Schenken of erven is niet altijd een keuze tussen duur en goedkoop. Schenken kan erfbelasting besparen, vooral als je over meerdere jaren vrijstellingen gebruikt. Erven kan beter passen als je het geld zelf nog nodig hebt of als de erfgenaam een hoge vrijstelling voor erfbelasting heeft.
De beste keuze hangt af van je vermogen, je relatie met de ontvanger en het moment van overdracht. Vergelijk niet alleen de belasting, maar ook hoeveel geld je zelf wilt houden en wanneer de ander het nodig heeft.
Wat is het verschil tussen schenken of erven?
Bij een schenking draag je tijdens je leven vermogen over. De ontvanger kan daar direct iets mee doen, terwijl jij ziet hoe het wordt gebruikt. Bij erven krijgt iemand vermogen na je overlijden. Tot die tijd houd je zelf de beschikking over je geld en bezittingen.
Over een schenking kan schenkbelasting verschuldigd zijn. Over een erfenis kan erfbelasting verschuldigd zijn. Voor beide belastingen bestaan vrijstellingen. Die verschillen onder meer per relatie: voor een kind gelden andere regels dan voor een kleinkind of iemand buiten de familie.
Wanneer is schenken financieel voordeliger?
Schenken kan voordelig zijn als je voldoende vermogen kunt missen en verwacht dat je erfgenamen later erfbelasting betalen. Door geld weg te geven, wordt je vermogen kleiner. Daardoor kan ook de erfenis waarover belasting wordt berekend kleiner zijn.
Het voordeel kan groter zijn als je over meerdere jaren schenkt en daarbij gebruikmaakt van de vrijstellingen die dan gelden. Ook als een schenking boven de vrijstelling uitkomt, kan die nog voordelig zijn. Er is dan wel schenkbelasting verschuldigd, maar de uiteindelijke erfenis wordt kleiner. Of je per saldo bespaart, hangt af van de bedragen en tarieven in jouw situatie.
Een schenking kan ook om een andere reden waardevol zijn: de ontvanger heeft het geld misschien nu nodig, bijvoorbeeld voor een woning. Dat voordeel laat zich niet alleen in belasting uitdrukken.
Wanneer kan erven een betere keuze zijn?
Geld in je eigen vermogen houden geeft je meer ruimte voor toekomstige uitgaven. Denk aan kosten voor zorg, onderhoud van je woning of een lager inkomen. Een eenmaal gegeven schenking kun je niet zomaar terugvragen.
Erven kan ook fiscaal gunstig zijn als de erfenis binnen de vrijstelling van de ontvanger blijft. In dat geval betaalt die geen erfbelasting over zijn verkrijging. Zeker bij een partner kan de vrijstelling een grote rol spelen in de afweging.
Weet je nog niet wie je uiteindelijk wilt bevoordelen, of verwacht je veranderingen in je gezin of vermogen? Dan kan het prettig zijn om die keuze nog niet vast te leggen met een schenking.
Vergelijk de totale kosten, niet alleen de belasting
Een goede vergelijking begint met hetzelfde bedrag en dezelfde ontvanger. Bedenk vervolgens wat er gebeurt als je nu schenkt en wat er gebeurt als dat vermogen later wordt geërfd. Neem daarbij mee:
- De vrijstellingen en tarieven: die hangen af van de relatie tussen jou en de ontvanger en van de hoogte van de verkrijging.
- Het moment van overdracht: bij schenken kunnen vrijstellingen over meerdere jaren een rol spelen. Bij erven geldt de vrijstelling voor de verkrijging na overlijden.
- De ontwikkeling van het vermogen: opbrengst of waardestijging na een schenking komt in beginsel bij de ontvanger terecht, niet in jouw latere erfenis.
- De bijkomende kosten: soms zijn er notariskosten of andere kosten. Die tellen mee bij het bepalen van het voordeel.
- De gevolgen voor de ontvanger: extra vermogen kan invloed hebben op inkomstenbelasting of toeslagen.
Stel dat je een deel van je spaargeld aan je kind geeft. Je kind kan het direct gebruiken en jouw spaargeld wordt lager. Kies je ervoor het bedrag te bewaren, dan blijft het beschikbaar voor jouw uitgaven. Wat later over is, maakt deel uit van je nalatenschap. Welke route minder belasting oplevert, hangt af van de totale bedragen en de vrijstellingen die gelden.
Wat als je kort voor je overlijden schenkt?
Een schenking kort voor overlijden levert niet altijd de verwachte besparing op. Voor schenkingen binnen een wettelijke periode voor het overlijden kan de waarde voor de erfbelasting alsnog meetellen bij de erfenis. Daarbij bestaan uitzonderingen. Eventueel betaalde schenkbelasting wordt volgens de geldende regels verrekend, zodat niet simpelweg tweemaal belasting over hetzelfde bedrag wordt betaald.
Veelgestelde vragen over schenken of erven
Wat is goedkoper: schenken of erven?
Dat verschilt per situatie. Meerdere schenkingen kunnen voordelig zijn door de beschikbare vrijstellingen. Een erfenis kan juist goedkoper zijn als de ontvanger daarvoor een voldoende hoge vrijstelling heeft. Vergelijk ook eventuele notariskosten en de gevolgen voor je eigen vermogen.
Betaal je erfbelasting over een eerdere schenking?
Meestal valt een eerdere schenking niet meer in de erfenis. Is de schenking kort voor het overlijden gedaan, dan kan deze voor de erfbelasting wel meetellen. Voor sommige schenkingen geldt een uitzondering.
Hoeveel erfbelasting betaal je over een erfenis?
Dat hangt niet alleen af van de waarde van de erfenis. Ook de relatie met de overledene, de verdeling tussen erfgenamen en de vrijstelling per persoon zijn van belang. Daarom is voor een erfenis van bijvoorbeeld € 100.000 of € 300.000 niet één bedrag aan erfbelasting te noemen.
Zet voor je keuze op een rij hoeveel je zelf wilt houden en hoeveel ieder naar verwachting krijgt. Zo kun je schenken en erven vergelijken op zowel belasting als financiële zekerheid.
