Je kunt een kind onterven van je huis door in je testament te bepalen dat het geen erfgenaam is. Je kind krijgt dan geen aandeel in de woning via jouw erfenis. Het kan wel aanspraak maken op de legitieme portie: een bedrag in geld dat mede afhangt van de waarde van het huis.
Een kind onterven van het huis via je testament
Wil je voorkomen dat een kind jouw woning erft, dan kun je dat bij een notaris in een testament regelen. Je kunt daarin vastleggen dat je kind geen erfgenaam is en aangeven wie je woning wel moet krijgen. Een eigen brief is daarvoor niet genoeg.
Bespreek met de notaris of je het kind helemaal als erfgenaam wilt uitsluiten, of alleen wilt regelen dat de woning naar iemand anders gaat. In dat laatste geval kan het kind nog steeds erfgenaam zijn en recht hebben op een aandeel in de rest van de nalatenschap. Dat is iets anders dan onterven.
Je kunt alleen beslissen over het deel van het huis dat van jou is. Is de woning ook van je partner of iemand anders, dan blijft diens aandeel buiten jouw nalatenschap. Heeft je kind zelf al een aandeel in de woning, dan raak je dat niet kwijt door het kind te onterven.
De waarde van de woning telt mee voor de legitieme portie
Een onterfd kind is geen erfgenaam en kan de woning niet opeisen op grond van de legitieme portie. Die portie is een geldvordering. Bij de berekening telt de waarde van jouw bezit mee, waaronder jouw aandeel in het huis. Ook schulden en bepaalde schenkingen spelen een rol.
Stel dat je als enige eigenaar een huis nalaat, zonder schulden of schenkingen die meetellen. Je hebt twee kinderen en geen echtgenoot of geregistreerd partner. Als je één kind onterft, bedraagt de legitieme portie van dat kind in dit eenvoudige voorbeeld een kwart van de waarde van de nalatenschap. Het kind krijgt geen kwart van het huis, maar kan aanspraak maken op een bedrag in geld.
De uitkomst is anders als er bijvoorbeeld een hypotheek is, de woning ook van iemand anders is of er andere bezittingen zijn. Ook eerdere schenkingen kunnen invloed hebben op de berekening.
Moet het huis worden verkocht om het kind te betalen?
Een beroep op de legitieme portie betekent niet automatisch dat het huis verkocht moet worden. De erfgenamen kunnen de geldvordering bijvoorbeeld betalen uit spaargeld of met een financiering. Is er niet genoeg geld beschikbaar, dan kan verkoop van de woning alsnog nodig zijn.
Het moment van betalen kan verschillen. Als een langstlevende partner erfgenaam is, kan de geldvordering onder bepaalde voorwaarden pas opeisbaar zijn na het overlijden van die partner. Het onterfde kind moet wel zelf op tijd een beroep doen op de legitieme portie, uiterlijk binnen vijf jaar na jouw overlijden.
Het huis tijdens je leven overdragen
Verkoop je de woning tijdens je leven voor een normale prijs, dan valt de woning bij overlijden niet meer in je nalatenschap. Het geld dat je ervoor ontvangt en nog bezit, telt wel mee. Bij een verkoop onder de waarde kan het voordeel voor de koper als schenking meetellen voor de legitieme portie.
Ook als je de woning weggeeft, is daarmee niet zeker dat de waarde buiten de berekening blijft. Bespreek daarom met de notaris niet alleen wie het huis moet krijgen, maar ook hoe een geldvordering van je kind kan worden betaald.
