Je kunt je echtgenoot onterven als je in gemeenschap van goederen bent getrouwd. Dat regel je met een testament bij de notaris. Je partner erft dan niet van jou, maar behoudt wel zijn of haar aandeel in de gemeenschap. Ook kan je partner na je overlijden bepaalde wettelijke rechten hebben.
Wat gebeurt er met de gemeenschap als je je echtgenoot onterft?
Bij je overlijden eindigt de gemeenschap van goederen. Die moet worden verdeeld tussen je echtgenoot en je erfgenamen. Meestal heeft ieder van jullie recht op de helft van de gemeenschap. Het aandeel van je echtgenoot is van je echtgenoot en valt niet in jouw nalatenschap.
Jouw aandeel valt wel in de nalatenschap, samen met eventuele privébezittingen en privéschulden. Wie dat deel krijgt, hangt af van je testament. Tot de gemeenschap is verdeeld, kunnen je erfgenamen en je echtgenoot niet zomaar zelf bepalen wie welk gemeenschappelijk bezit krijgt.
Bijvoorbeeld: staat er geld op een gezamenlijke rekening, dan betekent onterving niet dat het hele saldo naar jouw erfgenamen gaat. Eerst moet duidelijk zijn welk deel bij jouw nalatenschap hoort. Ook schulden en eventuele onderlinge vorderingen kunnen invloed hebben op de verdeling.
Welke rechten houdt een onterfde echtgenoot?
Een onterfde echtgenoot heeft geen recht op een legitieme portie, een wettelijk minimumdeel van de erfenis. Wel kan je partner naast het eigen aandeel in de gemeenschap andere rechten hebben:
- Gebruik van de woning en inboedel: je partner mag onder wettelijke voorwaarden de woning en inboedel die bij je overlijden in gebruik waren nog zes maanden blijven gebruiken.
- Vruchtgebruik: je partner kan onder voorwaarden aanspraak maken op het gebruik van de woning, inboedel of andere goederen uit de nalatenschap. Bij andere goederen speelt mee of dit nodig is voor de verzorging van je partner. Vruchtgebruik betekent niet dat je partner eigenaar wordt.
Een onterving betekent dus niet automatisch dat je partner direct uit de woning moet of niets meer met jouw bezittingen te maken heeft. De precieze rechten hangen af van de situatie. Voor het inroepen van vruchtgebruik gelden termijnen, dus snel advies vragen na een overlijden is verstandig.
Je echtgenoot onterven bij gemeenschap van goederen regelen
Voor onterving heb je een testament nodig. Een afspraak tussen jou en je partner is daarvoor niet genoeg. Je maakt een testament persoonlijk bij de notaris en hebt geen toestemming van je echtgenoot nodig. Je kunt het later ook zelf weer wijzigen.
Bespreek met de notaris wie je wel als erfgenamen wilt aanwijzen. Laat daarbij ook kijken naar de gevolgen voor de woning, schulden en eventuele privébezittingen. Zo wordt duidelijk wat je met het testament kunt regelen en welke rechten je partner houdt.
Een uitkering uit een overlijdensverzekering volgt niet automatisch de verdeling in je testament. Op de polis staat wie de uitkering ontvangt. Of je die aanwijzing kunt aanpassen, hangt af van de verzekering en wie de verzekering heeft afgesloten.
Wil je dat je echtgenoot niet van je erft, laat dan een testament opstellen dat daarop aansluit. De onterving verandert op zichzelf niets aan het aandeel dat je partner al in de gemeenschap heeft.
