Schenken betekent dat je tijdens je leven geld, spullen of ander vermogen aan iemand geeft, zonder dat je daarvoor een gelijkwaardige betaling terugkrijgt. De ontvanger moet de schenking wel aannemen. Je kunt vrij geven of afspraken maken over wat er met de schenking gebeurt.
Een schenking kan iemand direct helpen, maar je raakt het gegeven vermogen ook kwijt. Denk daarom vooraf na over wat je zelf nodig hebt en of je voorwaarden wilt verbinden aan je gift.
Wat kun je schenken?
Je kunt geld schenken, maar ook spullen met waarde, zoals sieraden, kunst of een auto. Een schenking hoeft niet altijd een cadeau te zijn dat je overhandigt. Ook als je een schuld kwijtscheldt of iets voor minder dan de waarde verkoopt, kan het voordeel voor de ander als schenking tellen.
De waarde van wat je geeft, is vooral van belang als er belasting verschuldigd kan zijn. Bij spullen gaat het doorgaans om de waarde op het moment van de schenking. Bij een waardevol voorwerp kan een taxatie helpen om die waarde vast te leggen.
Bij sommige bezittingen is meer nodig dan afspreken dat ze van eigenaar veranderen. Voor de overdracht van een woning is bijvoorbeeld een notariële akte nodig.
Hoe pak je schenken aan?
Een eenvoudige schenking hoeft meestal niet via de notaris te lopen. Je kunt bijvoorbeeld geld overmaken en met de ontvanger afspreken dat het om een gift gaat. Ook dan is het verstandig de afspraken te bewaren.
Met deze stappen maak je duidelijk wat je wilt geven en onder welke voorwaarden:
- Bepaal wat je kunt missen. Laat genoeg over voor je vaste lasten, onverwachte kosten en toekomstige wensen.
- Kies de ontvanger en de vorm. Bepaal of je geld, een voorwerp of iets anders geeft.
- Bespreek je voorwaarden. Wil je bijvoorbeeld dat het bedrag voor een bepaald doel wordt gebruikt? Spreek dit af voordat de ontvanger de schenking aanneemt.
- Leg de afspraken vast. Noteer wie schenkt, wie ontvangt, wat je schenkt en op welke datum. Zet eventuele voorwaarden erbij.
- Bewaar bewijs. Denk aan de overeenkomst, een bankafschrift of een beschrijving van het voorwerp en de waarde.
Bij een eenvoudige gift kunnen een duidelijke omschrijving bij de overboeking en bewaarde correspondentie voldoende zijn. Bij grotere bedragen of bijzondere voorwaarden geeft een schriftelijke overeenkomst meer duidelijkheid. Een notaris kan helpen om afspraken juridisch vast te leggen.
Voorwaarden verbinden aan een schenking
Je kunt afspreken dat een ontvanger het geld voor een bepaald doel gebruikt. Je kunt ook vastleggen wanneer de ontvanger over het geld mag beschikken. Maak zulke afspraken zo duidelijk mogelijk: wat verwacht je precies en wat gebeurt er als de ontvanger zich daar niet aan houdt?
Een voorwaarde werkt niet vanzelf als je die pas bedenkt nadat je de schenking hebt gedaan. Bespreek haar vooraf en zorg dat de ontvanger ermee instemt. Bij ingewikkelde voorwaarden kan de notaris uitleggen welke afspraken mogelijk zijn en hoe je ze vastlegt.
Voordelen en aandachtspunten van schenken
Een voordeel van schenken is dat je zelf ziet wat de ontvanger met je gift kan doen. Je kunt iemand bijvoorbeeld helpen op een moment dat die steun welkom is. Een schenking kan ook gevolgen hebben voor de belasting, maar financieel voordeel is niet vanzelfsprekend.
Het belangrijkste nadeel is dat je het gegeven geld of bezit meestal niet zomaar kunt terugvragen. Dat kan lastig zijn als je inkomsten veranderen of je later hogere kosten krijgt. Geef daarom niet meer weg dan je kunt missen.
Onduidelijke afspraken kunnen ook tot vragen leiden. Als je aan meerdere mensen geeft, kan het helpen om vast te leggen wie wat heeft ontvangen. Zo voorkom je discussie over de bedoeling van de schenking.
Over een schenking kan schenkbelasting verschuldigd zijn; de regels hangen onder meer af van de waarde en de relatie tussen schenker en ontvanger. Soms betaalt de schenker de belasting in plaats van de ontvanger, wat gevolgen heeft voor de berekening.
Veelgestelde vragen over schenken
Zijn een gift en een schenking hetzelfde?
In het dagelijks taalgebruik worden de woorden vaak door elkaar gebruikt. Juridisch is een schenking een overeenkomst: de gever wil de ander bevoordelen en de ontvanger neemt het aanbod aan. Het begrip gift kan ook andere manieren omvatten waarop iemand een ander bewust bevoordeelt.
Moet mijn partner toestemming geven voor een schenking?
Bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap is voor sommige schenkingen toestemming van de partner nodig. Gewone, niet bovenmatige cadeaus vormen daarop een uitzondering. Bij een grotere schenking kan een notaris beoordelen of toestemming nodig is.
Kan ik een schenking terugdraaien?
Meestal niet. Een schenking is in beginsel definitief zodra de ontvanger haar heeft aangenomen. Als je vooraf geldig hebt afgesproken onder welke omstandigheden je de schenking kunt terugdraaien, kan dat anders zijn.
Hoe weet de Belastingdienst dat iemand een schenking heeft gekregen?
De Belastingdienst kan informatie ontvangen via een aangifte en kan ook om gegevens vragen of informatie uit andere bronnen gebruiken. Bewaar daarom stukken die laten zien wat is geschonken en welke afspraken daarbij horen.
Wil je iets schenken? Bespreek je wensen eerst met de ontvanger en bewaar de afspraken samen met het bewijs van de overdracht.
