Wil je een stichting oprichten? Dan zijn er een aantal concrete stappen die je in de juiste volgorde moet doorlopen, van het bepalen van je doel tot de inschrijving bij de Kamer van Koophandel. Het goede nieuws: het proces is overzichtelijk en je kunt er al snel mee aan de slag. In dit artikel neem je alle stichting oprichten stappen door, zodat je precies weet wat je wanneer moet regelen.
Pagina inhoud
Wat is een stichting eigenlijk?
Een stichting is een rechtsvorm waarbij het realiseren van een bepaald doel centraal staat. Dat doel mag niet zijn om winst te maken voor oprichters of bestuurders. Wel mag een stichting geld verdienen, zolang dat geld wordt ingezet voor het doel van de stichting zelf. Denk aan een culturele organisatie, een goed doel of een wijkvereniging. Een stichting heeft geen leden, in tegenstelling tot een vereniging. Dat maakt de structuur eenvoudiger, maar ook minder democratisch.
Stap 1: bepaal de naam en het doel
Voordat je iets officieels regelt, begin je met twee basisvragen: hoe gaat de stichting heten en wat is het doel? De naam moet uniek zijn en mag niet lijken op een al bestaande stichting of bedrijf. Controleer dit via het handelsregister van de KVK.
Het doel is misschien nog belangrijker. Dit leg je later vast in de statuten en het bepaalt wat de stichting mag doen. Wees zo concreet mogelijk. Vage doelomschrijvingen kunnen later voor problemen zorgen, bijvoorbeeld als je subsidie wilt aanvragen of een ANBI-status wilt krijgen.
Stap 2: zorg voor voldoende middelen
Een stichting heeft startkapitaal nodig om haar doelen te realiseren. Er is geen wettelijk minimumkapitaal, maar bedenk wel hoe je de eerste kosten gaat dekken. Denk aan kosten voor de notaris, inschrijving en eventuele operationele uitgaven. Mogelijke financieringsbronnen zijn donaties, subsidies, fondsen of eigen inbreng van de oprichters.
Breng dit in kaart voordat je naar de notaris gaat. Zo laat je zien dat je stichting een serieuze basis heeft.
Stap 3: ga naar de notaris
Een stichting oprichten doe je officieel via een notariële akte. Dit is wettelijk verplicht. De notaris stelt de oprichtingsakte op, met daarin de statuten van de stichting. In de statuten staan minimaal de naam, het doel, de vestigingsplaats, de manier waarop het bestuur wordt samengesteld en de regels voor het gebruik van het vermogen bij opheffing.
Je kunt van tevoren een concept van de statuten opstellen en dat aan de notaris aanleveren. Dat bespaart tijd en kosten. Let goed op dat de statuten kloppen met wat je van plan bent te doen. Aanpassen achteraf is mogelijk, maar kost ook weer geld en tijd.
Stap 4: schrijf de stichting in bij de KVK
Na de notariële oprichting moet je de stichting inschrijven bij de Kamer van Koophandel. Dit doet de notaris vaak namens jou, maar controleer dit van tevoren. Na inschrijving krijgt de stichting een KVK-nummer en staat ze officieel in het handelsregister. Vanaf dat moment is de stichting een rechtspersoon: ze kan zelfstandig contracten sluiten, een bankrekening openen en subsidie aanvragen.
Stap 5: open een bankrekening en stel een bestuur samen
Een stichting heeft een bankrekening nodig voor haar financiën. Die open je op naam van de stichting, met het KVK-nummer. Welke bank je kiest, hangt af van je behoeften, maar vrijwel alle banken bieden rekeningen aan voor stichtingen.
Zorg ook dat het bestuur goed is samengesteld. Een stichting heeft minimaal één bestuurder nodig, maar in de praktijk werk je met een klein bestuur van drie tot vijf personen. Leg de rollen vast: wie is voorzitter, wie is penningmeester en wie is secretaris? Duidelijke afspraken voorkomen onduidelijkheid later.
Stap 6: regel eventuele extra registraties
Afhankelijk van het doel van je stichting, zijn er mogelijk extra stappen nodig. Wil je in aanmerking komen voor belastingvoordelen voor donateurs? Vraag dan een ANBI-status aan bij de Belastingdienst. ANBI staat voor Algemeen Nut Beogende Instelling. Met deze status zijn giften aan jouw stichting fiscaal aftrekbaar voor de gever, en betaalt de stichting onder bepaalde voorwaarden minder belasting.
Heb je personeel? Dan moet je je ook registreren als werkgever. Ga je professionele activiteiten uitvoeren? Dan kan een btw-nummer nodig zijn. Vraag dit na bij de Belastingdienst of een boekhouder.
Praktische checklist voor het oprichten van een stichting
- Kies een unieke naam en controleer deze via de KVK
- Schrijf een heldere doelstelling uit
- Bepaal hoe je de stichting financiert
- Maak een conceptversie van de statuten
- Maak een afspraak bij een notaris
- Laat de oprichtingsakte ondertekenen bij de notaris
- Schrijf de stichting in bij de KVK
- Open een bankrekening op naam van de stichting
- Stel het bestuur samen en leg rollen vast
- Vraag indien gewenst een ANBI-status aan
Wat kost het om een stichting op te richten?
De grootste kostenpost is de notaris. Notariskosten variëren per kantoor en per regio. Het is verstandig om vooraf meerdere offertes op te vragen. De inschrijving bij de KVK brengt ook kosten met zich mee. Houd daarnaast rekening met eventuele kosten voor juridisch advies als je de statuten wilt laten controleren. Een goede voorbereiding voorkomt extra kosten achteraf.
Veelgestelde vragen
Kan ik een stichting alleen oprichten, of heb ik medebestuurders nodig?
Je kunt een stichting oprichten als enige oprichter. Wettelijk is er geen minimum aantal bestuurders vereist. In de praktijk raden veel adviseurs aan om met minimaal twee of drie bestuurders te werken. Zo is er altijd toezicht op het bestuur en is de stichting minder afhankelijk van één persoon.
Hoe lang duurt het om een stichting op te richten?
Hoe lang het duurt om een stichting op te richten, hangt af van hoe snel je alle voorbereidingen afrondt en wanneer je een afspraak bij de notaris kunt maken. De notariële oprichting zelf duurt vaak niet meer dan een uur. De inschrijving bij de KVK volgt daarna snel. Reken in totaal op enkele weken als je alles goed voorbereidt.
Wat is een ANBI-status en is die verplicht?
Een ANBI-status is niet verplicht, maar kan wel voordelig zijn. ANBI staat voor Algemeen Nut Beogende Instelling. Met deze status zijn giften aan de stichting fiscaal aftrekbaar voor de gever. De Belastingdienst stelt wel eisen aan de doelstelling en de transparantie van de stichting. Je vraagt de status aan nadat de stichting is opgericht en ingeschreven.
Mag een stichting winst maken?
Een stichting mag geld verdienen en winst maken, maar die winst mag niet worden uitgekeerd aan oprichters of bestuurders. Alle inkomsten moeten worden ingezet voor het doel van de stichting. Dit onderscheidt een stichting van een gewone onderneming.
Kan ik de statuten later nog aanpassen?
Ja, de statuten van een stichting kunnen worden gewijzigd. Dit moet opnieuw via de notaris en de wijziging moet worden ingeschreven bij de KVK. Check in de statuten zelf of er aanvullende regels gelden voor een statutenwijziging, want dat kan per stichting verschillen.
