Met een privéclausule in je testament bepaal je dat een erfenis privé blijft van de erfgenaam. De clausule wordt ook een uitsluitingsclausule genoemd. Zo voorkom je dat de erfenis bij een scheiding automatisch met de partner van de erfgenaam moet worden gedeeld.
De clausule kan ook gelden voor een legaat: een specifiek bedrag of bezit dat je aan iemand nalaat. Je kunt de bepaling op verschillende manieren laten vastleggen.
Hoe werkt een privéclausule in een testament?
Stel dat je kind een bedrag van je erft en getrouwd is in gemeenschap van goederen. Zonder privéclausule kan de erfenis in sommige gevallen onderdeel worden van het gezamenlijke vermogen. Met de clausule bepaal je dat het erfdeel buiten die gemeenschap blijft.
De regeling is niet alleen relevant voor getrouwde erfgenamen. Ook bij een geregistreerd partnerschap kan een gemeenschap van goederen bestaan. Daarnaast kan een privéclausule van belang zijn als partners afspraken hebben gemaakt over het verrekenen van hun vermogen.
De clausule betekent niet dat je kind het geld niet samen met de partner mag gebruiken. Het geld kan bijvoorbeeld aan een gezamenlijke woning worden besteed. Daardoor kan wel discussie ontstaan over welk deel privé was en of je kind een vergoeding uit het gezamenlijke vermogen kan vragen.
Harde of zachte uitsluitingsclausule
Bij het opstellen van de clausule kun je kiezen welke situaties je wilt uitsluiten:
- Harde uitsluiting: de erfenis blijft privé, zowel bij een scheiding als bij het overlijden van de erfgenaam of diens partner.
- Zachte uitsluiting: de erfenis blijft meestal privé bij een scheiding, maar kan onder bepaalde voorwaarden bij overlijden alsnog in het gezamenlijke vermogen vallen of worden verrekend.
Een zachte uitsluiting kan passen als je de partner bij een scheiding wilt uitsluiten, maar bij overlijden ruimte wilt laten om het vermogen te delen. De precieze gevolgen hangen af van de tekst van het testament en de afspraken tussen de partners. Bespreek ook de mogelijke gevolgen voor de erfbelasting met de notaris.
Is een privéclausule nog nodig?
Sinds 1 januari 2018 vallen erfenissen bij een nieuw huwelijk of geregistreerd partnerschap in principe buiten de wettelijke gemeenschap van goederen. Toch kan een privéclausule nuttig zijn. Een erfgenaam kan bijvoorbeeld al vóór die datum in algehele gemeenschap zijn getrouwd. Ook kunnen partners zelf afspraken maken waardoor een erfenis wordt gedeeld of verrekend.
Is de erfenis al privé door de regels die voor de erfgenaam gelden, dan kan de clausule op dat moment weinig toevoegen. Je kunt bij het maken van je testament niet altijd voorzien hoe de persoonlijke situatie van een erfgenaam later zal zijn.
Wat beschermt de clausule niet?
Een privéclausule voorkomt niet dat de partner van je kind later via je kind iets van de erfenis ontvangt. Als je kind overlijdt, kan de partner namelijk erfgenaam van je kind zijn. De partner erft dan niet rechtstreeks van jou, maar mogelijk wel vermogen dat oorspronkelijk van jou kwam.
Ook moet de erfgenaam kunnen laten zien wat privé is gebleven. Bewaar daarom bewijs van de ontvangst en van wat er met de erfenis is gedaan. Dat is vooral nuttig als het geld op een gezamenlijke rekening terechtkomt of in een gezamenlijke woning wordt gestoken.
Bespreek met de notaris of een harde of zachte privéclausule past bij je wens. Laat daarbij duidelijk vastleggen voor welke verkrijgingen de bepaling geldt en wat er bij scheiding of overlijden moet gebeuren.
