Voor een geregistreerd partnerschap moeten jullie allebei minimaal 18 jaar zijn, vrijwillig instemmen en niet al getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben. Ook mogen jullie niet te nauw verwant zijn. Daarnaast kun je bij de notaris partnerschapsvoorwaarden laten vastleggen voor jullie financiële afspraken.
De voorwaarden om het partnerschap aan te gaan en partnerschapsvoorwaarden zijn dus twee verschillende dingen. Aan de eerste moet je voldoen. De tweede zijn afspraken die je zelf kunt kiezen.
Wettelijke voorwaarden voor een geregistreerd partnerschap
De gemeente beoordeelt of jullie een geregistreerd partnerschap mogen aangaan. Dit zijn de belangrijkste regels:
- Leeftijd: jullie zijn allebei 18 jaar of ouder.
- Vrije keuze: jullie willen het partnerschap allebei zelf aangaan. Dwang is niet toegestaan.
- Geen ander huwelijk of partnerschap: je kunt niet tegelijkertijd getrouwd zijn en een geregistreerd partnerschap aangaan. Ook kun je niet met meer dan één persoon een geregistreerd partnerschap hebben.
- Geen nauwe familieband: ouders en kinderen, grootouders en kleinkinderen, en broers en zussen kunnen geen geregistreerd partnerschap met elkaar aangaan. Dit geldt ook voor halfbroers en halfzussen.
- Band met Nederland: om in Nederland een geregistreerd partnerschap aan te gaan, moet ten minste één van jullie de Nederlandse nationaliteit hebben of in Nederland wonen.
Een geregistreerd partnerschap is mogelijk voor twee mensen van hetzelfde of van verschillend geslacht. In sommige bijzondere familiesituaties, bijvoorbeeld bij adoptie, kan een uitzondering op het verbod voor broers en zussen mogelijk zijn.
Sta je onder curatele? Dan kan toestemming van je curator of de kantonrechter nodig zijn. De gemeente kan aangeven welke documenten voor jullie situatie nodig zijn.
Wat zijn partnerschapsvoorwaarden?
Partnerschapsvoorwaarden zijn afspraken over jullie bezittingen, schulden en inkomsten. Je laat ze vastleggen in een akte bij de notaris. Daarmee kun je voor een deel zelf bepalen wat privé blijft, wat gezamenlijk is en hoe jullie bepaalde kosten verdelen.
Voorwaarden kunnen bijvoorbeeld gaan over:
- de verdeling van spaargeld en andere bezittingen;
- schulden die één van jullie heeft of aangaat;
- de bijdrage van ieder aan gezamenlijke uitgaven;
- een eigen onderneming en de waarde daarvan;
- het verrekenen van inkomsten of vermogen tussen jullie.
Verrekenen betekent dat jullie volgens een afgesproken regel een bedrag met elkaar afrekenen. Je kunt bijvoorbeeld afspreken dat je periodiek een deel van het overgebleven inkomen deelt. Zo’n afspraak werkt alleen goed als je ook vastlegt hoe en wanneer je dat doet.
Wat geldt als je geen afspraken maakt?
Gaan jullie zonder partnerschapsvoorwaarden een geregistreerd partnerschap aan, dan geldt sinds 1 januari 2018 de beperkte gemeenschap van goederen. Bezittingen en schulden van vóór het partnerschap blijven meestal privé, terwijl wat jullie tijdens het partnerschap opbouwen in principe gezamenlijk is.
Er zijn uitzonderingen. Bezittingen en schulden die vóór het partnerschap al van jullie samen waren, vallen in principe in de gemeenschap. Erfenissen en schenkingen blijven meestal privé, ook als je ze tijdens het partnerschap ontvangt.
Voor een geregistreerd partnerschap dat vóór 1 januari 2018 zonder voorwaarden is aangegaan, geldt in principe de algehele gemeenschap van goederen. Toen werden doorgaans ook persoonlijke bezittingen en schulden van vóór het partnerschap gezamenlijk.
Wanneer zijn partnerschapsvoorwaarden nuttig?
Afspraken op maat kunnen passen als één van jullie een bedrijf heeft, als jullie vermogens sterk verschillen of als jullie juist meer willen delen dan de wet standaard regelt. Je kunt bijvoorbeeld afspreken dat bepaalde bezittingen privé blijven, of kiezen voor een ruimere gemeenschap van goederen.
Voorwaarden zijn niet voor iedereen nodig. Als de wettelijke regeling goed bij jullie wensen past, brengen extra afspraken ook kosten en mogelijk administratie met zich mee. Vooral bij een afspraak om inkomsten jaarlijks te verrekenen is het nodig die afspraak ook uit te voeren.
Partnerschapsvoorwaarden zijn geen garantie dat een schuldeiser zich nooit op bezittingen kan verhalen. Wie voor een schuld aansprakelijk is en op welk vermogen verhaal mogelijk is, hangt af van de situatie en de gemaakte afspraken.
Wanneer leg je de voorwaarden vast?
Wil je dat jullie afspraken vanaf het begin gelden, teken de akte dan vóór het geregistreerd partnerschap. Daarna is het ook mogelijk om partnerschapsvoorwaarden op te stellen of te wijzigen. De notaris kan uitleggen welke gevolgen dat heeft voor bestaand vermogen en voor schuldeisers.
De kosten voor de akte verschillen per notaris en hangen onder meer af van de afspraken en jullie situatie. Dat zijn andere kosten dan de kosten die de gemeente eventueel rekent voor het aangaan van het partnerschap.
Bespreek vóór het maken van afspraken welke bezittingen en schulden ieder van jullie al heeft en welke uitgaven jullie samen willen dragen. Met dat overzicht kan de notaris voorwaarden opstellen die passen bij jullie situatie.
