Er bestaat geen wettelijke termijn voor de uitbetaling van een erfenis door de bank. Hoe snel je het geld ontvangt, hangt af van hoe snel jij als erfgenaam kunt aantonen dat je recht hebt op de nalatenschap. Pas als de bank die bewijsstukken heeft, maakt zij het geld vrij. Dat kan in de praktijk enkele weken duren, maar ook maanden als de situatie ingewikkeld is.
Hieronder lees je stap voor stap hoe dat proces werkt, welke documenten de bank vraagt, en waar het soms mis gaat of vertraging optreedt.
Wat de bank nodig heeft voor de uitbetaling van de erfenis
Voordat de bank ook maar één euro uitkeert, wil zij zeker weten wie de rechtmatige erfgenamen zijn. Dat is geen willekeur: de bank is wettelijk verplicht dit te controleren. Ze moeten voorkomen dat geld bij de verkeerde persoon terechtkomt.
De bank vraagt doorgaans de volgende documenten:
- Een overlijdensakte van de gemeente
- Een verklaring van erfrecht, opgesteld door een notaris, of een verklaring van executele als er een executeur is aangesteld
- Een geldig identiteitsbewijs van alle erfgenamen
- Soms: een kopie van het testament, als dat er is
De verklaring van erfrecht is het belangrijkste document. Een notaris stelt dit op nadat hij in het Centraal Testamentenregister heeft gekeken of er een testament is, en wie daarin als erfgenaam staat. Als er geen testament is, volgt de wettelijke vererving. Hoe lang dit duurt, bepaalt grotendeels de doorlooptijd van de uitbetaling.
Hoelang duurt de uitbetaling erfenis door de bank?
Een vaste termijn bestaat er niet. In eenvoudige situaties, waarbij één erfgenaam alles erft en de papieren snel compleet zijn, kan de bank binnen twee tot vier weken uitbetalen. In complexere gevallen, met meerdere erfgenamen, een aanvaarding onder boedelbeschrijving, of onduidelijkheid over een testament, loopt dat al snel op tot twee tot zes maanden of langer.
De bank wacht tot alle benodigde documenten zijn aangeleverd. Daarna kan zij intern nog een verwerkingstijd hanteren. Die is per bank verschillend, maar bedraagt gewoonlijk een paar werkdagen tot twee weken. Je kunt bij de bank altijd navragen wat hun standaardprocedure is en welke stukken zij nog nodig hebben.
Aanvaarden of verwerpen: dit moet eerst
Voordat de bank uitbetaalt, moeten alle erfgenamen de erfenis formeel hebben aanvaard. Dat kan op drie manieren: zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden (onder boedelbeschrijving, zodat je niet aansprakelijk bent voor schulden boven het erfdeel) of verwerpen. Zolang niet alle erfgenamen deze keuze hebben gemaakt, kan de bank de nalatenschap niet afwikkelen.
Beneficiaire aanvaarding verloopt via de rechtbank en kost extra tijd. Als één erfgenaam kiest voor beneficiaire aanvaarding, moeten alle anderen dat ook doen. Dat is een veelvoorkomende reden waarom de uitbetaling door de bank langer op zich laat wachten dan verwacht.
Wat als de bank niet betaalt?
Als je de juiste documenten hebt aangeleverd en de bank betaalt toch niet uit, zijn er stappen die je kunt zetten. Begin met een schriftelijke aanmaning aan de bank, met een redelijke termijn (bv. twee weken). Reageert de bank niet, dan kun je een klacht indienen bij het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid). In het uiterste geval is een gang naar de rechter mogelijk, maar dat is zelden nodig bij een reguliere uitbetaling van een nalatenschap.
In de meeste gevallen lost het zich op door tijdig en volledig alle gevraagde documenten aan te leveren, en bij vragen meteen contact op te nemen met de bank.
Tussentijdse kosten: kan de bank al eerder iets vrijgeven?
Soms hebben erfgenamen al geld nodig voordat de volledige erfenis is uitbetaald, bijvoorbeeld voor uitvaartkosten. Veel banken zijn bereid om in dat geval een beperkt bedrag van de rekening van de overledene vrij te geven voor aantoonbare kosten zoals de begrafenis of crematie. Dit gaat altijd op verzoek en op vertoon van de factuur. Vraag de bank hier actief naar als dit speelt; ze communiceren hier niet altijd automatisch over.
Zorg dat je zo vroeg mogelijk contact opneemt met de bank na het overlijden, en regel de verklaring van erfrecht via een notaris zo snel als mogelijk is. Dat is in vrijwel alle gevallen de bepalende factor in hoe snel de uitbetaling van de erfenis door de bank plaatsvindt.
