Hoe word je notaris? Je volgt eerst de universitaire opleiding notarieel recht. Daarna werk je minstens zes jaar als kandidaat-notaris en rond je de notariële beroepsopleiding af. Om notaris te worden, moet je vervolgens worden benoemd bij Koninklijk Besluit en de eed afleggen.
De route duurt bij een gebruikelijk studietempo ongeveer tien jaar: ongeveer vier jaar aan de universiteit en daarna zes praktijkjaren. De beroepsopleiding volg je naast je werk, dus die komt niet boven op die zes jaar.
Hoe word je notaris? De stappen
Van je eerste studiedag tot je benoeming doorloop je meestal deze stappen:
- Volg de universitaire studie notarieel recht. Je rondt een passende bachelor en de master notarieel recht af.
- Ga werken als kandidaat-notaris. Je doet praktijkervaring op bij een notariskantoor.
- Rond de Beroepsopleiding Notariaat af. Deze opleiding volg je naast je werk, meestal tijdens de eerste drie praktijkjaren.
- Bouw voldoende praktijkervaring op. De eerste zes jaar als kandidaat-notaris worden ook wel de stagejaren genoemd.
- Vraag benoeming tot notaris aan. Je moet aan de wettelijke voorwaarden voldoen. Na benoeming bij Koninklijk Besluit leg je de eed af.
Een afgeronde studie maakt je dus nog geen notaris. Ook na de beroepsopleiding ben je niet automatisch benoemd: de vereiste praktijkervaring en de benoemingsprocedure volgen nog.
Welke opleiding heb je nodig?
De gebruikelijke route begint met een universitaire bachelor die toegang geeft tot de master notarieel recht. In de opleiding leer je onder meer over personen- en familierecht, ondernemingsrecht en onroerendgoedrecht. Ook leer je juridische teksten en akten opstellen.
Een universitaire bachelor duurt meestal drie jaar en de master meestal één jaar. De werkelijke studieduur hangt af van je opleiding en studietempo.
Met alleen een hbo-opleiding rechten kun je niet rechtstreeks notaris worden. Een hbo-opleiding kan wel een opstap zijn naar de universiteit. Welke aanvullende vakken of welk schakelprogramma nodig zijn, verschilt per opleiding.
Een stage bij een notariskantoor tijdens je studie kan helpen om te ontdekken of het werk bij je past. Zo’n studentenstage is iets anders dan de verplichte praktijkjaren als kandidaat-notaris na je studie.
De eerste jaren als kandidaat-notaris
Na je studie kun je bij een notariskantoor aan de slag als kandidaat-notaris. De eerste zes jaar heten officieel stagejaren. Ondanks die naam ben je in dienst en ontvang je salaris.
Je behandelt dossiers, bereidt akten voor en hebt contact met cliënten. Daarbij leer je hoe je juridische kennis in de praktijk toepast. Een kandidaat-notaris mag in beginsel niet zelfstandig akten passeren: dat is het officieel ondertekenen van een notariële akte. Bij waarneming kunnen andere bevoegdheden gelden.
Tijdens de eerste drie jaar volg je naast je werk de Beroepsopleiding Notariaat. Je verdiept je daarin in juridische onderwerpen en oefent vaardigheden zoals adviseren en gesprekken voeren. De combinatie vraagt tijd: naast je werk zijn er bijeenkomsten, thuisstudie en examens. Het uitgangspunt is dat het notariskantoor de kosten van de beroepsopleiding betaalt.
Van kandidaat-notaris naar benoemd notaris
Na je praktijkjaren kun je een benoeming tot notaris aanvragen. Daarvoor moet je voldoen aan wettelijke eisen voor onder meer je opleiding en praktijkervaring. Ook wordt beoordeeld of je geschikt bent voor het ambt.
Wil je een eigen kantoor beginnen, dan speelt ook de financiële onderbouwing van je plannen een rol. Notaris worden betekent niet dat je per se zelfstandig ondernemer moet zijn: je kunt ook als notaris in loondienst werken.
De benoeming vindt plaats bij Koninklijk Besluit. Daarna leg je de eed af. Je belooft onder meer dat je je houdt aan je geheimhoudingsplicht en dat je onpartijdig handelt.
Veelgestelde vragen over notaris worden
Hoeveel jaar moet je studeren om notaris te worden?
De universitaire studie duurt meestal ongeveer vier jaar. Daarna volg je tijdens je werk als kandidaat-notaris nog een beroepsopleiding van drie jaar. De volledige route tot benoeming duurt bij een gebruikelijk tempo ongeveer tien jaar.
Kun je notaris worden zonder universitaire studie?
Nee, voor benoeming tot notaris is een passende universitaire opleiding nodig. Een hbo-opleiding kan wel een eerste stap zijn, waarna je doorstroomt naar de universiteit.
Kun je notarieel recht in deeltijd studeren?
Ja, er zijn mogelijkheden om notarieel recht in deeltijd te volgen. De duur van de studie kan daardoor anders zijn dan bij een voltijdopleiding.
Ben je na zes jaar kandidaat-notaris automatisch notaris?
Nee. Je moet ook de beroepsopleiding hebben afgerond, aan de verdere wettelijke eisen voldoen en worden benoemd. Pas daarna leg je de eed af.
Wil je onderzoeken of het vak bij je past, dan is een stage tijdens je studie een praktische eerste stap. Je ziet dan hoe dossiers op een notariskantoor worden behandeld, voordat je aan de praktijkjaren als kandidaat-notaris begint.
