een erfenis doe je aangifte erfbelasting bij de Belastingdienst: online in Mijn Belastingdienst met je DigiD, of op papier. De Belastingdienst stuurt binnen 4 maanden na het overlijden een brief waarin staat of de erfgenamen aangifte moeten doen. Bij een overlijden in 2026 moet de aangifte uiterlijk 20 maanden na de overlijdensdatum binnen zijn, en je betaalt alleen erfbelasting als je meer erft dan je vrijstelling.
Het proces kan wat overweldigend voelen, zeker als je het nog nooit eerder hebt gedaan. Hieronder vind je een duidelijk overzicht van wanneer je aangifte moet doen, hoe dat werkt en waar je op moet letten.
Wanneer ben je verplicht aangifte te doen?
Je bent verplicht aangifte erfbelasting te doen als de waarde van jouw erfenis boven de vrijstelling uitkomt. De hoogte van die vrijstelling verschilt per erfgenaam. Een partner heeft een veel hogere vrijstelling dan een kind, en een kind heeft weer een hogere vrijstelling dan een nicht of een vriend. De exacte bedragen worden jaarlijks aangepast; voor de actuele vrijstellingen kijk je het beste op de website van de Belastingdienst.
Ontvang je minder dan de vrijstelling die voor jou geldt? Dan hoef je in principe geen aangifte te doen en betaal je ook geen erfbelasting. Twijfel je of je boven de vrijstelling uitkomt? Dan is het verstandig toch aangifte te doen om zeker te zijn.
Hoe hoog is de vrijstelling erfbelasting in 2026?
In 2026 is de vrijstelling volgens de Belastingdienst 828.035 euro voor een partner en 26.230 euro voor een kind of kleinkind. Voor een ouder is het 62.110 euro, voor een kind met een beperking 78.671 euro en voor andere erfgenamen, zoals een broer, zus of vriend, 2.769 euro. De bedragen staan in het overzicht vrijstelling erfbelasting 2026 van de Belastingdienst. Erf je meer dan je vrijstelling, dan trek je de vrijstelling van je erfenis af en betaal je over de rest. Partners en kinderen betalen 10 procent tot 158.669 euro en 20 procent over het deel daarboven. Voor kleinkinderen is dat 18 en 36 procent, voor overige erfgenamen 30 en 40 procent.
De aangifte erfbelasting: stap voor stap
Het indienen van de aangifte gaat via de Belastingdienst. Hieronder zie je hoe het proces er in de praktijk uitziet.
- Stap 1: Ontvang het aangifteformulier. De Belastingdienst stuurt uit eigen beweging een aangifteformulier erfbelasting naar de erfgenamen. Dit gebeurt doorgaans een paar maanden na het overlijden. Heb je na enkele maanden nog niets ontvangen? Neem dan zelf contact op met de Belastingdienst om te voorkomen dat je de deadline mist.
- Stap 2: Verzamel de benodigde informatie. Je hebt onder andere nodig: de overlijdensdatum, een overzicht van alle bezittingen en schulden van de overledene op de overlijdensdatum, de waarde van een eventuele woning (WOZ-waarde), banktegoeden, beleggingen, levensverzekeringen en eventuele legaten of schenkingen.
- Stap 3: Vul de aangifte in. Het formulier kan zowel digitaal (via Mijn Belastingdienst) als op papier worden ingevuld. Bij een nalatenschap met meerdere erfgenamen hoeft er vaak maar één aangifte te worden ingediend namens iedereen, maar dit kan ook per erfgenaam apart.
- Stap 4: Dien de aangifte op tijd in. De uiterste indieningsdatum staat op het aangifteformulier. Bij een overlijden in 2026 ligt die datum volgens de Belastingdienst 20 maanden na de overlijdensdatum; bij een overlijden in 2025 of eerder is dat 8 maanden.
- Stap 5: Ontvang de aanslag. Na indiening berekent de Belastingdienst hoeveel erfbelasting je moet betalen, als dat van toepassing is. Je ontvangt vervolgens een aanslag met een betalingstermijn.
