Een volmacht is de bevoegdheid die je aan iemand geeft om namens jou rechtshandelingen te verrichten. Die persoon kan bijvoorbeeld een overeenkomst voor je ondertekenen of betalingen voor je doen. Wat de ander precies mag, bepaal je in de volmacht.
Degene die de bevoegdheid geeft, heet de volmachtgever. Degene die namens die persoon handelt, heet de gevolmachtigde of gemachtigde.
Hoe werkt een volmacht?
Met een volmacht kan iemand anders namens jou een handeling uitvoeren die juridische gevolgen heeft. Denk aan het opzeggen van een contract of het sluiten van een overeenkomst. Handelt de gemachtigde binnen de bevoegdheden die je hebt gegeven, dan ben jij in principe gebonden aan die handeling.
Stel dat je tijdelijk in het buitenland verblijft en iemand toestemming geeft om namens jou een bepaald contract te ondertekenen. De gemachtigde tekent dan voor jou. De rechten en verplichtingen uit het contract gelden in dat geval voor jou, niet voor de gemachtigde persoonlijk.
Een volmacht geeft iemand de bevoegdheid om te handelen. Dat betekent niet automatisch dat die persoon ook verplicht is om iets voor je te doen. Wil je dat de gemachtigde bepaalde taken op zich neemt, maak daar dan samen afspraken over.
Waarvoor kun je iemand machtigen?
Je kunt een bevoegdheid geven voor één duidelijke handeling of voor meerdere zaken. Voorbeelden zijn:
- Een overeenkomst namens jou ondertekenen.
- Betalingen doen en inkomsten en uitgaven beheren.
- Contact onderhouden met organisaties en namens jou afspraken maken.
- Een woning of ander bezit beheren, kopen of verkopen, als de bevoegdheid daarvoor voldoende duidelijk is vastgelegd.
- Namens jou schenkingen doen, als de gemachtigde daarvoor bevoegd is.
Niet iedere handeling kun je aan een ander overlaten. Een testament maken is bijvoorbeeld persoonlijk: dat kan een gemachtigde niet namens jou doen.
Welke grenzen heeft een volmacht?
Een gemachtigde mag alleen handelen binnen de bevoegdheid die je geeft. Die kun je afbakenen door te noemen om welke zaken het gaat, voor welke periode de bevoegdheid geldt en welke beperkingen je stelt.
Je kunt bijvoorbeeld iemand toestemming geven om een specifiek contract op te zeggen, zonder die persoon ook andere contracten te laten afsluiten. Of je spreekt af dat de gemachtigde betalingen mag doen tot een bepaald bedrag.
Een ruime formulering geeft niet vanzelf toestemming voor iedere ingrijpende handeling. Wil je bijvoorbeeld dat iemand bezittingen mag verkopen of schenkingen mag doen, dan is het verstandig die bevoegdheden duidelijk te beschrijven.
Handelt iemand buiten de gegeven bevoegdheid, dan ben je daardoor niet automatisch gebonden. Dat kan anders zijn als je de handeling achteraf goedkeurt of als de andere partij er onder bepaalde omstandigheden op mocht vertrouwen dat de gemachtigde bevoegd was.
Wie kun je als gemachtigde aanwijzen?
Je kunt iemand kiezen die je vertrouwt en die de taak aankan. Dat kan bijvoorbeeld een familielid, vriend of professional zijn. Bespreek vooraf of die persoon de taak wil uitvoeren en of die voldoende tijd en kennis heeft.
Je kunt ook meer dan één gemachtigde aanwijzen. Leg dan duidelijk vast of zij ieder apart mogen handelen of samen moeten beslissen. Samen beslissen biedt extra controle, maar kan ook vertraging geven als overleg lastig is.
Een vervanger kan nuttig zijn als je eerste keuze tijdelijk niet beschikbaar is of de taak niet meer wil uitvoeren. Beschrijf wanneer die vervanger mag optreden, zodat daar geen onduidelijkheid over ontstaat.
De voordelen en risico’s op een rij
Het voordeel van een volmacht is dat iemand namens jou kan handelen als je dat niet zelf wilt of kunt. Je kiest zelf wie die bevoegdheid krijgt en hoe ruim die is. Zo kan een ander zaken voor je afhandelen zonder dat je voor iedere handeling persoonlijk aanwezig hoeft te zijn.
Daar staat tegenover dat je de gemachtigde invloed geeft op jouw zaken. Maakt die persoon binnen de bevoegdheid een afspraak, dan kan die afspraak gevolgen voor jou hebben, ook als je achteraf een andere keuze had gemaakt. Bij een ruime bevoegdheid zijn die gevolgen mogelijk groter.
Je kunt het risico beperken door bevoegdheden af te bakenen en afspraken te maken over controle. Vraag de gemachtigde bijvoorbeeld om een overzicht van betalingen bij te houden en bonnetjes te bewaren. Je kunt ook vastleggen dat een andere persoon inzage krijgt in het beheer.
Veelgestelde vragen over een volmacht
Moet een gemachtigde zelf ondertekenen?
Als een gemachtigde namens jou een document ondertekent, maakt die duidelijk dat de handtekening namens jou wordt gezet. De organisatie die het document ontvangt, kan om bewijs van de bevoegdheid vragen.
Blijf je zelf bevoegd om zaken te regelen?
Ja, door iemand een volmacht te geven, verlies je niet vanzelf je eigen bevoegdheid. Zolang je zelf kunt en mag handelen, kun je dat doorgaans blijven doen. Stem wel met de gemachtigde af wie wat doet, zodat je elkaar niet tegenwerkt.
Wat gebeurt er als de gemachtigde zijn taak niet uitvoert?
De bevoegdheid alleen verplicht de gemachtigde niet om te handelen. Daarom is het verstandig om samen af te spreken welke taken de persoon op zich neemt en wat er gebeurt als die daarmee wil stoppen.
Geldt een volmacht nog na overlijden?
Een volmacht eindigt in beginsel bij het overlijden van de volmachtgever. Er zijn wettelijke uitzonderingen voor bepaalde volmachten die zijn gegeven in het belang van de gemachtigde of een ander.
Een volmacht werkt het duidelijkst als voor alle betrokkenen helder is wie mag handelen en welke grenzen daarbij gelden. Bespreek daarom niet alleen wie je aanwijst, maar ook welke beslissingen je aan die persoon wilt overlaten.
