Met een volmacht bij leven geef je iemand toestemming om tijdens jouw leven namens jou te handelen. Je bepaalt zelf wie dat is, welke zaken die persoon mag regelen en wanneer de volmacht ingaat. Dat kan meteen zijn, maar ook pas wanneer je door ziekte of een ongeval je zaken niet meer zelf kunt regelen.
De persoon die je aanwijst, heet de gevolmachtigde. Een volmacht is niet alleen bedoeld voor later: ook als je tijdelijk hulp nodig hebt, kan iemand namens jou handelen.
Wanneer gaat een volmacht bij leven in?
Je kunt afspreken dat de volmacht direct na ondertekening ingaat. Je gevolmachtigde kan dan bijvoorbeeld je administratie overnemen terwijl je zelf nog beslissingen kunt nemen. Je blijft zelf ook bevoegd om je zaken te regelen.
Wil je dat de volmacht pas ingaat als je niet meer zelf kunt beslissen? Leg dan vast hoe wordt vastgesteld dat dat moment is aangebroken. Dat maakt voor je gevolmachtigde en voor andere betrokkenen duidelijk wanneer de bevoegdheid begint. Een nadeel van zo’n voorwaarde is dat de gevolmachtigde eerst moet kunnen aantonen dat eraan is voldaan.
Wat mag iemand tijdens je leven voor je doen?
Dat hangt af van wat je in de volmacht zet. Je kunt iemand bijvoorbeeld toestemming geven om rekeningen te betalen, contact te onderhouden met instanties of je administratie te verzorgen. Je kunt de bevoegdheid beperken tot bepaalde handelingen of juist ruimer maken.
Beschrijf ook welke beslissingen de gevolmachtigde niet zelfstandig mag nemen. Denk aan het doen van schenkingen of het verkopen van waardevolle bezittingen. Zo weet de gevolmachtigde waar de grenzen liggen en verklein je de kans op misverstanden.
Je partner of kind mag niet automatisch al je zaken namens jou regelen. Een volmacht geeft duidelijkheid over wat die persoon wel en niet mag doen.
Wie geef je de volmacht?
Kies iemand die je vertrouwt en die bereid is de taak op zich te nemen. Bespreek vooraf wat je verwacht. Het bijhouden van betalingen vraagt bijvoorbeeld iets anders dan het nemen van grote financiële beslissingen.
Je kunt ook meer dan één persoon aanwijzen. Leg dan duidelijk vast of zij ieder apart mogen handelen of samen moeten beslissen. Samen beslissen biedt extra controle, maar kan ook vertraging geven als zij het niet eens worden. Een vervanger kan uitkomst bieden als je eerste keuze de taak niet meer kan uitvoeren.
Je kunt daarnaast afspreken dat de gevolmachtigde verantwoording aflegt aan een andere vertrouwenspersoon. Die kan bijvoorbeeld meekijken naar de administratie. Dat is vooral nuttig als de volmacht ruim is en je zelf niet meer kunt volgen wat er gebeurt.
Wat gebeurt er als je geen volmacht hebt?
Kun je zelf geen beslissingen meer nemen en heb je niemand bevoegd gemaakt? Dan kunnen naasten niet vanzelf al je zaken overnemen. Soms is een maatregel via de rechter nodig om je belangen te laten behartigen. Je hebt dan minder invloed op wie die taak krijgt.
Een volmacht opstellen kan alleen zolang je begrijpt wat je afspreekt en wat de gevolgen zijn. Als je kiest voor een notariële akte, beoordeelt de notaris of je op dat moment wilsbekwaam bent. Je kunt een volmacht ook zelf opstellen, maar een bank of andere organisatie hoeft die niet altijd te accepteren.
Hoe lang blijft de volmacht bij leven gelden?
Een volmacht geldt volgens de afspraken die je erin vastlegt. Zolang je de gevolgen begrijpt, kun je de volmacht aanpassen of intrekken. Bij overlijden eindigt de volmacht in beginsel. Een volmacht bij leven regelt dus niet wie je nalatenschap afhandelt.
Geef je gevolmachtigde een afschrift en zorg dat die weet waar de afspraken te vinden zijn. Zo kan de juiste persoon handelen zodra de volmacht ingaat.
