Een erfenis verdelen met ruzie begint met duidelijkheid: spreek af dat niemand alvast spullen meeneemt of geld verdeelt en zet op papier waarover jullie het oneens zijn. Komen de erfgenamen er samen niet uit, dan kan een notaris of mediator helpen. Lukt ook dat niet, dan kan een erfgenaam de rechter vragen de verdeling vast te stellen.
Erfenis verdelen met ruzie: maak eerst afspraken
Bij ruzie lopen praktische vragen en gevoelens vaak door elkaar. Misschien willen twee erfgenamen hetzelfde sieraad, terwijl er ook onenigheid is over wie welke informatie heeft gekregen. Bespreek die punten apart. Zo wordt duidelijk welk probleem eerst opgelost moet worden.
Deze afspraken helpen om verdere ruzie te voorkomen:
- Laat spullen voorlopig liggen. Spreek af dat niemand bezittingen meeneemt of verkoopt voordat daar overeenstemming over is.
- Deel dezelfde informatie. Zorg dat alle betrokkenen een overzicht krijgen van bezittingen, schulden en gemaakte kosten.
- Zet de geschilpunten op papier. Schrijf bijvoorbeeld op of de ruzie gaat over de waarde van een voorwerp, de persoon die het krijgt of de uitleg van een afspraak.
- Bevestig afspraken schriftelijk. Noteer wat is afgesproken, wie iets doet en wanneer de betrokkenen weer contact hebben.
Neem geen spullen mee alsof ze al van jou zijn. Gedrag kan gevolgen hebben voor de vraag of je de erfenis zuiver hebt aanvaard en daarmee ook aansprakelijk bent voor schulden. Vraag bij twijfel eerst advies.
Zo los je onenigheid over spullen en geld op
Vraag iedere erfgenaam welke spullen voor hem of haar emotionele waarde hebben. Willen meerdere mensen hetzelfde voorwerp, dan kunnen zij afspreken te loten of de waarde te verrekenen met andere bezittingen. Voor zo’n oplossing is wel instemming nodig.
Gaat de discussie over de waarde van een bezitting? Dan kan een onafhankelijke taxateur uitkomst bieden. Spreek vooraf samen af wie de taxateur kiest, wie de kosten betaalt en hoe jullie de uitkomst gebruiken. Zo voorkom je discussie over de taxatie zelf.
Heeft iemand al spullen meegenomen of geld opgenomen? Beschuldigingen helpen meestal niet om duidelijkheid te krijgen. Vraag eerst schriftelijk wat er is meegenomen of betaald en verzamel bewijs, zoals foto’s, rekeningafschriften en berichten. Bespreek daarna hoe dit in het overzicht wordt verwerkt.
Wanneer helpt een notaris of mediator?
Een notaris kan uitleggen wat het testament en de wet betekenen voor de betrokkenen. Ook kan de notaris helpen om afspraken over de verdeling vast te leggen. De notaris beslist niet vanzelf wie gelijk heeft en kan erfgenamen niet zomaar dwingen akkoord te gaan.
Een mediator begeleidt het gesprek tussen de betrokkenen. Die kiest geen partij en neemt geen beslissing over de verdeling. Mediation kan vooral helpen als mensen nog bereid zijn naar elkaar te luisteren, maar een gesprek zonder begeleiding steeds vastloopt. Het kost tijd en geld en werkt minder goed als iemand niet wil meewerken.
Is er een executeur aangewezen, dan kunnen zijn of haar bevoegdheden invloed hebben op de afwikkeling. Een executeur mag niet automatisch alle bezittingen zelf verdelen. Welke taken en bevoegdheden gelden, hangt onder meer af van het testament.
Wat als een erfgenaam blijft weigeren?
Blijft de verdeling ondanks overleg vastlopen, dan kun je een erfrechtadvocaat vragen naar je mogelijkheden. Een erfgenaam kan de rechter vragen om de verdeling vast te stellen of de manier van verdelen te bepalen. De rechter kan bijvoorbeeld een bezit aan een erfgenaam toedelen, waarbij de waarde wordt verrekend. Een procedure kost geld en kan de familierelatie verder onder druk zetten.
Begin met een schriftelijk voorstel voor de punten waarover nog ruzie bestaat. Noteer ook waarover jullie het al eens zijn. Dat geeft een mediator, notaris of advocaat een duidelijk startpunt als de gesprekken opnieuw vastlopen.
