Een ANBI-stichting oprichten doe je in twee stappen: je richt eerst een stichting op bij de notaris en vraagt daarna de ANBI-status aan bij de Belastingdienst. De stichting krijgt die status alleen als zij aan de voorwaarden voldoet, zowel op papier als in de praktijk.
ANBI staat voor algemeen nut beogende instelling. De status kan fiscale voordelen geven, maar brengt ook verplichtingen mee. Bespreek je plannen daarom al met de notaris voordat de statuten worden opgesteld.
Een ANBI-stichting oprichten in vier stappen
1. Bepaal het doel en de activiteiten. Beschrijf welk algemeen belang je wilt dienen en wat de stichting daarvoor gaat doen. Denk ook na over de inkomsten en de besteding daarvan. Een duidelijk doel helpt de notaris om passende statuten te maken.
2. Laat de statuten opstellen. De notaris legt de stichting vast in een oprichtingsakte. Daarin staan de statuten, met onder meer het doel, de benoeming van bestuurders en de regels voor het nemen van besluiten. Geef aan dat je een ANBI-status wilt aanvragen, zodat de notaris daar bij het opstellen rekening mee kan houden.
3. Schrijf de stichting in. De notaris zorgt voor de inschrijving in het Handelsregister van KVK. Ook de bestuurders en de uiteindelijk belanghebbenden worden geregistreerd. Een uiteindelijk belanghebbende is bijvoorbeeld iemand met beslissende invloed op de stichting.
4. Vraag de ANBI-status aan. Het bestuur vraagt de status aan bij de Belastingdienst. Een notaris kan daarbij helpen. De Belastingdienst beoordeelt of de stichting aan de eisen voldoet. De status ontstaat dus niet automatisch door de oprichting of de inschrijving bij KVK.
Aan welke voorwaarden moet de stichting voldoen?
Een ANBI moet zich voor minstens 90% inzetten voor het algemeen nut. Dat betekent dat de activiteiten vooral een brede groep of de samenleving dienen, en niet vooral de persoonlijke belangen van de oprichters of een beperkte groep.
Daarnaast gelden onder meer deze voorwaarden:
- Geen winstoogmerk: de stichting mag inkomsten hebben, maar gebruikt haar middelen voor het algemene doel.
- Passende zeggenschap: een bestuurder of andere betrokken persoon mag niet over het vermogen van de stichting beschikken alsof het privévermogen is.
- Beperkte bestuurdersbeloning: bestuurders mogen voor hun bestuurswerk een vergoeding krijgen voor gemaakte onkosten en een niet-bovenmatig vacatiegeld.
- Een beleidsplan: hierin staat onder meer wat de stichting wil bereiken, hoe zij aan geld komt en hoe zij dat besteedt.
- Een passende bestemming bij opheffing: in de statuten moet staan dat een eventueel overblijvend positief saldo naar een ANBI met een vergelijkbaar doel gaat, of naar een buitenlandse instelling met een vergelijkbaar algemeen nuttig doel.
- Integriteit: de instelling en de rechtstreeks betrokken personen moeten aan de integriteitseisen van de Belastingdienst voldoen.
De Belastingdienst kijkt niet alleen naar de statuten. Ook de feitelijke werkzaamheden en bestedingen moeten passen bij het algemene doel.
Wat regel je na de aanvraag?
Als de Belastingdienst de ANBI-status toekent, moet de stichting aan de voorwaarden blijven voldoen. Houd een administratie bij waaruit blijkt welke inkomsten en uitgaven er zijn en hoe het vermogen wordt gebruikt. De Belastingdienst kan vragen om die administratie in te zien.
Een ANBI moet ook gegevens op internet publiceren. Het gaat onder meer om het beleidsplan, de bestuurssamenstelling, het beloningsbeleid, een verslag van de activiteiten en een financieel overzicht met toelichting. Dat mag op een eigen website of op een gezamenlijke website. Het internetadres geef je door aan de Belastingdienst.
Verandert er iets dat invloed kan hebben op de ANBI-status, zoals het doel of de mogelijkheid om dat doel te bereiken? Meld dit dan bij het ANBI Expertisecentrum van de Belastingdienst. Wie niet meer aan de verplichtingen voldoet, kan de status verliezen, soms met terugwerkende kracht.
Wat levert een ANBI-status op?
Een stichting met ANBI-status hoeft onder voorwaarden geen schenk- of erfbelasting te betalen over ontvangen schenkingen en erfenissen. Giften aan een ANBI kunnen voor donateurs onder voorwaarden aftrekbaar zijn. De status betekent niet dat de stichting nooit belasting hoeft te betalen: dat hangt af van de situatie en de activiteiten.
De keerzijde is dat het bestuur tijd moet besteden aan de administratie, publicaties en het naleven van de ANBI-regels. Is de stichting vooral bedoeld om een kleine groep met een eigen belang te helpen, dan past een ANBI-status mogelijk niet bij het doel.
Neem je doelomschrijving en plannen voor de activiteiten mee naar de notaris. Zo kunnen de statuten vanaf de oprichting aansluiten op de ANBI-aanvraag.
