Een volmacht regelen bij dementie kan zolang de persoon met dementie begrijpt wat de volmacht betekent en zelf kan kiezen wie hem of haar vertegenwoordigt. Een diagnose betekent dus niet automatisch dat het te laat is. Wacht bij voorkeur niet te lang: de notaris kan beoordelen of iemand deze beslissing nog goed kan nemen.
Volmacht regelen bij dementie: wanneer kan het nog?
Om een volmacht te geven, moet je begrijpen voor welke zaken je iemand toestemming geeft en wat de gevolgen daarvan zijn. Dit heet wilsbekwaam zijn voor die beslissing. Dementie verloopt bij iedereen anders. Iemand kan moeite hebben met het betalen van rekeningen en toch nog begrijpen wat een volmacht inhoudt.
De notaris bespreekt de volmacht met de persoon die deze geeft. Vaak gebeurt dat ook zonder familie erbij, zodat de notaris kan nagaan of de keuze vrijwillig is. Bij twijfel kan de notaris advies vragen aan een deskundige arts. Is iemand niet meer in staat om de gevolgen te overzien? Dan kan diegene geen volmacht meer geven.
Je kunt als partner of kind niet zelf een volmacht namens iemand met dementie maken. De keuze moet van die persoon zelf komen.
Zo bereid je de afspraak met de notaris voor
Bespreek samen wat iemand nog zelf wil doen en waarbij hulp nodig is. Denk aan rekeningen betalen, contact met instanties of beslissingen over zorg. De persoon met dementie bepaalt zelf wie de volmacht krijgt en welke taken daarbij horen.
- Kies iemand die je vertrouwt. Dat kan een partner, kind of vriend zijn. Voor geldzaken en zorg kun je ook verschillende personen aanwijzen.
- Maak de taken duidelijk. Je kunt bijvoorbeeld bepalen dat iemand betalingen mag doen, maar voor andere financiële beslissingen eerst moet overleggen.
- Bepaal wanneer de volmacht ingaat. Dat kan meteen zijn, maar ook pas wanneer je zelf bepaalde beslissingen niet meer kunt nemen. Je kunt vastleggen hoe dat wordt vastgesteld, bijvoorbeeld door een arts.
- Maak afspraken over toezicht. Een gevolmachtigde wordt niet automatisch gecontroleerd. Je kunt afspreken dat diegene rekening en verantwoording aflegt aan een andere vertrouwde persoon.
Een volmacht nemen geeft ruimte om te helpen, maar vraagt ook vertrouwen: iemand kan namens jou belangrijke keuzes maken. Blijf daarom betrokken bij beslissingen zolang dat kan. Door een volmacht te geven verlies je niet automatisch het recht om zelf te beslissen.
Wat als een volmacht niet meer mogelijk is?
Kan iemand met dementie niet meer begrijpen wat het geven van een volmacht inhoudt? Dan kan de familie voor geldzaken de kantonrechter vragen een bewindvoerder te benoemen. Die beheert de bezittingen die onder bewind worden gesteld. De rechter beslist wie die taak krijgt.
Voor zorgbeslissingen kan een zorgverlener zich onder voorwaarden tot een familielid wenden als er geen vertegenwoordiger is aangewezen. Ook kan de rechter een mentor benoemen. Die helpt bij beslissingen over zorg en begeleiding. De persoon met dementie blijft daarbij zoveel mogelijk betrokken.
Hulp bij bankzaken na de diagnose
Een partner of kind kan niet automatisch bij een persoonlijke bankrekening. Een volmacht kan daarvoor een oplossing zijn, maar banken kunnen eigen eisen stellen aan de manier waarop iemand zijn bevoegdheid aantoont. Bespreek bij de afspraak met de notaris welke bankzaken de gevolmachtigde moet kunnen regelen.
Is de diagnose pas gesteld en kan je naaste de keuze nog overzien? Maak dan samen een afspraak met een notaris. Neem de wensen over geldzaken, zorg en de persoon die mag helpen mee naar het gesprek.
