Een erfenis verwerpen heeft als gevolg dat je geen erfgenaam meer bent. Je krijgt daardoor geen geld of spullen uit de nalatenschap en bent als erfgenaam niet aansprakelijk voor de schulden. Je keuze kan ook gevolgen hebben voor je kinderen, je eigen schuldeisers en een eventuele uitkering.
Verwerpen is in beginsel definitief. Ook als later blijkt dat de overledene meer bezittingen dan schulden had, kun je je keuze meestal niet terugdraaien.
Gevolgen van een erfenis verwerpen voor geld en spullen
Na verwerping heb je geen recht meer op een deel van de nalatenschap. Dat geldt voor geld en een woning, maar ook voor spullen met emotionele waarde, zoals fotoalbums en brieven.
Wil je toch graag een herinnering bewaren? Bespreek dit met de erfgenamen die de erfenis wel aanvaarden. Zij kunnen besluiten iets aan je te geven of te verkopen, maar zijn daartoe niet verplicht. Neem niet zelf alvast spullen mee alsof ze van jou zijn.
Staat in het testament een specifiek legaat voor jou, bijvoorbeeld een bepaald voorwerp of geldbedrag? Het verwerpen van de erfenis betekent niet automatisch dat je ook dat legaat verwerpt. Wat je daarmee kunt doen, hangt onder meer af van het testament.
Je bent geen erfgenaam meer en wikkelt de erfenis niet af
Door de verwerping ben je geen erfgenaam meer. Schuldeisers van de overledene kunnen je daarom niet als erfgenaam aanspreken voor de schulden van de nalatenschap. Heb je zelf een schuld of stond je bijvoorbeeld borg voor een lening van de overledene? Dan verdwijnt die eigen verplichting niet door de verwerping.
Je hoeft als verwerper de nalatenschap niet af te wikkelen. De erfgenamen die wel aanvaarden of een aangewezen vereffenaar regelen de afwikkeling.
Pas ook op met wat je vóór je keuze doet. Verkoop je bijvoorbeeld spullen uit de nalatenschap of gebruik je geld van de overledene voor jezelf, dan kan dat gelden als zuivere aanvaarding. Je kunt de erfenis daarna niet meer verwerpen.
Wat gebeurt er met jouw plaats als erfgenaam?
Door verwerping kunnen je kinderen in jouw plaats erfgenaam worden. Het testament kan een andere regeling bevatten. Bij een minderjarig kind is voor verwerping toestemming van de kantonrechter nodig.
Je kunt daardoor toch bij de afwikkeling betrokken raken als wettelijk vertegenwoordiger van een kind dat erfgenaam wordt. Jouw eigen verwerping bepaalt namelijk niet automatisch wat er met het erfdeel van je kind gebeurt.
Gevolgen voor je legitieme portie, schuldeisers en uitkering
Ben je een kind van de overledene? Dan kun je soms aanspraak maken op de legitieme portie, een wettelijk recht op een geldbedrag. Wil je de erfenis verwerpen en dat recht behouden, dan moet je bij de verwerping verklaren dat je je legitieme portie wilt ontvangen. Je wordt daardoor geen erfgenaam, maar krijgt mogelijk wel een geldvordering.
Heb je zelf schulden en verwerp je een erfenis met een positief saldo? Dan kunnen je schuldeisers onder voorwaarden de rechter vragen om zich toch op jouw aandeel te verhalen. Verwerping zorgt er dus niet altijd voor dat de erfenis buiten bereik van je schuldeisers blijft.
Ook bij een bijstandsuitkering kan het verwerpen van een positieve erfenis gevolgen hebben. De gemeente kan dit zien als het prijsgeven van vermogen, met mogelijk gevolgen voor je uitkering. Bespreek je voornemen daarom met de gemeente voordat je een verklaring aflegt.
De gevolgen hangen af van je situatie. Zet vóór je beslissing op een rij of je kinderen erfgenaam kunnen worden en of je een legaat of legitieme portie wilt behouden. Een eenmaal afgelegde verklaring van verwerping kun je in beginsel niet terugnemen.
