Bij de afgifte van een legaat door de executeur zorgt de executeur ervoor dat de ontvanger krijgt wat in het testament is vastgelegd, als de executeur daarvoor bevoegd is. Eerst moet duidelijk zijn wat het legaat inhoudt en of de nalatenschap voldoende ruimte biedt om het af te geven. Een legaat is bijvoorbeeld een geldbedrag of een sieraad.
Hoe verloopt de afgifte van een legaat door de executeur?
De ontvanger van een legaat heet een legataris. Die persoon krijgt een recht om het legaat op te eisen, maar wordt niet automatisch eigenaar van een voorwerp dat is nagelaten. Daarvoor is afgifte nodig.
Als executeur pak je de afgifte meestal in deze volgorde aan:
- Lees het testament. Daarin staat wat de legataris krijgt, wanneer het legaat opeisbaar is en of er voorwaarden gelden. Bekijk ook welke bevoegdheden je als executeur hebt.
- Informeer de legataris. Laat zo spoedig mogelijk weten dat er een legaat is. Geef ook aan wat de volgende stap is en wanneer je verwacht meer duidelijkheid te hebben.
- Breng de nalatenschap in kaart. Kijk welke bezittingen en schulden er zijn. Andere schulden moeten meestal eerder worden betaald dan legaten.
- Geef het legaat af. Maak een geldbedrag over of draag het voorwerp over. Bij een woning is een notariële akte en inschrijving bij het Kadaster nodig.
- Leg de afgifte vast. Bewaar bijvoorbeeld een bankafschrift of een door de ontvanger ondertekende ontvangstbevestiging. Zo kun je laten zien wat is uitgekeerd.
Een legataris mag een legaat ook verwerpen. In dat geval geef je het niet af. Wat er vervolgens met het bedrag of voorwerp gebeurt, hangt af van het testament en de wettelijke regels.
Wanneer mag een legataris het legaat opeisen?
Een legaat van een voorwerp is in principe direct na het overlijden opeisbaar. Voor een legaat van een geldbedrag geldt meestal een termijn van zes maanden na het overlijden. In het testament kan een ander moment zijn vastgelegd.
Opeisbaar betekent dat de legataris om afgifte kan vragen. Het betekent niet dat de executeur de financiële situatie van de nalatenschap mag negeren. Als nog onduidelijk is of alle schulden kunnen worden betaald, kan te snelle afgifte problemen opleveren.
Wat als er te weinig geld of bezittingen zijn?
Een legaat is een schuld van de nalatenschap, maar komt meestal pas na andere schulden aan bod. Is er te weinig over om alle legaten volledig uit te keren, dan kunnen legaten naar evenredigheid worden verminderd. Een legataris ontvangt dan minder of soms niets.
De situatie kan anders zijn als erfgenamen de nalatenschap zuiver hebben aanvaard. Zij kunnen dan ook met hun privévermogen aansprakelijk zijn voor schulden, waaronder legaten. Betaal daarom niet alvast één legataris volledig uit als nog niet duidelijk is wat er voor andere schuldeisers en legatarissen overblijft.
Wat als de afgifte uitblijft?
Ben je legataris en heb je nog niets ontvangen? Vraag de executeur schriftelijk wat de reden is en wanneer afgifte wordt verwacht. Misschien is het legaat nog niet opeisbaar of moet eerst duidelijk worden welke schulden er zijn.
Als executeur kun je uitleggen welke stappen nog nodig zijn. Is er onenigheid over je bevoegdheid, de inhoud van het testament of de betaling van schulden, dan kan een notaris helpen beoordelen hoe de afgifte van het legaat kan worden geregeld.
