Wie controleert de executeur testamentair? Vooral de erfgenamen houden toezicht, doordat zij informatie kunnen vragen en de rekening en verantwoording kunnen beoordelen. Een notaris controleert bepaalde handelingen waarbij hij betrokken is. Bij een ernstig conflict kan de kantonrechter ingrijpen. Er is geen instantie die automatisch elke handeling van de executeur controleert.
De executeur beheert de nalatenschap binnen de bevoegdheden die de wet en het testament geven. Welke ruimte hij daarbij heeft, verschilt per testament.
Wie controleert de executeur testamentair tijdens de afwikkeling?
Als erfgenaam kun je de executeur vragen om informatie over de uitvoering van zijn taak. Vraag welke bezittingen en schulden er zijn, welke rekeningen zijn betaald en waarom bepaalde kosten zijn gemaakt. De executeur moet de erfgenamen de gewenste informatie over zijn werkzaamheden geven.
Een hulpmiddel daarbij is de boedelbeschrijving: een overzicht van de bezittingen en schulden van de overledene. De executeur moet die met bekwame spoed opstellen. Vraag naar de stand van zaken als je dit overzicht nog niet hebt ontvangen.
De erfgenamen kunnen vragen stellen, maar zij hoeven niet met elke beheerhandeling vooraf in te stemmen. De executeur heeft binnen zijn opdracht eigen bevoegdheden. Wat daar precies onder valt, hangt ook af van het testament.
Controle via rekening en verantwoording
Wanneer het beheer van de executeur eindigt, moet hij rekening en verantwoording afleggen aan degene die het beheer overneemt. Dat zijn vaak de erfgenamen. Daarin maakt hij duidelijk wat er met de nalatenschap is gebeurd, bijvoorbeeld welke inkomsten zijn ontvangen en welke uitgaven zijn gedaan.
Als een betaling niet duidelijk is, kun je om uitleg en onderliggende stukken vragen. Denk aan een factuur of een bankafschrift dat bij de betaling hoort. Niet elke onduidelijkheid betekent dat er iets mis is gegaan. Een verschil kan bijvoorbeeld komen door een rekening die na het overlijden is binnengekomen.
Maak je vragen concreet. Vraag bijvoorbeeld waarom een bedrag is overgemaakt en welke rekening daarbij hoort, in plaats van alleen te zeggen dat je het overzicht niet vertrouwt.
De rol van de notaris en de kantonrechter
Een notaris is geen doorlopende toezichthouder op de executeur. Wel kan de notaris een handeling beoordelen waarbij hij zelf betrokken is. Bij de verkoop van een woning kan hij bijvoorbeeld onderzoeken of de executeur bevoegd is om te verkopen. Zijn er serieuze signalen dat de verkoop niet nodig is voor het betalen van schulden, dan kan nader onderzoek nodig zijn.
Kom je er samen niet uit, dan kan de kantonrechter bij een ernstig probleem worden ingeschakeld. De rechter kan bijvoorbeeld op verzoek van een belanghebbende beoordelen of er een gewichtige reden is om de executeur te ontslaan. Onenigheid alleen leidt niet automatisch tot ontslag. Een erfrechtadvocaat kan helpen om te beoordelen welke stap bij de situatie past.
Begin bij zorgen over de controle met een schriftelijke vraag aan de executeur. Bewaar de antwoorden en de stukken die je ontvangt. Zo kun je gerichter bespreken welke betaling of beslissing nog uitleg vraagt.