Uitstel aanvragen voor de aangifte erfbelasting
Lukt het niet om de aangifte op tijd in te dienen? Dan kun je uitstel aanvragen bij de Belastingdienst. Dit is mogelijk via een brief of via Mijn Belastingdienst. Vraag uitstel altijd aan vóórdat de deadline verstrijkt. Als je zonder uitstel te laat indient, riskeer je een boete.
In complexe situaties, zoals een grote nalatenschap met veel verschillende bezittingen of schulden, wordt uitstel vrij gebruikelijk aangevraagd. Een notaris of belastingadviseur kan dit ook voor jou regelen.
Overlijden in 2026: 20 maanden in plaats van 8
Bij een overlijden in 2026 heb je 20 maanden om aangifte erfbelasting te doen, zo staat op de site van de Belastingdienst. Uitstel werkt daardoor anders. Lukt het echt niet binnen 20 maanden, dan kun je alleen in uitzonderlijke situaties eenmalig uitstel aanvragen. Je moet dat motiveren en aanvragen kan pas vanaf 2027. Vanaf 20 maanden na het overlijden betaal je belastingrente, ook als je uitstel hebt gekregen. Bij een overlijden in 2025 of eerder geldt de oude regel: 8 maanden voor de aangifte, eenmalig 5 maanden uitstel via Mijn Belastingdienst en belastingrente vanaf 8 maanden na het overlijden. Die rente beperk je volgens de Belastingdienst met een voorlopige aanslag, die je met een formulier aanvraagt.
Wat telt mee als onderdeel van de erfenis?
Bij het invullen van de aangifte moet je de volledige nalatenschap opgeven. Daartoe behoren alle bezittingen van de overledene: de woning, spaargeld, beleggingen, auto’s, sieraden en andere waardevolle spullen. Hier worden de schulden van afgetrokken, zoals een hypotheek, creditcardschulden en uitvaartkosten. Wat overblijft, is de belastbare nalatenschap.
Let op: ook schenkingen die de overledene in de laatste 180 dagen voor het overlijden heeft gedaan, worden in bepaalde gevallen bij de nalatenschap opgeteld. Dit is een punt dat mensen regelmatig vergeten bij de aangifte.
Moet je de erfenis ook opgeven in je aangifte inkomstenbelasting?
Ja, een erfenis hoort bij je vermogen in box 3, ook als de erfenis nog niet onder de erfgenamen is verdeeld. Dat is een andere aangifte dan de aangifte erfbelasting. Volgens de Belastingdienst geef je jouw deel op zoals het was op 1 januari van het jaar waarover je aangifte doet. Erf je later in dat jaar, dan geef je de erfenis pas op per 1 januari van het volgende jaar. Voor onroerende zaken, zoals een woning, geldt een uitzondering: die geef je aan in het jaar dat je erft. Erfbelasting die op 1 januari nog niet is betaald, mag je als schuld opgeven. In 2026 is het heffingsvrij vermogen 59.357 euro, of 118.714 euro met een fiscale partner.
Moet je altijd een notaris inschakelen?
Een notaris is niet altijd verplicht bij de aangifte erfbelasting, maar wel bij de afwikkeling van een nalatenschap als er een woning of onderneming in zit. De notaris regelt dan de eigendomsoverdracht en kan ook de aangifte verzorgen. Veel families kiezen voor een notaris of belastingadviseur om fouten te voorkomen, zeker bij grotere of complexere nalatenschappen.
Is de nalatenschap eenvoudig, met alleen een bankrekening en wat inboedel? Dan kun je de aangifte in veel gevallen zelf invullen via Mijn Belastingdienst. De Belastingdienst geeft uitleg bij elk onderdeel van het formulier.
Heb je de aangifte erfbelasting eenmaal ingediend, dan is het wachten op de aanslag. Klopt die aanslag niet in jouw ogen? Dan heb je het recht om bezwaar te maken. Doe dat wel binnen zes weken na de dagtekening van de aanslag, want daarna vervalt die mogelijkheid. Twijfel je over de juistheid van de aanslag, raadpleeg dan een belastingadviseur.
De foto in dit artikel is digitaal gemaakt ter illustratie.
