Een testament is een notariële akte waarin je vastlegt wat er na je overlijden met je nalatenschap gebeurt. Je kunt er bijvoorbeeld in bepalen wie je erfgenamen zijn. Een testament is persoonlijk en wordt gemaakt en ondertekend bij de notaris.
Met een testament kun je keuzes maken die passen bij jouw situatie. Het geeft je nabestaanden duidelijkheid, maar brengt ook kosten met zich mee. Of je er een nodig vindt, hangt af van je wensen en van wat er al volgens de wet is geregeld.
Wat doet een testament?
In een testament beschrijf je jouw wensen voor de verdeling en afwikkeling van je nalatenschap. Dat is alles wat je bij overlijden achterlaat, zoals geld, een woning, spullen en eventuele schulden.
Je kunt bijvoorbeeld een persoon of een goed doel aanwijzen als erfgenaam. Ook kun je iemand benoemen die taken krijgt bij de afwikkeling van je nalatenschap. De notaris helpt je om die wensen duidelijk en juridisch juist vast te leggen.
Je hebt daarbij veel keuze, maar niet alles kan onbeperkt. Zo kunnen bepaalde familieleden rechten houden, ook als je in je testament een andere keuze maakt. De notaris legt uit welke regels in jouw situatie gelden.
Voor wie is een testament geschikt?
Een testament kan passen bij iedereen die zelf wil bepalen wat er na overlijden gebeurt. Je hoeft daarvoor geen groot vermogen te hebben. Ook als je vooral duidelijkheid wilt geven over persoonlijke wensen, kan een testament waardevol zijn.
Heb je geen testament, dan bepaalt de wet wie je erfgenamen zijn. Die uitkomst kan aansluiten bij wat je wilt, maar dat hoeft niet. Denk bijvoorbeeld aan iemand die iets wil nalaten aan een goede vriend of een goed doel. Dat gebeurt niet automatisch volgens de wettelijke regels.
Het is niet voor iedereen nodig om een testament te maken. Als de wettelijke regels bij je wensen passen en je niets extra’s wilt vastleggen, kun je besluiten om geen akte op te stellen.
Een testament maken bij de notaris
Het opstellen begint met jouw wensen. De notaris bespreekt je persoonlijke situatie en legt uit wat je kunt regelen. Meestal verloopt het proces in deze stappen:
- Je bereidt het gesprek voor. Denk na over wie je wilt laten erven en of je iemand een taak wilt geven bij de afwikkeling.
- Je bespreekt je wensen met de notaris. Die legt uit welke keuzes mogelijk zijn en wat de gevolgen ervan zijn.
- Je ontvangt een concept. Dit is de voorlopige tekst van je testament. Je kunt vragen stellen als iets niet duidelijk is.
- Je ondertekent de akte. De notaris neemt de inhoud met je door, waarna je het testament ondertekent.
Een testament is een persoonlijk document. Wil je partner ook wensen vastleggen, dan heeft die een eigen testament nodig. Jullie wensen hoeven niet gelijk te zijn.
Wat kost een testament bij de notaris?
Voor een testament betaal je de notaris. Er is geen vast tarief dat voor ieder kantoor en elke situatie geldt. De prijs hangt onder meer af van het kantoor en van hoeveel advies en maatwerk je nodig hebt.
Bij het vergelijken van offertes is het niet alleen nuttig om naar de totaalprijs te kijken. Let ook op wat erbij hoort, zoals het gesprek, het opstellen van de akte en de registratie. Een uitgebreidere situatie kan meer bespreking en uitzoekwerk vragen dan een eenvoudige wens.
Waar wordt een testament bewaard?
De notaris bewaart de originele akte. Je krijgt zelf een afschrift, dat je bij je belangrijke papieren kunt bewaren. Het kan handig zijn als iemand die je vertrouwt weet waar je dit afschrift bewaart.
Het Centraal Testamentenregister (CTR) registreert dat je een testament hebt gemaakt, op welke datum en bij welke notaris. De inhoud van je testament staat niet in dat register.
Veelgestelde vragen over een testament
Vanaf welke leeftijd kun je een testament maken?
Je kunt vanaf 16 jaar een testament maken. Je moet ook in staat zijn om je eigen wil te bepalen en de gevolgen van je keuzes te begrijpen. De notaris beoordeelt dat tijdens het gesprek.
Moet je precies weten hoeveel je bezit?
Voor een eerste gesprek is een overzicht van je bezittingen en schulden handig. Daarmee kan de notaris beter bespreken wat je wensen in de praktijk betekenen. Je hoeft niet voor elk bezit een aparte bestemming te bepalen.
Mag een erfgenaam de erfenis weigeren?
Ja. Een erfgenaam is niet verplicht een erfenis te aanvaarden. Dat kan van belang zijn als er schulden zijn. Een testament kan dus aanwijzen wie erft, maar het dwingt iemand niet om de erfenis te accepteren.
Zet voor je afspraak met de notaris je wensen en vragen op papier. Zo kun je het gesprek gebruiken om te bespreken of je testament aansluit bij wat je wilt nalaten.
