Een vordering uit een erfenis geef je in box 3 aan als bezitting. Dat geldt voor de meeste vorderingen op basis van een nalatenschap, zoals een niet-opeisbare vordering die je als kind krijgt bij het overlijden van een ouder. De belastingdienst onderscheidt daarbij twee soorten vorderingen: niet-opeisbare vorderingen (een specifieke categorie met eigen regels) en overige vorderingen uit een erfenis, die je aangeeft onder “Bezittingen” in box 3.
Wat is een vordering uit een erfenis precies?
Bij een erfenis met meerdere erfgenamen wordt de nalatenschap vaak verdeeld via een testament. Een veelvoorkomende situatie is de zogenoemde ouderlijke boedelverdeling of wettelijke verdeling: de langstlevende ouder erft alles, maar de kinderen krijgen een vordering op die ouder ter waarde van hun erfdeel. Die vordering is pas opeisbaar bij het overlijden van de langstlevende ouder, of soms bij faillissement.
Zolang de vordering niet opeisbaar is, heb je wel een bezitting op papier, maar kun je er niet bij. Toch telt ze mee in box 3. De belastingdienst maakt hier onderscheid tussen twee soorten:
- Niet-opeisbare vorderingen uit een erfenis: deze vallen onder een aparte categorie in box 3 met een eigen waarderingsregel (contante waarde).
- Overige vorderingen op basis van een erfenis: die geef je aan als gewone bezitting onder “Overige vorderingen” in box 3.
Vordering erfenis in box 3: hoe werkt de waardering?
Voor een niet-opeisbare vordering uit een erfenis gelden aparte waarderingsregels. Je geeft niet de nominale waarde aan, maar de contante waarde. Dat is de huidige waarde van een bedrag dat je pas in de toekomst ontvangt. Hoe verder de uitbetaling in de toekomst ligt, hoe lager de contante waarde is. De belastingdienst publiceert hiervoor tabellen op basis van leeftijd van de langstlevende ouder en de geldende rekenrente.
Voorbeeld: stel dat jouw vordering op je moeder nominaal 80.000 euro is, maar zij is 65 jaar en de contante waarde komt op basis van de belastingdiensttabellen uit op 55.000 euro. Dan geef je 55.000 euro aan in box 3, niet de volledige 80.000 euro.
Let op: de langstlevende ouder geeft de corresponderende schuld aan in zijn of haar box 3. Die schuld wordt op dezelfde manier gewaardeerd. Zo is de waardering aan beide kanten van de erfenis symmetrisch.
Waar geef je de vordering aan in je aangifte?
In de aangifte inkomstenbelasting vind je box 3 onder “Sparen en beleggen”. Daar kies je voor “Bezittingen” en vervolgens voor:
- Niet-opeisbare vorderingen die voortvloeien uit een erfenis, als de vordering pas later opeisbaar wordt (de gebruikelijke situatie bij de wettelijke verdeling).
- Overige vorderingen, als het gaat om een andere vordering op basis van een erfenis die wél al opeisbaar is of niet onder de eerste categorie valt.
Twijfel je welke categorie van toepassing is? De belastingdienst geeft op zijn website een toelichting, en je kunt voor specifieke vragen contact opnemen met de belastingtelefoon (0800-0543).
Valkuilen bij een erfenisvordering in box 3
Een veelgemaakte fout is het vergeten van de vordering in de aangifte. Omdat je het geld pas later ontvangt, schiet het er soms bij in. Toch ben je wettelijk verplicht om de vordering elk jaar op te geven, ook als de langstlevende ouder nog in leven is en je het bedrag niet kunt opnemen.
Een tweede valkuil is het aangeven van de nominale waarde in plaats van de contante waarde. Dat leidt tot een te hoge opgave en daarmee onnodig veel belasting in box 3. Gebruik altijd de tabellen van de belastingdienst of laat een fiscalist de berekening maken.
Tot slot: het box 3-stelsel is de afgelopen jaren onderwerp van discussie na de uitspraken van de Hoge Raad over het oude forfaitaire stelsel. Controleer voor elk belastingjaar de actuele regels, want de wijze van belasten in box 3 kan veranderen. Kijk daarvoor op de website van de belastingdienst of raadpleeg een belastingadviseur.
Kort samengevat: geef je vordering uit een erfenis elk jaar op in box 3, gebruik de juiste categorie, en reken de contante waarde uit met de officiële tabellen. Zo betaal je niet meer belasting dan nodig en blijf je aan de juiste kant van de wet.
