Met schenken met uitsluitingsclausule bepaal je dat een schenking privévermogen van de ontvanger blijft. Zo hoeft je kind het geschonken bedrag bij een scheiding in principe niet te delen met de partner. Je legt de clausule vast bij de schenking, niet pas als een scheiding dreigt.
Hoe werkt schenken met uitsluitingsclausule?
Een uitsluitingsclausule is een voorwaarde die je als schenker aan de gift verbindt. Daarin staat dat de schenking niet in een gemeenschap van goederen valt. Je kunt ook vastleggen dat de waarde niet met de partner wordt verrekend op grond van huwelijks- of partnerschapsvoorwaarden.
Stel: je schenkt € 50.000 aan je zoon. Hij is in algehele gemeenschap van goederen getrouwd en er zijn geen andere afspraken gemaakt. Zonder uitsluitingsclausule valt de schenking in de gemeenschap. Bij een scheiding wordt het bedrag dan in principe gedeeld. Met een goed vastgelegde uitsluitingsclausule blijft het bedrag privévermogen van je zoon.
De clausule kan ook van belang zijn bij een geregistreerd partnerschap. De precieze gevolgen hangen af van de voorwaarden waaronder de partners hun relatie zijn aangegaan.
Harde of zachte uitsluitingsclausule?
Je kunt bij de schenking kiezen hoe de uitsluiting werkt als de relatie van de ontvanger eindigt door overlijden:
- Harde uitsluitingsclausule: de schenking blijft privé, zowel bij een scheiding als bij overlijden.
- Zachte uitsluitingsclausule: bij een scheiding blijft de schenking privé. Bij overlijden kan de schenking alsnog in de gemeenschap vallen of worden verrekend, als dat zo is bepaald.
Een zachte clausule kan gunstig zijn voor de erfbelasting van de achterblijvende partner, maar dat hangt af van de situatie en de formulering. Bespreek daarom met de notaris welk gevolg je bij overlijden wilt bereiken. Een zachte clausule wordt ook wel een milde uitsluitingsclausule genoemd.
Is een uitsluitingsclausule altijd nodig?
Bij huwelijken die vanaf 1 januari 2018 zijn gesloten, geldt standaard een beperkte gemeenschap van goederen. Schenkingen blijven daarbij in principe privé. Partners kunnen in hun huwelijksvoorwaarden wel afspreken dat schenkingen toch gemeenschappelijk worden. Met een uitsluitingsclausule geef je als schenker aan dat je dat voor jouw gift niet wilt.
Bij een huwelijk van vóór die datum gold standaard een algehele gemeenschap van goederen. Daarin valt een schenking zonder uitsluitingsclausule meestal wel in de gemeenschap, tenzij de partners andere afspraken hebben gemaakt.
De clausule vastleggen en bewaren
Je kunt een uitsluitingsclausule bij een schenking schriftelijk afspreken zonder notaris. Een notariële schenkingsakte is vaak beter te bewijzen als er later onenigheid ontstaat. De notaris kan de tekst ook laten aansluiten op je wensen, bijvoorbeeld over verrekening en overlijden.
Bewaar de afspraak samen met het bankafschrift van de schenking. Voor de ontvanger is het verstandig om bij te houden wat er met het geld gebeurt. Wordt het bijvoorbeeld gebruikt voor een gezamenlijke woning, dan kan een recht op vergoeding ontstaan. De uitkomst hangt af van de situatie en de afspraken tussen de partners.
Een uitsluitingsclausule voorkomt niet dat de ontvanger het geld uitgeeft of zelf aan de partner geeft. Ook bepaalt de clausule op zichzelf niet wie het resterende vermogen na het overlijden van de ontvanger erft.
Wil je een schenking uitsluiten, leg die voorwaarde dan vast voordat je het geld geeft. Je kunt een eerdere schenking niet eenzijdig alsnog van de clausule voorzien.
