Bij schenken onder schuldigerkenning schenk je een bedrag zonder het meteen uit te betalen. Je legt vast dat je dit bedrag schuldig blijft aan de ontvanger. Die krijgt daardoor een vordering op jou, die meestal pas opeisbaar is bij jouw overlijden. Deze vorm heet ook een schenking op papier.
Je kunt zo vermogen overdragen terwijl je het geld voorlopig zelf houdt. Wel moet je meestal jaarlijks rente betalen om het beoogde voordeel voor de erfbelasting te bereiken.
Hoe werkt schenken onder schuldigerkenning?
In een notariële akte leg je vast welk bedrag je schenkt en onder welke voorwaarden je het schuldig blijft. Je spreekt ook af wanneer de ontvanger het bedrag kan opeisen. Vaak is dat bij jouw overlijden, maar andere afspraken zijn mogelijk.
De ontvanger krijgt dus niet meteen geld op de rekening. Jij krijgt een schuld en de ontvanger krijgt een even grote vordering: het recht om het bedrag later van jou of je nalatenschap te ontvangen. Over die schuld betaal je rente.
Als je aan de voorwaarden voldoet, kan de schuld bij je overlijden de waarde van je nalatenschap voor de erfbelasting verlagen. De uiteindelijke belastingbesparing hangt onder meer af van de waarde van je nalatenschap en de situatie van de erfgenamen.
Waarom een notariële akte nodig is
Bij een papieren schenking die pas na overlijden opeisbaar is, moet je de schenking in een notariële akte vastleggen om te voorkomen dat de schuld bij overlijden vervalt. De schenker doet de schenking persoonlijk en ondertekent de akte zelf.
In de akte staan onder meer het schenkingsbedrag, de rente en het moment waarop de schuld opeisbaar is. Je kunt ook afspraken laten opnemen over eerder aflossen of herroepen. Herroepen kan niet zomaar: dat moet passen binnen de voorwaarden die je hebt vastgelegd.
De rente moet je echt betalen
Bij een schenking aan je partner of aan een bloed- of aanverwant tot en met de vierde graad betaal je voor het beoogde voordeel bij de erfbelasting jaarlijks minimaal 6% rente over het schuldig erkende bedrag. In de praktijk wordt daarom vaak 6% afgesproken.
Die rente moet je daadwerkelijk aan de ontvanger betalen. Alleen opschrijven dat je rente verschuldigd bent of de rente bij de schuld optellen is niet genoeg. Bewaar de bankafschriften als bewijs van betaling.
Kun je de rente niet blijven betalen, dan kan het fiscale voordeel bij overlijden verloren gaan. Gemiste rentebetalingen kunnen soms tijdens je leven worden hersteld, maar daarbij kan ook rente over de achterstallige rente verschuldigd zijn. Laat de notaris beoordelen wat in jouw situatie nodig is.
Gevolgen voor schenkbelasting en box 3
Ook al ontvangt de ontvanger het geld nog niet, de papieren schenking telt wel als schenking. Afhankelijk van het bedrag en de relatie tussen schenker en ontvanger kan schenkbelasting verschuldigd zijn.
Voor de inkomstenbelasting vallen de schuld van de schenker en de vordering van de ontvanger doorgaans in box 3. De schuld verlaagt niet altijd het belastbare vermogen met het hele bedrag. Bij de ontvanger kan de vordering juist tot een hogere belasting leiden. De uitkomst hangt af van ieders vermogen en de geldende regels.
Bij de berekening van het werkelijke rendement telt de betaalde rente bij de schenker mee als negatief voordeel en de ontvangen rente bij de ontvanger als voordeel. De waardering van de schuld en vordering kan daarbij verschil maken.
Meerdere schenkingen of eerder aflossen
Je kunt onder schuldigerkenning in meerdere jaren schenken. Iedere nieuwe schenking moet goed worden vastgelegd. Over het totale openstaande bedrag betaal je vervolgens rente. Daardoor neemt ook het bedrag toe dat je jaarlijks beschikbaar moet hebben voor de rentebetaling.
Wil je de schuld tijdens je leven geheel of gedeeltelijk aflossen, dan ontvangt de ontvanger op dat moment geld. Wat mogelijk is, hangt af van de afspraken in de akte en kan fiscale gevolgen hebben. Bespreek een wijziging daarom met de notaris voordat je betaalt.
Een papieren schenking vraagt dus niet alleen om een goede akte, maar ook om jaarlijkse betalingen en een administratie die laat zien hoeveel schuld nog openstaat.
